Türkiye'de kadın belediye başkanları! Yerel siyasette kadın yükselişi
Türkiye’de kadınlara 1930 yılında verilen yerel seçimlerde seçme ve seçilme hakkından yaklaşık bir asır sonra, 2024 yerel seçimleri kadın belediye başkanlarının sayısında rekor artış getirdi.
Türkiye’de 31 Mart 2024 yerel seçimleri, yerel yönetimlerde kadın temsiliyeti açısından tarihî bir dönüm noktası oldu. Seçimlerin ardından Türkiye genelinde 11 il ve büyükşehir ile 60’tan fazla ilçe ve beldede kadın belediye başkanı görev yapmaya başladı. Bu tablo, yerel siyasette kadınların görünürlüğünün önemli ölçüde arttığını gösteriyor.
KADINLARA YEREL SEÇİM HAKKI 1930’DA VERİLDİ
Türkiye’de kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı 3 Nisan 1930 tarihli Belediye Yasası ile tanındı. Bu düzenlemenin ardından Türkiye’nin ilk kadın belediye başkanları da aynı yıl ortaya çıktı.
Cumhuriyet tarihinin ilk kadın belediye başkanı olarak bilinen Sadiye Hanım, 1930 yılında Artvin’in Yusufeli ilçesine bağlı Kılıçkaya beldesinde (eski adıyla Ersis) seçildi ve yaklaşık iki yıl görev yaptı.

İLK KADIN İL BELEDİYE BAŞKANI MERSİN’DE SEÇİLDİ
Türkiye’de il düzeyinde seçilen ilk kadın belediye başkanı ise Müfide İlhan oldu. İlhan, 1950 yılında Mersin Belediye Başkanı seçilerek yerel siyasette önemli bir ilke imza attı.
Yerel yönetimlerde bir diğer önemli kilometre taşı ise 1957 yılında Mardin’in Midyat ilçesinde belediye başkanı seçilen Zekiye Midyat oldu. Midyat, Türkiye’de kadınların ilçe belediye başkanlığı görevine geldiği ilk yer olarak kayıtlara geçti.

Güncel verilere göre 1930’dan 2024’e kadar Türkiye’de görev yapan kadın belediye başkanlarının toplam sayısı yaklaşık 150 civarında kaldı. Ancak 2024 yerel seçimleri bu sayının hızla artmasına katkı sağladı.
TARİHTEKİ EN ESKİ KADIN BELEDİYE YÖNETİCİLERİNDEN BİRİ ANTALYA’DA
Kadınların yerel yönetimlerdeki varlığı yalnızca modern dönemle sınırlı değil. Tarihçiler, Antalya’daki Perge Antik Kenti’nde yaşayan Plancia Magna’nın M.S. 2. yüzyılda kent yönetiminde önemli bir rol üstlendiğini belirtiyor. Roma döneminde “Demiourgos” unvanını taşıyan Plancia Magna’nın, kentin tiyatro, hamam ve anıtsal yapılarının inşasına öncülük ettiği biliniyor.
MODERN DEMOKRASİDE İLK ÖRNEK ABD’DE
Modern anlamda seçimle göreve gelen ilk kadın belediye başkanı ise Susanna Madora Salter oldu. Salter, 1887 yılında ABD’nin Kansas eyaletindeki Argonia kasabasında belediye başkanı seçildi. İlginç bir şekilde başlangıçta şaka amacıyla aday gösterilen Salter, seçimleri kazanarak modern demokraside bir ilke imza attı.
DÜNYADA KADIN BELEDİYE BAŞKANLARININ SAYISI ARTIYOR
Günümüzde birçok büyük şehirde kadın belediye başkanlarının sayısı artıyor. Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo, sürdürülebilir şehir politikalarıyla öne çıkarken; Barcelona’nın eski belediye başkanı Ada Colau sosyal belediyecilik uygulamalarıyla dikkat çekti.
Berlin’de Franziska Giffey, Roma’da Virginia Raggi ve Los Angeles’ta Karen Bass gibi isimler de büyük metropollerde görev yapan kadın belediye başkanları arasında yer alıyor.
KÜRESEL ORTALAMA YÜZDE 25 CİVARINDA
Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya genelinde belediye başkanlarının yaklaşık yüzde 20 ila 25’i kadın. Türkiye’de 2024 yerel seçimleriyle birlikte kadın belediye başkanlarının sayısında yaşanan artışın, bu küresel ortalamanın üzerine çıkılması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
Özlem Bozkurt Gevrek: Türkiye'nin ilk, Ankara’nın tek kadın kaymakamı Etimesgut'taEtimesgut
Kadınlar tüm dünyada ne zaman milletvekili olma hakkını kazandı? Türkiye birçok ülkeyi geride bıraktı!Güncel
8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü ve kadınların siyasetteki rolü! Türkiye'de kadın milletvekilleri, valiler ve kaymakamlar...Güncel
Ankara'da 36 milletvekilinden 10 kadın TBMM'deAnkara Siyaset
8 Mart'ta Türkiye'nin milli kadın kahramanları yeniden anılıyorGüncel