Türkiye ile Fransa savunmada yeni yol haritası imzaladı: Ne değişebilir?

Türkiye ile Fransa Savunma İş Birliği Yol Haritası imzaladı. Yeni belge ne içeriyor, SAMP/T ve Ankara merkezli savunma şirketleri açısından ne değişebilir?

Türkiye ile Fransa savunmada yeni yol haritası imzaladı: Ne değişebilir?

Türkiye ile Fransa, geçmişte siyasi gerilimlerin etkilediği savunma ilişkilerinde yeni bir çerçeve oluşturdu.

Millî Savunma Bakanlığı, 3 Ekim 2026’da iki ülke arasında “Savunma İş Birliği Yol Haritası” imzalandığını açıkladı.

MSB’ye göre görüşmelerde ikili savunma ve askerî ilişkiler, stratejik diyalog ve mevcut iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı. Taraflar ayrıca düzenli ve sonuç odaklı temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata vardı.

Türkiye tarafındaki temasları MSB Savunma ve Güvenlik Genel Müdürü Korgeneral İlkay Altındağ yürüttü. Fransız tarafta ise Savunma Bakanı nezdinde Bakan Alice Rufo, Cumhurbaşkanı Askerî Özel Kalem Başkanı Orgeneral Vincent Giraud ve Uluslararası İlişkiler ve Strateji Genel Müdürü Guillaume Ollagnier görüşmelere katıldı.

Ancak yol haritasının tam metni kamuoyuna açıklanmadı.

Bu nedenle hangi ortak çalışma gruplarının kurulacağı, takvimin nasıl işleyeceği, savunma sanayii şirketlerinin sürece hangi aşamada dahil olacağı ve belirli bir silah sisteminin gündeme alınıp alınmadığı henüz bilinmiyor.

YOL HARİTASINDA KESİN OLARAK NE VAR?

MSB’nin açıklamasından doğrulanabilen çerçeve üç ana başlıkta toplanıyor:

Başlık Açıklanan durum
Stratejik diyalog Güçlendirilmesi hedefleniyor
Savunma ve askerî ilişkiler Mevcut iş birliğinin geliştirilmesi amaçlanıyor
Temas mekanizması Düzenli ve sonuç odaklı görüşmelerin sürdürülmesi planlanıyor

MSB, imzayı son dönemde iki ülke liderlerinden gelen olumlu mesajların somut bir iş birliği adımına dönüşmesi olarak tanımladı.

Buna karşılık açıklamada SAMP/T, Meteor, Rafale, ortak füze üretimi, hava savunma tedariki veya herhangi bir şirket adı geçmiyor.

2018’DE ÇOK DAHA SOMUT BİR PROJE VARDI

Türkiye ile Fransa arasındaki yeni dönemi anlamak için 2018’e dönmek gerekiyor.

5 Ocak 2018’de Türkiye ile Fransız-İtalyan Eurosam arasında Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi için kavram tanımlama çalışmasını kapsayan Aşama-B sözleşmesi imzalandı.

O anlaşmada Türk tarafında dönemin Savunma Sanayii Müsteşarlığı ile ASELSAN ve ROKETSAN doğrudan yer alıyordu. Karşı tarafta ise Eurosam bulunuyordu.

Amaç, SAMP/T tabanlı daha gelişmiş bir hava savunma sisteminin ortak geliştirilmesine yönelik teknik çerçeve oluşturmaktı.

Bu nedenle 2018 anlaşması ile 2026 yol haritası arasında önemli bir fark var.

2018’de belirli bir sistem, belirli şirketler ve teknik çalışma tanımlanmıştı. 2026 açıklamasında ise henüz belirli bir platform veya şirket açıklanmadı.

SAMP/T SÜRECİ NEDEN İLERLEMEDİ?

Türkiye-Fransa savunma ilişkilerinin en önemli yarım kalmış dosyalarından biri SAMP/T oldu.

2017-2018 döneminde başlayan ortak geliştirme girişimi sonraki yıllarda siyasi gerilimlerin etkisiyle ilerleyemedi.

Suriye, Libya ve Doğu Akdeniz başta olmak üzere iki ülke arasında yaşanan dış politika anlaşmazlıkları savunma iş birliğini de etkiledi.

Fransa Senatosunun 2025 tarihli Türkiye raporunda da Türkiye’nin SAMP/T sistemine ilgisinin sürdüğü ancak projenin o tarihe kadar sonuçlanmadığı kayda geçirildi.

SAMP/T 2026’DA YENİDEN GÜNDEME GELDİ

2026 yılında bu başlık yeniden hareketlendi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Türkiye ve İtalya ile SAMP/T konusunda teknik çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

Bu gelişme, 3 Ekim’de imzalanan yeni savunma yol haritasını hava savunma açısından daha dikkat çekici hale getiriyor.

ANKARA’DAKİ SAVUNMA ŞİRKETLERİ İÇİN NE ANLAM TAŞIYABİLİR?

Türkiye’nin savunma sanayii karar ve üretim ekosisteminin önemli bölümü Ankara’da bulunuyor.

Savunma Sanayii Başkanlığı, ASELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi büyük kuruluşlar başkentte faaliyet gösteriyor.

2018’deki Eurosam sürecinde ASELSAN ve ROKETSAN doğrudan sözleşme tarafları arasında yer almıştı.

Bu nedenle Türkiye ile Fransa arasında hava savunma, füze teknolojileri veya elektronik sistemler alanında yeni bir sanayi projesi ortaya çıkması halinde Ankara merkezli savunma şirketlerinin yeniden gündeme gelmesi mümkün.

Ancak bu şu aşamada yalnızca geçmiş iş birliği yapısından hareketle yapılabilecek bir değerlendirme.

Yeni yol haritasında herhangi bir Türk savunma şirketine verilmiş resmî bir görev açıklanmadı.

SSB’NİN SÜRECE DAHİL OLUP OLMAYACAĞI ÖNEMLİ

Yeni belgenin savunma sanayii ayağı bulunup bulunmadığını gösterecek en önemli işaretlerden biri Savunma Sanayii Başkanlığının sürece dahil edilip edilmeyeceği olacak.

Fransa Senatosunun 2025 tarihli Türkiye raporunda Fransız heyetin Ankara ziyareti sırasında Savunma Sanayii Başkanlığında temaslarda bulunduğu ve Türk savunma sanayiinin insansız hava araçları, füze, roket ve zırhlı araçlardaki kapasitesinin ele alındığı belirtilmişti.

Bu nedenle yeni yol haritası askerî makamlar arasındaki diyaloğun ötesine geçerse SSB ile Fransız savunma makamları arasındaki temasların artması beklenebilir.

SAMP/T SİSTEMİ DE DEĞİŞTİ

SAMP/T projesinin teknik yapısı da 2018’den bu yana değişti.

Fransa ve İtalya, SAMP/T NG adı verilen yeni nesil hava savunma sistemini geliştiriyor.

Yeni sistem, Aster 30 B1NT füzeleri ve yeni nesil radarlarla daha gelişmiş hava ve balistik füze savunma kapasitesi sağlayacak şekilde tasarlanıyor.

Bu nedenle Türkiye-Fransa-İtalya hattında gelecekte yeni bir hava savunma anlaşması ortaya çıkarsa, bunun 2018’de konuşulan sistemden teknik olarak farklı bir çerçevede şekillenmesi mümkün.

ESKİ DÖNEM İLE YENİ YOL HARİTASI ARASINDAKİ FARK

Dönem Somut gelişme
2017 Türkiye, Fransa ve İtalya hava savunma iş birliği için niyet beyanı imzaladı
2018 Eurosam, SSM, ASELSAN ve ROKETSAN arasında kavram tanımlama çalışması başladı
2019-2021 Siyasi gerilimler nedeniyle süreç ilerlemedi
2022 SAMP/T konusunda siyasi temaslar yeniden yoğunlaştı
2025 Fransa Senatosu savunma iş birliğinin yeniden geliştirilmesini gündeme taşıdı
2026 SAMP/T konusunda teknik temasların sürdüğü açıklandı
3 Ekim 2026 Türkiye-Fransa Savunma İş Birliği Yol Haritası imzalandı

Bu kronoloji, 3 Ekim belgesinin tek başına yeni bir silah anlaşması olmadığını ancak iki ülke arasında savunma diyaloğunu yeniden kurumsallaştırabilecek bir çerçeve oluşturduğunu gösteriyor.

BUNDAN SONRA HANGİ BAŞLIKLAR İZLENECEK?

Yol haritasının gerçek etkisini gösterecek başlıklar bundan sonraki resmî açıklamalarla netleşecek.

İzlenecek başlık Neden önemli?
Yol haritasının tam metni İş birliğinin hangi alanları kapsadığını gösterecek
SSB ve Fransız savunma makamlarının sürece dahil olması Sanayi ve tedarik ayağının başlayıp başlamadığını gösterecek
SAMP/T konusunda ayrı sözleşme Hava savunma iş birliğinin somutlaşıp somutlaşmadığını gösterecek
ASELSAN, ROKETSAN veya diğer şirketlerin görevlendirilmesi Ortak üretim veya teknoloji geliştirme boyutunu gösterecek
Düzenli toplantı takvimi Yol haritasının uygulama mekanizmasını ortaya koyacak

YENİ DÖNEMİN ASIL ÖNEMİ NE?

3 Ekim’deki imzanın bugün için en somut anlamı, Ankara ile Paris arasında savunma diyaloğuna yeni ve düzenli bir çerçeve kazandırılması.

Geçmişte SAMP/T gibi büyük bir proje teknik aşamaya kadar gelmiş ancak siyasi anlaşmazlıkların etkisiyle ilerleyememişti.

Şimdi iki ülke yeniden düzenli ve sonuç odaklı temas sözü veriyor.

Bu temasların silah tedarikine, ortak üretime veya yeni teknoloji projelerine dönüşüp dönüşmeyeceği ise henüz belli değil.

Bugün için kesin olan şu:

Türkiye ile Fransa savunma alanında yeniden daha kurumsal bir diyalog başlattı. Bu diyaloğun hangi somut projelere dönüşeceğini ise sonraki resmî açıklamalar gösterecek.


Bilmeniz gerekenler

SAMP/T, Fransız-İtalyan ortaklığıyla geliştirilen, uçaklara ve balistik füzelere karşı etkili uzun menzilli mobil bir hava ve füze savunma sistemidir. Meteor, çok uluslu MBDA konsorsiyumu tarafından üretilen, ramjet motor teknolojisiyle donatılmış ve 200 km civarında menzile sahip gelişmiş bir görüş ötesi (BVR) havadan havaya füzedir. Rafale ise Fransız Dassault firması tarafından tasarlanan, çoklu görev (omnirole) icra edebilen, çift motorlu 4.5 nesil bir savaş uçağıdır ve gelişmiş hava muharebesi için Meteor füzelerini de kullanabilme kabiliyetine sahiptir.

Türkiye Fransa