Sis hava sıcaklığını düşürür mü? Doğal sis ile yapay sis aynı değil

Bilmeniz gerekenler: Sis hava sıcaklığını düşürür mü? Doğal olarak oluşan sis, güneş ışınlarını kısmen engellediği için gündüz saatlerinde sıcaklığın yükselmesini sınırlandırabilir ancak tek başına havayı birkaç derece soğutmaz. Çin'in Yuncheng kentinde kullanılan yapay sisleme sistemi ise mikro su damlacıklarının buharlaşması sırasında çevreden ısı çekmesi prensibiyle çalışıyor ve yerel ölçekte birkaç dakika içinde 5 ila 8 derece arasında sıcaklık düşüşü sağlayabiliyor. Uzmanlara göre doğal meteorolojik sis ile mühendislik ürünü sisleme sistemleri aynı fiziksel olay değildir.

Sis hava sıcaklığını düşürür mü? Sorunun yanıtı, doğal sis ile yapay sisleme sistemlerinin birbirinden ayrılmasıyla netleşiyor. Meteorolojik anlamdaki doğal sis, atmosferdeki su buharının yoğuşması sonucu oluşan çok küçük su damlacıklarından meydana gelir. Bu durum, özellikle gündüz saatlerinde güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasını azaltarak sıcaklık artışını sınırlandırabilir.

Ancak doğal sisin etkisi çoğunlukla sıcaklığın yükselmesini engellemekle sınırlıdır. Havanın birkaç dakika içinde belirgin şekilde soğumasına neden olduğu söylenemez.

ÇİN'DEKİ SİSLEME SİSTEMİ NEDEN 5 İLA 8 DERECE SERİNLETİYOR?

Çin'in Yuncheng kentinde kurulan sistem, meteorolojik sis değil, yüksek basınçla püskürtülen mikro su damlacıklarıyla çalışan bir sisleme teknolojisi kullanıyor.

Bu damlacıklar havada buharlaşırken çevredeki ısı enerjisini emiyor. Fizikte "buharlaşmalı soğutma" olarak bilinen bu yöntem sayesinde özellikle bina çevresi ve açık alanlarda yüzey sıcaklığının birkaç dakika içinde 5-8 derece azalabildiği belirtiliyor. Paylaşılan görüntülerde uygulamanın çatılardan püskürtülen ince su zerrecikleriyle gerçekleştirildiği görülüyor.

DOĞAL SİS İLE YAPAY SİS ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Doğal sis, atmosfer koşullarına bağlı olarak kendiliğinden oluşan bir hava olayıdır. Türkiye'de Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne göre yatay görüş mesafesinin 1 kilometrenin altına düşmesi sis olarak tanımlanır.

Yapay sisleme sistemlerinde ise amaç hava olayını taklit etmek değil, çok ince su damlacıkları sayesinde buharlaşmalı serinleme sağlamaktır. Bu nedenle doğal sis ile serinletme amacıyla kurulan sisleme sistemlerinin etkileri birbirinden farklıdır.

SİS NASIL OLUŞUR?

Sis, havadaki su buharının çiğ noktasına ulaşarak yoğunlaşması sonucunda meydana gelir. En yaygın görülen sis türleri şunlardır:

• Radyasyon sisi: Açık ve sakin gecelerde yeryüzünün soğumasıyla oluşur.
• Adveksiyon sisi: Sıcak ve nemli havanın daha soğuk bir yüzey üzerine ilerlemesiyle meydana gelir.
• Yamaç sisi: Nemli havanın dağ yamaçlarında yükselerek soğuması sonucu oluşur.
• Cephe sisi: Farklı sıcaklıktaki hava kütlelerinin karşılaşması sırasında görülür.

Doğal sis, ulaşımda görüş mesafesini azaltmasına rağmen tarımsal nem dengesi açısından bazı bölgelerde fayda sağlayabilir.

YANLIŞ ANLAŞILAN NOKTA NEDİR?

Çin'de gündem olan görüntüler, doğal sisin havayı birkaç derece soğuttuğu anlamına gelmiyor. Görülen etki, kontrollü olarak püskürtülen su damlacıklarının buharlaşmasıyla oluşan evaporatif soğutma yönteminden kaynaklanıyor.

Bu nedenle "Sis hava sıcaklığını düşürür mü?" sorusunun bilimsel yanıtı şu şekilde özetlenebilir:

Doğal sis, güneş ışığını azaltarak gündüz sıcaklık artışını sınırlar.
Yapay sisleme sistemleri ise buharlaşma yoluyla yerel ölçekte 5-8 dereceye kadar serinleme sağlayabilir.