Sınavlarda soru hataları neden bitmiyor? Milyonların merak ettiği soru
YKS, LGS veya KPSS'de zaman zaman yaşanan soru iptalleri ve cevap anahtarı değişiklikleri kafaları karıştırıyor. Peki bu sorular sınavdan önce kontrol edilmiyor mu, nasıl oluyor da aylar öncesinden hazırlanan sorular veya cevapları hatalı çıkabiliyor?
Milyonlarca adayın geleceğini belirleyen YKS, LGS veya KPSS gibi sınavlarda zaman zaman yaşanan soru iptalleri ve cevap anahtarı değişiklikleri merak uyandırıyor. Peki bu hatalar neden meydana geliyor? Sınavlar için soru hazırlayan heyet aylar öncesinden hazırladıkları sorularda nasıl hata yapabiliyor? Yeni Ankara yazarı ve eğitimci Ali Murat Karabağ da sürece ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
"HATA TAMAMEN SIFIRLANAMIYOR"
Konuya ilişkin Yeni Ankara'ya değerlendirmelerde bulunan eğitimci ve Yeni Ankara yazarı Ali Murat Karabağ, kamuoyunda sıkça dile getirilen "Bu kadar uzmanın hazırladığı bir sınavda nasıl hata olabilir?" sorusuna yanıt verdi.
Karabağ, son yıllarda resmi soru iptallerinin oldukça sınırlı olduğuna dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
"Öncelikle belirtmek gerekir ki son 10 yılda TYT ve AYT sınavlarında resmî olarak soru iptali oldukça sınırlı sayıda yaşandı. YKS sisteminin uygulanmaya başladığı 2018 yılından bu yana 2019 TYT Matematik, 2026 AYT Edebiyat'ta soru iptali ve 2026 AYT Matematik'te cevap anahtarı değişikliği öne çıkan örnekler arasında yer alırken, diğer yıllarda zaman zaman tartışmalı sorular gündeme gelse de resmî iptal kararı verilmedi."
ÖSYM'nin soru hazırlama sürecinin oldukça kapsamlı olduğunu vurgulayan Karabağ, buna rağmen hata ihtimalinin tamamen ortadan kaldırılamadığını belirtti.
"ÖSYM'de sorular; üniversite öğretim üyeleri, alan uzmanları ve ölçme-değerlendirme uzmanları tarafından hazırlanıyor. Sorular bilimsel doğruluk, müfredata uygunluk, dil, ölçme gücü ve tek doğru cevap ilkesi açısından birden fazla kurul tarafından inceleniyor. Buna rağmen insan hatası, ifade belirsizliği, cevap anahtarı yanlışlığı ya da 'uzman körlüğü' olarak adlandırılan, soruyu hazırlayan kişinin farklı yorum ihtimallerini gözden kaçırması gibi nedenlerle hatalar tamamen ortadan kaldırılamayabiliyor." dedi.
"ASIL ÖNEMLİ OLAN ÖĞRENCİLER ÜZERİNDEKİ PSİKOLOJİK ETKİSİ"
Karabağ'a göre, yaşanan soru iptalleri yalnızca teknik bir düzeltme olarak değerlendirilmemeli.
"Bir eğitimci açısından asıl dikkat edilmesi gereken nokta bu hataların öğrenciler üzerindeki psikolojik etkisidir. YKS, milyonlarca gencin aylarca hatta yıllarca emek verdiği, geleceğini şekillendiren yüksek riskli bir sınavdır. Bu nedenle sınav sonrasında ortaya çıkan bir soru iptali veya cevap değişikliği yalnızca teknik bir düzenleme olarak görülmemelidir." dedi.
Öğrencilerin sınav sonrasında yoğun bir belirsizlik yaşayabildiğini belirten Karabağ, bunun sınav sistemine olan güveni de etkileyebileceğini ifade etti.
"Öğrenciler, 'Acaba başka hatalı soru var mı?', 'Benim emeğim tam olarak karşılığını bulacak mı?' ya da 'Harcadığım zaman boşa mı gitti?' gibi düşüncelerle yoğun bir belirsizlik yaşayabiliyor. Bu durum zaten yüksek olan sınav kaygısını artırırken, sınava ve değerlendirme sistemine duyulan güveni de zedeleyebiliyor."
"PUAN TELAFİ EDİLSE DE KAYBEDİLEN ZAMAN GERİ GELMİYOR"
Sınav sırasında yaşanan psikolojik etkinin sonradan telafi edilemeyeceğine dikkat çeken Karabağ, sözlerini şöyle tamamladı:
"Üstelik iptal edilen ya da sonradan düzeltilen bir soru, puanlama açısından telafi edilebilse bile sınav anında yaşanan zaman kaybını, dikkat dağınıklığını ve stresi geri getirmek mümkün değildir. Özellikle başarı sıralamalarının çok küçük puan farklarıyla belirlendiği YKS'de tek bir soru bile öğrencinin sınav stratejisini, motivasyonunu ve sınav performansını etkileyebilir. Bu nedenle soru hazırlama sürecindeki çok katmanlı denetim mekanizmalarının sürekli geliştirilmesi yalnızca ölçme ve değerlendirme açısından değil, öğrencilerin psikolojik güvenliği ve sınav sistemine duyduğu güven açısından da büyük önem taşımaktadır." dedi.
