Selahattin Demirtaş eylülde tahliye mi olacak?

Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın tahliye edilip edilmeyeceği yönündeki tartışmalar, siyasetteki yeni yasa hazırlıklarıyla birlikte yeniden alevlendi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın Demirtaş’ın durumunun “yasa kapsamında” olduğunu belirtmesiyle başlayan süreçte, Ankara kulislerinde tahliye için en geç eylül ayı işaret ediliyor.

Aktarılan bilgilere göre iktidar kanadında çelişkili açıklamalar gelse de arka kapı diplomasisi hız kesmeden devam ediyor. Ancak bu iddialar, hem hukuki karmaşası hem de geçmişteki benzer söylentilerin sonuçsuz kalması nedeniyle temkinli bir bekleyiş yaratmış durumda.

İşte Demirtaş’ın tahliye ihtimaline dair kulislerin, siyasi pazarlıkların ve hukuki süreçlerin detaylı analizi:

KULİSLERDEKİ "EYLÜL" BEKLENTİSİ VE MHP'NİN ÇIKIŞI

Sürecin fitilini ateşleyen en önemli gelişme, iktidar ortağı MHP’den gelen açıklama oldu. MHP'li Feti Yıldız'ın çerçeve yasa tartışmaları sürerken "Selahattin Demirtaş yasa kapsamında" notunu düşmesi, gözleri bir anda yeni düzenlemeye çevirdi.

Kulis bilgilerine göre; bu yeni düzenleme kapsamında Demirtaş’ın serbest bırakılması yönünde bir siyasi iradenin yavaş yavaş oluştuğuna inanan ciddi bir kesim var. Bu beklentiye göre, yasal düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte Demirtaş en geç sonbahar başında, eylül ayında özgürlüğüne kavuşabilir.

SÜREKLİ TEKRAR EDEN BİR SENARYO: GEÇMİŞTEKİ TAHLİYE İDDİALAR

Demirtaş’ın tahliye edileceğine dair kulisler Türk siyasetinde ilk kez gündeme gelmiyor. Daha önce de farklı siyasi dönemeçlerde benzer iddialar güçlü bir şekilde ortaya atılmıştı:

• Yargı Reformu Paketleri: Geçtiğimiz yıllarda Meclis'e getirilen infaz düzenlemeleri ve yargı reformu paketleri öncesinde de Demirtaş'ın serbest kalacağı iddia edilmiş, ancak terör suçlarının kapsam dışı bırakılmasıyla bu beklentiler boşa çıkmıştı.
• Seçim Dönemleri: Özellikle 2023 Genel Seçimleri ve öncesindeki siyasi iklimde, iktidarın Kürt seçmenle yeni bir köprü kurmak adına Demirtaş'ı "sürpriz bir hamleyle" tahliye edeceği senaryoları uzun süre tartışılmıştı.

Geçmişteki bu iddiaların tamamı, Demirtaş hakkındaki birden fazla dava dosyasının yarattığı hukuki labirent ve iktidarın siyasi tercihleri nedeniyle sonuçsuz kalmıştı.

HUKUKİ DÜĞÜM: TCK 302, ÇOKLU DOSYALAR VE AİHM KARARLARI

Demirtaş’ın cezaevinden çıkışının önündeki en büyük engel, hakkında açılmış birden fazla dava ve bu davaların niteliği.

Şu anki hukuki duruma göre;

• TCK 302 Kapsamı: Demirtaş'ın mahkumiyetinde "Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya teşebbüs" (TCK 302) suçlaması belirleyici bir rol oynuyor. Kulislerde, yeni yasanın bu maddeyi de kapsayacak şekilde yorumlanması gerektiği değerlendirmeleri yapılıyor.
• Örgüt Üyeliği Davaları: Bazı hukukçulara göre yeni süreçte "örgüt üyeliği" davası düşebilir; ancak diğer dosyalar tamamen iktidarın takınacağı siyasi tutuma bağlı olarak şekillenecek.

AİHM'İN GÖLGESİNDEKİ YARGI SÜRECİ

Tahliye tartışmalarının uluslararası hukuk boyutu ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına dayanıyor. AİHM Büyük Dairesi, geçmişte Demirtaş'ın tutukluluğunun hukuki değil "siyasi gerekçelere" dayandığına hükmetmiş ve derhal serbest bırakılması yönünde bağlayıcı bir karar vermişti. Türkiye'nin bugüne kadar uygulamadığı bu karar, mevcut tahliye tartışmalarında da önemli bir koz olarak masada duruyor.