Özgür Özel'in çağrısı gündem oldu: Türkiye'de hangi siyasi partiler bağış kampanyası düzenledi?

Siyasi parti bağış kampanyası, CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in yeni parti için vatandaşlara bağış çağrısında bulunmasının ardından yeniden tartışılmaya başlandı. Ancak siyasi partilerin seçim dönemlerinde, mali sıkıntılar yaşadıkları süreçlerde veya hazine yardımından yararlanamadıkları dönemlerde vatandaşlardan bağış istemesi, Türk siyasi hayatında uzun yıllardır uygulanan yasal finansman yöntemlerinden biri olarak biliniyor.

SİYASİ PARTİ BAĞIŞ KAMPANYASI YENİDEN GÜNDEMDE

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, parti için yapılması planlanan yeni genel merkez binasının finansmanına katkı sağlamak amacıyla vatandaşlara bağış çağrısında bulundu. Özel'in açıkladığı kampanya kapsamında resmi bağış hesapları üzerinden destek toplanacağı belirtildi.

Bu gelişme, Türkiye'de siyasi partilerin geçmişte yürüttüğü benzer kampanyaları yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre bağış kampanyaları, özellikle hazine yardımından yararlanamayan ya da olağanüstü mali ihtiyaç yaşayan partiler tarafından uzun yıllardır kullanılan yasal yöntemler arasında yer alıyor.

HDP SEÇİM DÖNEMİNDE NASIL BAĞIŞ TOPLADI?

2023 Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimleri öncesinde Anayasa Mahkemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talebi üzerine HDP'nin hazine yardımı bulunan hesaplarına geçici bloke koydu.

Bu kararın ardından HDP, seçim çalışmalarını sürdürebilmek amacıyla "HDP Bizimdir, Biz Her Yerdeyiz" ve "Hazinemiz Halkımız" sloganlarıyla resmi banka hesaplarını paylaşarak geniş kapsamlı bir bağış kampanyası başlattı.

İYİ PARTİ VE YENİ KURULAN PARTİLER HANGİ YÖNTEMİ KULLANDI?

2017 yılında kurulan İYİ Parti de ilk yıllarında hazine yardımından yararlanamadığı için seçim kampanyasının finansmanında bağış desteğine başvurdu. Parti yönetimi, 2018 erken seçimleri sürecinde resmi IBAN hesaplarını duyurarak teşkilatlardan ve vatandaşlardan destek istedi.

Benzer şekilde 2021'de kurulan Memleket Partisi ile 2022'de kurulan Zafer Partisi de kuruluş süreçlerinde ve 2023 seçimleri öncesinde otobüs giydirme, seçim organizasyonları, il binalarının kiraları ve kampanya giderleri için resmi bağış hesaplarını kamuoyuyla paylaştı.

SAADET PARTİSİ VE YENİDEN REFAH PARTİSİ NASIL FİNANSMAN SAĞLADI?

Hazine yardımından yararlanamadıkları dönemlerde Saadet Partisi ile Yeniden Refah Partisi de üye aidatlarının yanı sıra bağış kampanyaları düzenledi.

Saadet Partisi seçim süreçlerinde "imece" anlayışıyla destek çağrıları yaparken, Yeniden Refah Partisi de kuruluş döneminde teşkilatlanma ve seçim çalışmaları için resmi bağış hesaplarını duyurdu.

SİYASİ PARTİLER BAĞIŞ TOPLAYABİLİR Mİ? HUKUK NE DİYOR?

Türkiye'de siyasi partilerin mali kaynakları 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu ile düzenleniyor. Kanuna göre siyasi partiler, belirlenen yasal sınırlar içerisinde yalnızca Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişilerden bağış kabul edebiliyor.

Mevzuata göre şirketler, ticari kuruluşlar, dernekler ve yabancı gerçek ya da tüzel kişiler siyasi partilere bağış yapamıyor. Bağışların banka aracılığıyla gerçekleştirilmesi, kayıt altına alınması ve Anayasa Mahkemesi'nin mali denetimine açık olması gerekiyor. Ayrıca her yıl yeniden değerleme oranına göre belirlenen azami bağış limiti de uygulanıyor.

Resmi düzenlemeler, siyasi partilerin finansmanında şeffaflığın sağlanmasını ve bağış süreçlerinin yasal denetime tabi tutulmasını amaçlıyor.