Mehmet Uçum'a göre "15-16 Temmuz Milli Demokratik Halk Devrimi" ne anlama geliyor?
15 Temmuz 10. yıl dönümünde Mehmet Uçum, darbe girişimini AA Analiz'de değerlendirdi. Peki Uçum'un "ikinci kurtuluş" tanımının gerekçesi ne?
15 Temmuz darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçti. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, dönüm noktası için AA Analiz'e yazdığı değerlendirmede darbe girişimini "İkinci Kurtuluş Savaşı" olarak tanımladı ve süreci sayısal verilerle özetledi.
15 TEMMUZ'UN 10. YIL DÖNÜMÜNDE UÇUM NE YAZDI?
Mehmet Uçum, 15-16 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe girişimini Cumhuriyet tarihinin en büyük ihanet ve saldırılarından biri olarak nitelendirdi. Uçum'a göre girişim, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde halkın direnişiyle bastırıldı.
Değerlendirmede darbe girişiminin arkasında FETÖ olarak anılan yapının bulunduğu belirtildi. Uçum, örgütü "siyasal gerici ve faşist bir çete" olarak tanımlayarak bu nitelemeyi örgütün ideolojik ve örgütsel yapısına dayandırdı.
![]()
UÇUM'DAN 15 TEMMUZ'UN 10. YILINDA "İKİNCİ KURTULUŞ" ANALİZİ
Uçum, 15-16 Temmuz'u "Millî Demokratik Halk Devrimi" olarak adlandırdı. Bu tanımı, girişimin küresel güçlere karşı püskürtülmesi, millî iradenin korunması ve sürecin halk tarafından yürütülmesi gerekçelerine dayandırdı.
Değerlendirmede ayrıca dönemin "antidemokratik sistem" ile "demokratik merkez" arasındaki çatışma olarak okunması gerektiği ifade edildi. Uçum'a göre bu çatışmanın odağında devlet kurumlarına yerleşen kadrocu yapılar yer aldı.
DARBE GİRİŞİMİNDE KAÇ ŞEHİT VE GAZİ VAR?
Uçum'un aktardığı verilere göre 15-16 Temmuz gecesi 252 kişi şehit oldu, 2 bin 193 kişi gazi oldu. Değerlendirmede, özel sigorta şirketlerinin tespitlerine atıfla maddi zararların büyük bölümünün darbeci unsurların bombalama ve silahlı saldırılarından kaynaklandığı belirtildi.
Uçum, sivillerin darbeye silahla karşılık vermediğini, direnişin büyük ölçüde silahsız bir kitlesel eylem şeklinde geliştiğini vurguladı.

FETÖ SORUŞTURMALARINDA HANGİ RAKAMLARA ULAŞILDI?
OHAL İnceleme Komisyonu Başkanlığı verilerine göre KHK'lerle toplam 131 bin 922 tedbir işlemi uygulandı; bunların 125 bin 678'i kamu görevinden ihraç kararı oldu. Komisyona bu işlemlere karşı 127 bin 292 başvuru yapıldı ve komisyon 17 bin 960 başvuruyu kabul etti. Komisyonun görevi 22 Ocak 2023'te sona erdi.
Adalet Bakanlığının 26 Ocak 2018 tarihli verilerine göre 105 bin 709 soruşturma açıldı ve bu kapsamda 214 bin 442 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Açılan 43 bin 274 dava dosyasında 90 bin 166 sanık yer aldı.
DEMOKRASİ NÖBETLERİNE KATILIM SAYISI NE OLDU?
Uçum'un paylaştığı verilere göre 15 Temmuz gecesi Türkiye genelinde 2 milyon 596 bin 368 kişi sokağa çıktı. 16 Temmuz'dan 10 Ağustos 2016'ya kadar süren demokrasi nöbetlerine katılım ise 37 milyon 635 bin 323 olarak kaydedildi.
Değerlendirmede bu rakamların İçişleri Bakanlığı Müsteşarlığı'nca il valiliklerinden derlendiği ve mükerrer katılımlar hariç tutulduğunda dahi on milyonun üzerinde kişinin sürece aktif katıldığının değerlendirilebileceği belirtildi.
![]()
UÇUM, ERDOĞAN'IN LİDERLİK TARZINI NASIL TANIMLIYOR?
Uçum, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın siyaset yapma tarzını "temsil siyaseti" yerine "talep siyaseti" olarak tanımladı ve bunu yeni bir liderlik modeli olarak nitelendirdi. Değerlendirmede bu yaklaşıma "Doğrudan ve Organik Siyasi Liderlik" adı verildi.
Uçum, bu liderlik tarzının 15-16 Temmuz sürecinin belirleyici unsurlarından biri olduğunu ve süreç sonrasında toplumdaki demokrasi iradesinin güçlendiğini ileri sürdü.
Doğan Avcıoğlu kimdir? Yön Dergisi kurucusunun hayatıGüncel