Kifayetsiz muhteris ne demek?
Kifayetsiz muhteris kavramı ne anlama geliyor? Siyasetçilerin ağzından sık sık duyduğumuz bu sözün kökeni nedir?
Son günlerde sosyal medya tartışmalarında ve siyasi analizlerde sıkça karşımıza çıkan "kifayetsiz muhteris" tamlaması, vatandaşlar tarafından merak konusu oldu. Peki, özellikle iş dünyasında ve bürokraside sıklıkla atıfta bulunulan bu kavram aslında ne ifade ediyor?
Gündelik dilde daha çok ağır bir eleştiri bağlamında kullanılan "kifayetsiz muhteris", etimolojik olarak incelendiğinde Arapça kökenli iki farklı sözcüğün birleşiminden oluşuyor.
KELİMELERİN SÖZLÜK ANLAMI
Kavramı tam olarak anlayabilmek için kelimeleri tek tek incelemek gerekiyor:
-
Kifayetsiz: Yeterli olmayan, yeteneksiz, donanımsız, beceriksiz ve liyakat sahibi olmayan.
-
Muhteris: Aşırı hırslı, ihtiraslı, gözünü makam, mevki ve güç hırsı bürümüş.
Bu iki kelime bir araya geldiğinde; "gerekli yeteneği, donanımı veya bilgi birikimi olmadığı halde, aşırı ve kontrolsüz bir hırsla en yüksek makamlara, güce ve statüye ulaşmak isteyen kişi" profilini tanımlıyor.
"CAHİL CESARETİ" İLE BAĞDAŞTIRILIYOR
Uzmanlar ve sosyologlar, kifayetsiz muhterislerin en belirgin özelliğinin "öz eleştiri eksikliği" olduğuna dikkat çekiyor. Bu kişiler, kendi yetersizliklerinin farkında olmadıkları gibi, ulaştıkları veya göz diktikleri konumları sonuna kadar hak ettiklerine inanıyorlar.
Psikoloji biliminde bu durum sıklıkla Dunning-Kruger Etkisi (halk arasındaki tabiriyle cahil cesareti) ile yan yana anılıyor. Liyakat ilkesinin (hak edenin göreve gelmesi) zedelendiği kurumlarda kifayetsiz muhterislerin hızla yükselmesi, o organizasyonun içten içe çürümesine ve liyakatli çalışanların sistemden uzaklaşmasına neden oluyor.
