Her iki mezundan biri kendi mesleğini yapamıyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hazırlanan "Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri, 2025" raporu yayımlandı. Üniversite mezunlarının iş dünyasındaki karşılığını detaylarıyla ortaya koyan verilere göre; istihdam oranlarında geçen yıla göre ufak bir düşüş yaşanırken, ortalama iş bulma sürelerinde iyileşme kaydedildi. Gelir tablosunda ise mühendislik ve havacılık bölümleri damgasını vurdu.

İSTİHDAM ORANLARINDA SON DURUM

Geçtiğimiz yıl %75,0 olan lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı, 2025 yılında %73,9'a geriledi. Ön lisans mezunlarında ise bu oran %66,4'ten %65,7'ye düştü.

İŞ BULMA GARANTİSİ EN YÜKSEK BÖLÜMLER

• Lisans Seviyesi: İş bulma konusunda zirveyi %95,5'lik oranla Tıp bölümü bırakmadı. Onu sırasıyla özel eğitim öğretmenliği (%90,8), havacılık elektrik ve elektroniği (%89,9) ve matematik mühendisliği (%89,8) takip etti.
• Ön Lisans Seviyesi: İki yıllık bölümler arasında istihdam şampiyonu %92,6 ile Polis Meslek Eğitimi oldu. Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı (%87,4) ile uçak teknolojisi (%84,8) de istihdamı en yüksek diğer alanlar olarak öne çıktı.

MEZUNİYETTEN SONRA İŞ BULMAK NE KADAR SÜRÜYOR?

TÜİK verileri, mezunların iş arama süreçlerinin geçen yıla kıyasla bir miktar kısaldığını gösteriyor. Lisans mezunlarının ortalama ilk iş bulma süresi 14,4 aydan 14,2 aya, ön lisans mezunlarının ise 16,0 aydan 15,8 aya geriledi.

Kimi bölümler ise mezunlarını aylarca bekletmiyor. Dil ve konuşma terapisi mezunları ortalama sadece 2,4 ayda işbaşı yaparak ilk iş bulma süresi en kısa olan grup oldu. Tıp mezunları (3,9 ay) ve özel eğitim öğretmenleri (4,4 ay) de en hızlı iş bulanlar arasında yer aldı. Ön lisansta ise polis meslek eğitimi mezunları ortalama 3 ay içinde iş hayatına adım atıyor.

EN ÇOK KAZANDIRAN BÖLÜMLER

Maaş söz konusu olduğunda sağlık ve eğitim yerini havacılık ve teknoloji alanlarına bırakıyor. Ortalama kazancın en yüksek olduğu ilk 5 lisans bölümünün tamamı bu alanlardan oluştu. Zirvede yer alan bölümler sırasıyla şunlar oldu:

• Pilotaj
• Matematik Mühendisliği
• Uzay Mühendisliği
• Uçak Mühendisliği
• Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği

İş bulma oranında zirvede olan Tıp bölümü, en çok kazandıranlar listesinde 6. sırada yer aldı.
Ön lisans düzeyinde ise en yüksek aylık kazanca Uçak Teknolojisi mezunları ulaşıyor. Bu bölümü sırasıyla perakende satış ve mağaza yönetimi ile polis meslek eğitimi izliyor.

NE OKUDUK, NE İŞ YAPIYORUZ?

Mezunların okudukları alanla uyumlu bir işte çalışma oranlarında sağlık alanı başı çekiyor.

Bu alandan mezun olan lisans öğrencilerinin %80,4'ü kendi mesleklerini yapıyor. İş, yönetim ve hukuk mezunlarında da bu oran %79,6 ile oldukça yüksek.

Tüm lisans mezunlarının kendi alanında çalışma oranı geçen yıla göre hafif bir artışla %56,7'ye yükseldi. Ön lisansta ise bu oran %50,8 seviyesinde kaldı.

Kendi eğitim alanından en çok uzaklaşan grup ise sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon mezunları oldu. Bu alandaki lisans mezunlarının sadece %20,6'sı, ön lisans mezunlarının ise yalnızca %7,8'i doğrudan okudukları bölümle ilgili bir işte çalışıyor.