Hâdimü'l-Haremeyn ne demek, tarihte kimler bu unvanı kullandı?
Yavuz Sultan Selim'i ağlatan Hâdimü'l-Haremeyn ne demek? Tarihte bu unvanı ilk kullanan lider ve Osmanlı'ya geçiş hikayesinin tüm detayları.
Arama motorlarında sıkça araştırılan ve tarihi önemi büyük olan "Hâdimü'l-Haremeyn" unvanının bilinmeyenlerini ele alıyoruz. Peki, Yavuz Sultan Selim'i gözyaşlarına boğan, Mekke ve Medine'nin hizmetkârı anlamına gelen bu kadim unvanı tarihte ilk kim kullandı?
HÂDİMÜ'L-HAREMEYN NE ANLAMA GELİYOR?
Arapça kökenli bir tamlama olan Hâdimü'l-Haremeyn (tam haliyle Hâdimü'l-Haremeyni'ş-Şerîfeyn), kelime anlamı olarak "İki Kutsal Harem'in (Mekke ve Medine) Hizmetkârı" demektir. İslam dünyasında Kabe'nin ve Mescid-i Nebevi'nin bulunduğu bu iki şehre hükmetmekten ziyade, onlara hizmet etmenin en büyük onur sayılmasının bir tezahürüdür.
TARİHTE BU UNVANI İLK KİM KULLANDI?
Sanılanın aksine bu unvanı ilk kullananlar Osmanlı padişahları değildir. Tarihi belgelere göre "Hâdimü'l-Haremeyn" sıfatını ilk kez benimseyen lider, Kudüs fatihi ve Eyyûbî hanedanının kurucusu Selahaddin Eyyubi'dir. Ardından bölgeye hakim olan bazı Memlûk sultanları da bu geleneği sürdürmüştür.
YAVUZ SULTAN SELİM NEDEN GÖZYAŞI DÖKTÜ?
Osmanlı İmparatorluğu'nda bu unvanın devralınması Yavuz Sultan Selim döneminde, 1517'deki Mısır Seferi ve Ridaniye Muharebesi'nin ardından gerçekleşmiştir. Memlûk Devleti'nin yıkılmasıyla kutsal toprakların hakimiyeti ve Kutsal Emanetler Osmanlı'ya geçmiştir.
Anlatılan tarihi rivayetlere göre; Mısır'ın fethinden sonra okunan ilk cuma hutbesinde, hatip Yavuz Sultan Selim'i "Hâkimü'l-Haremeyn" (Mekke ve Medine'nin Hakimi) olarak anons eder. Bunu duyan padişah hemen müdahale ederek, "Biz buraların hakimi değil, ancak hâdimi (hizmetkârı) oluruz" der ve unvanın düzeltilmesini ister. Hatibin ifadeyi "Hâdimü'l-Haremeyn" olarak düzeltmesi üzerine Yavuz Sultan Selim'in gözyaşlarını tutamadığı ve büyük bir tevazu gösterdiği aktarılır.
Hilafetin kaldırıldığı 1924 yılına kadar tüm Osmanlı padişahları bu unvanı büyük bir gururla taşımış, resmi evraklarda ve fermanlarda kullanmıştır. Günümüzde ise bu tarihi unvan, Suudi Arabistan krallarının resmi unvanları arasında yer almaktadır.
