Ekranlardaki milyarlar nerede? 6 şubat depreminde toplanan paralara ne oldu?

6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından düzenlenen "Türkiye Tek Yürek" kampanyasında vaat edilen rekor bağışların ne kadarının tahsil edildiği ve bu devasa kaynağın hangi kalemlere harcandığı, kamuoyunun en çok merak ettiği konular arasında yer almaya devam ediyor.

11 ilde yıkıma yol açan depremler sonrası yaraları sarmak amacıyla gerçekleştirilen tarihi bağış kampanyasının üzerinden geçen süreçte, gözler toplanan fonların yönetimine çevrildi. Ekranlarda ünlü isimlerin öncülüğünde toplanan milyarlarca liralık taahhüdün gerçekte ne kadarının hesaplara yattığı ve bu paranın "nereye gittiği" sorusu, şeffaflık ve denetim ekseninde tartışılıyor.

VAAT EDİLEN RAKAMLAR VE TAHSİLAT BİLMECESİ

15 Şubat 2023 gecesi düzenlenen "Türkiye Tek Yürek" ortak yayınında toplamda 115 milyar 146 milyon TL bağış sözü verilmişti. Ancak kampanyanın hemen ardından başlayan tahsilat sürecinde, bazı bağışçıların taahhütlerini yerine getirmediği kamuoyuna yansıdı.

AFAD verilerine ve dönemsel olarak yapılan resmi açıklamalara göre, kamu bankaları ve büyük kuruluşlar söz verdikleri tutarları aktarırken; bazı şahıs ve şirketlerin "nakit akışı" veya "ticari durum" gibi gerekçelerle ödemeleri geciktirdiği veya hiç yapmadığı belirtiliyor. Bu durum, canlı yayında yapılan yüksek meblağlı bağışların ne kadarının "gerçek", ne kadarının "reklam" olduğu sorusunu da beraberinde getirdi.

KAYNAKLAR HANGİ ALANLARA HARCANDI?

Toplanan ve AFAD hesaplarına aktarılan milyarlarca liralık kaynağın, temel olarak deprem bölgesindeki acil ihtiyaçlar ve rehabilitasyon çalışmaları için kullanıldığı iddia edildi. Resmi açıklamalarda öne çıkan harcama kalemleri şu şekilde sıralanıyor:

• Barınma çözümleri: Konteynerin temini, altyapısı ve kurulumu.
• Nakdi destek ödemeleri: Depremzedelere yönelik hane başı destek, taşınma yardımı ve kira destekleri.
• Vefat ve enkaz yardımları: Yakınlarını kaybedenlere yapılan ödemeler ile bölgedeki enkaz kaldırma ve lojistik operasyonların finansmanı.

DENETİM VE ŞEFFAFLIK TARTIŞMALARI

Bağışların akıbetine dair kamuoyundaki en büyük beklenti ise "kalem kalem döküm" noktasında toplanıyor. İlgili bakanlıklar, her kuruşun Sayıştay denetimine tabi olduğunu ve amacına uygun harcandığını vurgulasa da; sivil toplum kuruluşları ve bölge halkı, bağışların kalıcı konut inşasındaki payı ve kalan bakiyenin durumu hakkında daha doğru ve düzenli bir bilgilendirme yapılmasını bekliyor.

Söz verip ödeme yapmayan bağışçılarla ilgili herhangi bir yasal yaptırımın uygulanıp uygulanmayacağı ya da bu isimlerin ifşa edilip edilmeyeceği konusu ise hala belirsizliğini koruyan bir diğer başlık olarak gündemdeki yerini koruyor.