Ekim ayında hangi hayvanlar görülür? Türkiye’de sonbaharda karşılaşabileceğiniz türler

Sonbaharın belirgin şekilde hissedilmeye başladığı ekim ayı, Türkiye'nin yaban hayatında da hareketli bir döneme işaret ediyor. Havanın serinlemesiyle birlikte bazı hayvanlar kış hazırlıklarına yönelirken, bazı türler yaşam alanlarında beslenme faaliyetlerini sürdürüyor. Göçmen kuşların önemli bölümü ise sonbahar göçünü devam ettiriyor.

Türkiye'nin farklı bölgelerinde iklim ve coğrafya şartları değiştiği için ekim ayında görülebilecek hayvanlar da bölgeye göre farklılık gösteriyor. Ormanlar, sulak alanlar, dağlık bölgeler ve kırsal araziler, bu dönemde yaban hayatını gözlemlemek isteyenler için öne çıkan alanlar arasında bulunuyor.

ORMANLARDA SONBAHAR HAREKETLİLİĞİ

Ekim ayında ormanlık alanlarda en sık karşılaşılması mümkün yaban hayvanları arasında karaca, kızıl geyik ve yaban domuzu bulunuyor. Tilki, çakal, porsuk, sansar ve sincap gibi daha küçük memeliler de farklı orman ekosistemlerinde yaşamlarını sürdürüyor.

Özellikle insan hareketliliğinin daha düşük olduğu bölgelerde bu türlere rastlama ihtimali artabiliyor. Hayvanların günün hangi saatinde aktif olduğu da gözlem şansını doğrudan etkiliyor. Birçok memeli, sabahın erken saatlerinde ve gün batımına yakın saatlerde daha hareketli oluyor.

AYILAR KIŞ ÖNCESİ BESLENİYOR

Karadeniz ve Doğu Anadolu başta olmak üzere Türkiye'nin ayı popülasyonlarının bulunduğu bölgelerde ekim ayı, kış öncesi hazırlıkların yoğunlaştığı dönemlerden biri.

Bozayılar bu süreçte kış aylarında kullanacakları enerji rezervlerini oluşturmak amacıyla daha fazla beslenebiliyor. Ancak kış uykusuna geçiş zamanı sabit değil. Sıcaklık, kar yağışı ve besin kaynaklarının durumu bu sürecin zamanlamasını etkileyebiliyor.

Bu nedenle ekim ayında bozayıların yaşam alanlarında tamamen pasif hale geldiğini düşünmek doğru olmaz. Özellikle dağlık ve ormanlık bölgelerde dikkatli olunması gerekiyor.

GÖÇMEN KUŞLAR İÇİN EKİM AYI KRİTİK

Ekim ayında yaban hayatındaki en dikkat çekici hareketliliklerden biri gökyüzünde yaşanıyor. Türkiye, Avrupa ile Afrika ve Asya arasındaki önemli kuş göç yollarından biri üzerinde bulunuyor.

Sonbahar göçü sırasında çok sayıda kuş türü Türkiye üzerinden geçiyor. Bazı türler ise daha sıcak bölgelere ulaşmadan önce ülkemizdeki sulak alanlarda konaklıyor.

Bu dönemde göl, delta, lagün ve sazlık çevrelerinde;

• Turna
• Pelikan
• Flamingo
• Karabatak
• Balıkçıl türleri
• Ördekler
• Kaşıkçı
• Çeşitli kıyı kuşları

gibi çok sayıda kuş türüne rastlanabiliyor. Özellikle geniş sulak alanlar, aynı anda çok sayıda kuş türünün gözlemlenebildiği bölgeler arasında yer alıyor.

YIRTICI KUŞLAR DA GÖKYÜZÜNDE GÖRÜLEBİLİYOR

Sonbahar döneminde kartal, şahin, atmaca, kerkenez ve doğan gibi yırtıcı kuşlar da doğada gözlemlenebiliyor. Açık araziler, vadiler, dağ yamaçları ve sulak alan çevreleri bu türlerin izlenebildiği başlıca bölgeler arasında.

Bazı yırtıcı kuşlar göç ederken Türkiye üzerinden geçerken bazıları ise burada yaşamını sürdürüyor. Bu nedenle ekim ayında gökyüzünü takip eden doğa gözlemcileri farklı türlerle karşılaşabiliyor.

TİLKİ VE ÇAKAL GİBİ TÜRLER DE AKTİF

Ekim ayındaki serin havalar, tilki ve çakal gibi memelilerin hareketlerini de dikkat çekici hale getirebiliyor. Bu hayvanlar özellikle orman kenarlarında, kırsal alanlarda ve insan yerleşimlerinin dışında kalan bölgelerde yaşamlarını sürdürüyor.

Porsuk ve sansar gibi türler ise daha gizli bir yaşam sürdüğü için doğrudan görülmeleri daha zor olabiliyor. Buna karşın fotokapan ve diğer yaban hayatı izleme çalışmaları, bu türlerin farklı bölgelerde varlığını ortaya koyuyor.

SICAK BÖLGELERDE SÜRÜNGEN HAREKETLİLİĞİ SÜREBİLİYOR

Havaların serinlemesiyle birlikte yılan ve kertenkele gibi sürüngenlerin aktivitesi yaz aylarına göre azalıyor. Ancak Türkiye'nin daha sıcak bölgelerinde ekim ayında da bu canlılara rastlamak mümkün.

Özellikle Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve daha ılıman iklim görülen bazı bölgelerde güneşli havalarda sürüngenler kısa süreli olarak aktif hale gelebiliyor. Bu nedenle ekim ayında doğada sürüngen görülme ihtimali tamamen ortadan kalkmış sayılmıyor.

EKİM AYINDA HANGİ BÖLGELERDE DAHA FAZLA HAYVAN GÖRÜLEBİLİR?

Yaban hayatı gözlemi açısından ekim ayında farklı habitatlar öne çıkıyor. Genel olarak:

• Ormanlık alanlar: Karaca, geyik, yaban domuzu, tilki, çakal ve sincap
• Dağlık bölgeler: Bozayı, kurt, geyik, dağ keçileri ve yırtıcı kuşlar
• Sulak alanlar: Flamingo, turna, pelikan, ördek, balıkçıl ve karabatak
• Kırsal ve açık araziler: Tilki, çakal, tavşan ve çeşitli kuş türleri
• Sıcak bölgeler: Bazı yılan ve kertenkele türleri

DOĞADA HAYVAN GÖRENLER NELERE DİKKAT ETMELİ?

Yaban hayvanlarının yaşam alanlarına girildiğinde en önemli konu, hayvanları rahatsız etmemek. Özellikle yavrulu hayvanlardan, ayılardan ve diğer büyük memelilerden uzak durulması gerekiyor.

Doğada bir hayvanla karşılaşıldığında yaklaşmak, beslemek veya fotoğraf çekmek için hayvanın peşinden gitmek yerine güvenli bir mesafe bırakılması önem taşıyor. Yaban hayatı alanlarında belirlenen kurallara uymak hem insan güvenliği hem de hayvanların doğal davranışlarının korunması açısından büyük önem taşıyor.

Ekim ayı, Türkiye'nin farklı bölgelerinde hem karadaki yaban hayvanlarının hem de göçmen kuşların hareketliliğinin dikkat çektiği bir dönem. Ormanlardan sulak alanlara kadar farklı doğal yaşam alanlarında çok sayıda tür gözlemlenebilirken, hangi hayvanın görülebileceği bölgenin iklimine ve habitat özelliklerine göre değişiklik gösteriyor.