Çocuk yetiştirmek için en uygun şehir belli oldu! Ankara listede kaçıncı?

Bilmeniz gerekenler: TÜİK'in ilk kez il düzeyinde yayımladığı 2021-2023 Beşeri Sermaye Endeksi sonuçlarına göre çocuk yetiştirmek için en uygun şehir 0,781 puanla Çanakkale oldu. Endeks; çocukların eğitim, sağlık ve yaşam göstergelerini bir arada değerlendirerek gelecekte üretken bir yetişkin olma potansiyelini ölçüyor. Antalya, Erzincan, Eskişehir ve Rize ilk 5'te yer alırken, Şırnak listenin son sırasında bulunuyor. TÜİK'in kamuoyuna açıkladığı özet tabloda Ankara, İstanbul ve İzmir'in kesin sıra numaraları paylaşılmadığı için bu illerin resmi sıralaması açıklanmış değil. Veriler, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2023 yılı Beşeri Sermaye Endeksi bültenine dayanıyor.

Çocuk yetiştirmek için en uygun şehir olarak gösterilen Çanakkale, 2023 yılında 0,781 puan ile Türkiye'nin en yüksek Beşeri Sermaye Endeksi değerine ulaştı. TÜİK'in Dünya Bankası metodolojisini esas alarak hazırladığı çalışmada eğitim kalitesi, sağlık göstergeleri ve çocukların gelişim koşulları birlikte değerlendirildi.

Çanakkale'nin özellikle eğitim alanındaki yüksek performansı, ilin zirveye çıkmasında belirleyici unsur oldu. Aynı zamanda kent, 2021-2023 döneminde endeksini en fazla yükselten il olarak da dikkat çekti.

ÇOCUK YETİŞTİRMEK İÇİN EN UYGUN İLK 5 ŞEHİR

2023 yılı Beşeri Sermaye Endeksi sonuçlarına göre en yüksek puanı alan iller şöyle sıralandı:

• Çanakkale – 0,781
• Antalya – 0,761
• Erzincan – 0,756
• Eskişehir – 0,755
• Rize – 0,749

Bu sonuçlar, büyük nüfuslu şehirlerin her zaman çocuk gelişimi açısından en avantajlı iller arasında yer almadığını da ortaya koydu.

ANKARA KAÇINCI SIRADA? İSTANBUL VE İZMİR LİSTEDE NEREDE?

TÜİK'in yayımladığı resmi özet bültende yalnızca ilk 5 ve son 5 il açıklandı. Bu nedenle Ankara'nın kaçıncı sırada olduğu kamuoyuna duyurulmadı.

Aynı durum İstanbul ve İzmir için de geçerli. Kurum, bu iki büyükşehrin sıra numarasını paylaşmadığı için doğrulanmış resmi bir sıralama bilgisi bulunmuyor. Bu nedenle sosyal medyada veya çeşitli internet sitelerinde yer alan sıralamalar TÜİK tarafından doğrulanmış resmi veri niteliği taşımıyor.

ÇOCUK YETİŞTİRMEK İÇİN EN DEZAVANTAJLI ŞEHİR HANGİSİ?

TÜİK verilerine göre Beşeri Sermaye Endeksi'nde en düşük puanı alan il Şırnak oldu. Şırnak'ın endeks puanı 0,599 olarak hesaplandı.

Listenin son beş sırasında yer alan iller ise şu şekilde açıklandı:

• Şırnak
• Ağrı
• Şanlıurfa
• Gümüşhane
• Muş

Bu illerde eğitim ve sağlık göstergelerinin Türkiye ortalamasının altında kalması endeks puanlarını etkileyen temel unsurlar arasında yer aldı.

GEÇTİĞİMİZ YIL DA ÇANAKKALE Mİ İLK SIRADAYDI?

TÜİK'in il bazındaki Beşeri Sermaye Endeksi ilk kez 2023 verileriyle yayımlandı. Bu nedenle kamuoyunda "geçtiğimiz yılın en uygun şehri" olarak değerlendirilen il de yine Çanakkale oldu.

Bunun yanında Çanakkale, yalnızca listenin zirvesinde yer almakla kalmadı; 2021-2023 döneminde endeks puanını en fazla artıran il olarak da öne çıktı.

BEŞERİ SERMAYE ENDEKSİ NASIL HESAPLANIYOR?

TÜİK'in Dünya Bankası metodolojisini kullanarak oluşturduğu Beşeri Sermaye Endeksi üç temel bileşenden oluşuyor:

• Hayatta kalma: Çocukların yaşamlarını sağlıklı şekilde sürdürebilme olasılığı.
• Sağlık: Sağlıklı büyüme ve gelişme koşulları.
• Eğitim: Beklenen eğitim süresi ile öğrenme kalitesi.

Bu üç gösterge tek puanda birleştiriliyor. Endeks değeri 1'e yaklaştıkça, çocukların kaliteli eğitim ve sağlık hizmetlerine erişiminin daha yüksek olduğu ve gelecekte üretken birey olma potansiyellerinin arttığı kabul ediliyor.

TÜRKİYE ORTALAMASI NE OLDU?

TÜİK verilerine göre Türkiye'nin Beşeri Sermaye Endeksi;

• 2021: 0,693
• 2022: 0,696
• 2023: 0,690

olarak hesaplandı.

2023 yılında yaşanan düşüşte en önemli etken eğitim bileşenindeki gerileme olurken, sağlık göstergelerinde sınırlı bir iyileşme kaydedildi.

Editör notu: Beşeri Sermaye Endeksi, sıkça kullanılan "yaşanabilir şehir" veya "mutlu şehir" araştırmalarından farklıdır. Bu çalışma; konut fiyatı, trafik veya yaşam maliyetini değil, çocukların eğitim ve sağlık olanaklarından yararlanarak gelecekte ulaşabilecekleri üretkenlik düzeyini ölçen bilimsel bir endekstir. Bu nedenle sonuçlar, "çocuk yetiştirmek için en uygun şehir" yorumunun temelini oluştursa da yaşam kalitesine ilişkin tüm kriterleri kapsamaz.