BİK Elektronik Denetim Tebliği'ni kabul etti, tarih belli oldu

Elektronik Denetim Tebliği, Basın İlan Kurumu (BİK) Yönetim Kurulu tarafından kabul edilerek basın denetiminde dijital bir döneme kapı araladı. Tebliğ, resmî ilan yayımlama hakkına sahip gazete ve internet haber sitelerinin denetimlerinin elektronik ortamda yürütülmesinin usul ve esaslarını belirliyor. Düzenleme, fizikî denetimi ortadan kaldırmadan süreçleri hızlandırmayı hedefliyor.

ELEKTRONİK DENETİM TEBLİĞİ NEDİR?

Elektronik Denetim Tebliği, BİK'in gazete ve internet haber sitelerine yönelik denetimlerini dijital ortamda yürütmesine olanak tanıyan düzenlemedir. Tebliğ, bilgi ve belgelerin elektronik ortamda sunulması, incelenmesi, kayıt altına alınması ve raporlanmasına dair kuralları kapsıyor. Düzenleme, BİK Yönetim Kurulu'nun 26 Haziran 2026'da yapılan 2026 yılı 13. toplantısında kabul edildi.

Tebliğle birlikte kontrol kurulu tutanakları ve raporları dijital ortamda hazırlanabilecek. Bu belgeler güvenli elektronik imza ile imzalanarak elektronik ortamda saklanabilecek. Böylece denetim süreçlerinde uygulama birliğinin güçlendirilmesi ve işlemlerin daha kısa sürede tamamlanması amaçlanıyor.

ELEKTRONİK DENETİM NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

Elektronik Denetim Tebliği, Kurumun teknik altyapı ve sistem hazırlıklarını tamamlamasının ardından 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar BİK, denetimin dijital ortamda yürütülmesini sağlayacak sistemleri hazır hâle getirecek. Yürürlük sonrası resmî ilan yayımlayan basın kuruluşları, belge sunma ve kayıt tutma süreçlerini belirlenen dijital kurallara göre yürütmek zorunda olacak.

FİZİKÎ DENETİM KALKIYOR MU?

Fizikî denetim, elektronik denetimin yürürlüğe girmesiyle ortadan kalkmıyor. Elektronik ortamda sunulan bilgi ve belgelerin yeterli görülmemesi, yerinde inceleme gerekmesi veya denetimin niteliğinin gerektirmesi hâllerinde fizikî denetim yapılmaya devam edecek. BİK, elektronik sistemi mevcut modelin yerine değil, onu hızlandıran tamamlayıcı bir mekanizma olarak konumlandırıyor.

DENETİMDE HANGİ VERİLER ELEKTRONİK ORTAMDA İNCELENECEK?

Denetime esas verilerin önemli bölümü hâlihazırda dijital sistemler üzerinden alınıyor. Süreli yayınlara ilişkin kadro, içerik, baskı, dağıtım ve fiilî satış verileri Kurum kayıtları ile İLANBİS üzerinden inceleniyor; internet haber sitelerinin ziyaretçi trafik bilgileri ise BİK Analitik sistemi aracılığıyla takip ediliyor. Tebliğ, bu altyapıyı denetimin tamamını kapsayacak biçimde genişletiyor.

Tebliğ ayrıca bilgi ve belgelerin ibrazı, elektronik tutanak ve raporların düzenlenmesi, sistem kayıtlarının tutulması ile kişisel veriler ve ticari sırların korunmasına dair usulleri düzenliyor. Teknik aksaklık ve mücbir sebep durumlarında izlenecek yöntemler de düzenleme kapsamında belirlendi.

DÜZENLEMENİN HUKUKİ DAYANAĞI NE?

Düzenlemenin hukuki temeli, Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği'nde yapılan değişikliğe dayanıyor. Bu değişiklik, Resmî Gazete'nin 10 Aralık 2024 tarihli ve 32748 sayılı sayısında yayımlandı; yönetmeliğin 92. maddesinde yapılan değişiklikle gazete ve internet haber sitelerinin elektronik ortamda denetlenebilmesinin önü açıldı. Elektronik Denetim Tebliği, bu mevzuat altyapısının uygulama esaslarını netleştiren ikincil düzenleme niteliğinde.