Bayraktar: Ayçiçeği kuraklıkla sınanıyor
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ayçiçeği üretiminin kuraklıktan ciddi şekilde etkilendiğini belirterek, çiftçinin hem yağış hem de fiyat beklentisi içinde olduğunu söyledi. Bayraktar, “Yağış gelmezse tarlalar sürülecek, üretimden çekilmeler hızlanabilir.” uyarısında bulundu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ayçiçeği üretiminin bu yıl kuraklıktan olumsuz etkilendiğini belirterek, “Ayçiçeği üretimimiz kuraklıktan etkilenmiş görünüyor.” dedi. Tekirdağ’ın Ergene ilçesine bağlı İğneler köyünde incelemelerde bulunan Bayraktar, üreticilerin hem yağış hem de fiyat beklentisi içinde olduğunu söyledi.
Bayraktar, ayçiçeğinin Türkiye için stratejik bir ürün olduğunu vurgulayarak, ülke genelindeki yağ tüketiminin yüzde 80’inin ayçiçeği yağıyla karşılandığını hatırlattı. Trakya Bölgesi’nin ise Türkiye ayçiçeği üretiminin yaklaşık yüzde 35’ini sağladığını belirtti.
"AYÇİÇEĞİNDE ÜRETİM DÜŞTÜ, İTHALAT ARTTI"
Bayraktar, son iki yılın verilerini değerlendirerek şunları söyledi:
“2023-2024 yıllarını karşılaştırdığımızda, ayçiçeği üretimimiz 2,5 milyon tondan 2,2 milyon tona düştü. Üstelik bu üretim kuru arazilerde yapılıyor. Sulama imkânı olmayan ayçiçeği, iklime tamamen bağımlı. Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da kuraklık üretimi etkiliyor.”
Türkiye’nin yağ, küspe ve tohum ihtiyacını tam olarak karşılayamadığını, bu sebeple 2024 yılında bu ürünler için 1,6 milyar dolar ithalat yapıldığını ifade eden Bayraktar, yerli üretimi artırmanın zorunluluk olduğunu belirtti.
“YAĞIŞ GELMEZSE TARLALAR SÜRÜLECEK”
Yaptığı tespitlere göre birçok tarlada kuraklığın stresinin açıkça gözlemlendiğini dile getiren Bayraktar, bazı bölgelerde ayçiçeği tarlalarının sürülmek zorunda kaldığını belirterek, “Bugünlerde yağış olursa ürünlerin bir kısmı kurtarılabilir ancak yağış gelmezse bu bölgede de tarlaların sürülmesi kaçınılmaz. Üreticinin iki temel beklentisi var: yağış ve fiyat. Bunlar olmazsa çiftçi üretimden çekilecek.” ifadelerini kullandı.
Geçen yıl üreticinin fiyatlardan memnun kalmadığını hatırlatan Bayraktar, bu yıl da benzer bir tablo yaşanmasının ciddi risk taşıdığını vurguladı.
“DOĞAL AFETLER KATLANARAK ARTIYOR”
Bayraktar, son yıllarda doğal afetlerin sayısında ve şiddetinde ciddi artışlar yaşandığını da belirterek, şu bilgileri paylaştı:
“On yıl önce 500 civarında olan afet sayısı, 2024’te 1557’ye çıktı. Ancak sayıdan daha önemlisi, afetlerin şiddetinin artması. Özellikle don, dolu, aşırı yağış ve fırtına üreticiyi çok zorladı ama asıl büyük tehdit kuraklık. Türkiye hızla su fakiri bir ülkeye dönüşüyor.”
Kişi başı yıllık su tüketiminin 1300 metreküpten, 1000 metreküp altına düşme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ifade eden Bayraktar, Akdeniz havzasındaki birçok ülkenin de benzer sorunlarla mücadele ettiğini söyledi.
“SULAMA ALTYAPISI HIZLA TAMAMLANMALI”
Çiftçinin açık sulama kanalları nedeniyle suyun yarısını kaybettiğini belirten Bayraktar, tarımda tasarrufun zorunlu hâle geldiğini kaydetti:
“Suyun yüzde 77’si tarımda kullanılıyor. Bu nedenle açık kanalların kapalı sisteme dönüştürülmesi şart. Basınçlı sulama sistemlerine geçilmesi ve bunun desteklerle teşvik edilmesi gerekiyor. Aksi takdirde hem yer altı su kaynaklarımız tükenecek hem de üretim sürdürülemez hale gelecek.”
Özellikle sanayi bölgelerinde yeraltı suyuna aşırı yüklenildiğini belirten Bayraktar, bazı bölgelerde suyun 600 metre derinlikten çıkarılmak zorunda kalındığını ifade etti.
“TARIMA YÖNELMEK ARTIK ZORUNLULUK”
Bayraktar, tarımın artık stratejik bir alan haline geldiğini belirterek, gelecekte bazı ürünlere erişimin çok zor veya çok pahalı hale geleceğini söyledi:
“Genç nüfus tarımdan uzaklaşıyor. 18-32 yaş arası çiftçi oranı yüzde 5’e düştü. Gençleri tarımda tutamazsak üretim gücümüz zayıflar. Bugün tarımı Suriyelilerle, Afganlarla sürdürüyoruz ama onlar da ülkelerine döndüğünde bu işi kim yapacak?”
Bayraktar, üretim maliyetlerinin yüksekliğine ve iklim koşullarının zorluğuna rağmen çiftçinin ayakta kalabilmesi için desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ziraat odası başkanlarıyla birlikte üreticilerin sesi olmaya devam edeceklerini söyleyen Bayraktar, sahada edindiği gözlemleri Cumhurbaşkanı başta olmak üzere tüm ilgili bakanlara aktardıklarını belirtti.
“Ayçiçeğimiz bu yıl kuraklık stresi altında. Umudumuz yağışların gelmesi ve çiftçimizin emeğinin karşılığını alacağı fiyatların açıklanması. Aksi halde üretimden çekilmeler hızlanabilir.” dedi.
