Adalette "12. Yargı Paketi" dönemi: IBAN kiralayanlara ceza indirimi

Kamuoyunda merakla beklenen 12. Yargı Paketi, Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. IBAN kiralayanlara yönelik ceza indiriminden duruşmaların 3 ay sınırı ile hızlandırılmasına kadar 10 temel alanda yargı sistemini sil baştan değiştirecek düzenlemeler hayata geçirildi.

IBAN KİRALAYANLARA CEZA İNDİRİMİ VE ETKİN PİŞMANLIK KAPISI

Yasal düzenlemeyle Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 158. maddesine yeni bir hüküm eklendi. Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık vakalarında banka, kredi kartı veya kripto varlık hesabı gibi ödeme bilgilerini haksız kazanç sağlamak amacıyla başkasına kullandıran kişilere verilecek cezalar yarı yarıya indirilecek.

• Devam Eden Dosyalar Gönderilecek: Yasadan önce ceza alan ve dosyası üst mahkemede bulunan kişilerin dosyaları, bozma kararıyla ilk derece mahkemelerine iade edilecek.
• Mağdurun Zararını Ödeyene İndirim: İnfaz aşamasında olan hükümlüler, mahkemenin ihtarı sonrası 6 ay içinde mağdurun zararını tamamen karşılarsa "etkin pişmanlık" hükümlerinden yararlanarak cezalarında yarı oranında indirim alabilecek. Ancak zarar ödenmeden infaz ertelenemeyecek.

FAİZ HESABI VE TAZMİNATLARA YENİ DÜZENLEME

Sözleşmeyle belirlenmeyen faiz ödemelerinin hesaplama formülü yeniden çizildi. Hesaplamalarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) bir önceki yıl sonundaki reeskont oranının %80'i esas alınacak. Yıl ortasındaki oran ile yıl sonu oranı arasında 5 puan veya üzeri fark oluşması halinde, ikinci yarıda 30 Haziran'daki oranın %80'i uygulanacak.

Ayrıca iş gücü kaybı veya destekten yoksun kalma tazminatlarında:

• Kazancın bilindiği dönem için haksız fiil tarihinden,
• Kazancın bilinemediği dönem için ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.

DURUŞMA ARALARINA "3 AY" SINIRI

Adli süreçleri hızlandırmayı hedefleyen Hukuk Muhakemeleri Kanunu değişikliğine göre, duruşma aralıkları 3 ayı geçemeyecek. Hakimler sadece bilirkişi veya istinabe gibi zorunlu gerekçelerle bu süreyi aşabilecek. Bu uygulama 3 ay sonra resmen başlayacak.

Öte yandan, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişiye başvuran hakim ve savcılara uyarma cezası verilecek. Hakim/savcı yardımcıları ise Anayasa ve insan hakları gibi alanlarda sıkı bir eğitim ve sınav sürecinden geçecek.

HAGB ŞARTLARI SİL BAŞTAN: KÖTÜ MUAMELE KAPSAM DIŞI

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) mekanizmasında da şartlar netleştirildi:

• Sanığa verilen cezanın 2 yıl veya altında hapis/adli para cezası olması, kasıtlı suç geçmişinin bulunmaması ve kamunun/mağdurun zararının tamamen ödenmesi gerekiyor. Sanık 5 yıl boyunca denetimde kalacak.
• İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin işlediği kötü muamele suçları kesinlikle HAGB kapsamı dışında tutulacak.

GENETİK VERİLER TUTANAKLA İMHA EDİLECEK

Elde edilen genetik inceleme verileri kişisel bilgilerden arındırılarak güvenli sisteme aktarılacak. Beraat ve takipsizlik kararlarında bu veriler derhal silinecek. Diğer durumlarda ise kararın kesinleşmesinden 20 yıl sonra savcı gözetiminde imha edilecek. Haklı gerekçesi olanlar verilerin daha erken silinmesini hakimden talep edebilecek.

DANIŞTAY’IN YAPILANMASINA 4 YIL UZATMA

Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin öngörülen geçiş süreci, 23 Temmuz 2026’dan 23 Temmuz 2030 tarihine ertelendi. Bu süreçte boşalan üyeliklerin doldurulma usulü de 2030'a kadar eski düzende devam edecek.