ABD’siz NATO mümkün mü? Trump’ın çıkışı sonrası plan B devrede!

Küresel savunma diplomasisinde ABD’siz NATO formülü, transatlantik ittifakının geleceğini tehdit eden en büyük belirsizlik olarak masada duruyor. Ankara'da gerçekleştirilecek kritik NATO Zirvesi öncesinde, Avrupalı müttefiklerin Washington'ın nükleer ve lojistik koruması olmadan nasıl bir yol izleyeceği sorusu askeri stratejistleri ikiye bölmüş durumda.

İttifak büyük bir dönüşümün eşiğinde: NATO 3.0 nedir?Güncel

ABD’SİZ NATO SENARYOLARI NEDEN GÜNDEME GELDİ?

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü bünyesinde Pentagon’un sağladığı nükleer caydırıcılık, uydu istihbaratı ve stratejik hava ikmal hatları, Avrupa kıtasının savunma omurgasını oluşturuyor. Düşünce kuruluşlarının senaryolarına göre, Washington’ın yapıdan tamamen çekilmesi veya savunma taahhütlerini dondurması durumunda ittifakın çöküş riski ya da ciddi şekilde zayıflamış bir Avrupa paktına dönüşmesi kaçınılmaz görünüyor. Nitekim savunma bütçelerinde 2025 yılında gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 2'lik harcama barajı aşılmış olsa da müttefikler arasında komuta-kontrol yeteneklerinin paylaşımı konusunda derin bir güven erozyonu yaşanıyor.

AVRUPA WASHİNGTON DESTEĞİ OLMADAN KENDİNİ SAVUNABİLİR Mİ?

Avrupa merkezli askeri güçler, modern teçhizat ve yüksek personel sayılarına sahip olmalarına rağmen stratejik lojistik operasyonlarda doğrudan okyanus ötesine bağımlı hareket ediyor. İngiltere Parlamentosu Ulusal Güvenlik Stratejisi Komitesi (JCNSS) tarafından yayımlanan resmi raporda, Avrupa ülkelerinin nükleer caydırıcılık bakımı ve F-35 savaş uçağı lojistiği gibi en kritik alanlarda bile tek başına hareket edemeyeceği uyarısı yapıldı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de müttefiklerin tek taraflı bir askeri yeterlilik iddiasında bulunmasını sert sözlerle eleştirerek, kolektif yapının bozulmasının kıtayı savunmasız bırakacağını ifade etti.

TRUMP’IN 'KÂĞITTAN KAPLAN' ÇIKIŞI ETKİSİNİ SÜRDÜRÜYOR

ABD Başkanı Donald Trump, ittifakın yük paylaşımı politikasını sert şekilde eleştirerek ilişkileri tamamen finansal bir eksene oturtmak istiyor. 2026 yılının ilk yarısında Truth Social platformunda yaptığı açıklamalarda, müttefiklerin Hürmüz Boğazı'ndaki askeri operasyonlara destek vermemesini eleştiren Trump, yapıyı "kâğıttan kaplan" ve "ihtiyaç duyulduğunda işe yaramayan bir örgüt" olarak nitelendirdi. ABD'nin geçmiş dönemde ittifaka 1 trilyon dolara yakın devasa bir harcama yaptığını iddia eden Washington yönetimi, müttefiklerin bütçe paylarını artırmaması halinde Madde 5 kolektif savunma taahhüdünü şartlı hale getireceğinin sinyallerini veriyor.