ABD: Hürmüz'den günlük 10 milyon varil geçiyor, İran'ın kozları zayıflıyor
ABD'li bir yetkiliye göre Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol sevkiyatı yeniden günlük 10 milyon varili aştı. Washington, bunun İran'ın deniz trafiğini durdurma kapasitesinin sınırlı olduğunu gösterdiğini savunurken, boğazın geleceği ABD-İran müzakerelerinin en kritik başlığı olmayı sürdürüyor
İsminin açıklanmamasını isteyen ABD'li bir yetkili, ticari gemi trafiğinin son birkaç haftada önemli ölçüde arttığını belirterek Amerikan ordusunun sağladığı destek sayesinde boğazdan taşınan petrol miktarının günlük 10 milyon varilin üzerine çıktığını söyledi. Bu artışın Trump'ın İran ile geçici barış anlaşması imzalamasından bu yana yaşandığını ve savaş sırasında neredeyse durma noktasına gelen petrol akışında büyük bir toparlanmaya işaret ettiğini vurgulayan yetkili, gelişmenin Tahran'ı hazırlıksız yakaladığını da ekledi.
İRAN'IN BOĞAZI TIKLAMA KOZU ARTIK SINIRLI
İran, çatışmalar sırasında Hürmüz Boğazı'nı fiilen tıkayarak kritik bir pazarlık gücü elde etmişti. Azalan petrol stokları ve yükselen enerji fiyatları savaşı siyasi açıdan sürdürülemez hale getirirken Trump yönetimini de ateşkese zorlamıştı. Ancak ABD yetkilisine göre Tahran, deniz trafiğini tamamen felç etme kapasitesinin sınırlı olduğunu geç fark etti; İran'ın kendi kıyılarından uzaktaki gemi trafiğini izleme kapasitesinin yetersizliği, Umman tarafındaki güney geçiş koridorundaki yoğun petrol taşımacılığını geç görmesine neden oldu.
CENTCOM'UN ÇOKKATMANLI SAVUNMA SİSTEMİ
ABD, ateşkesten önce dahi CENTCOM koordinasyonunda çok katmanlı bir savunma sistemi kurdu. Hava ve deniz unsurlarının desteğiyle armatörlerin Umman kıyılarına yakın güney koridoru kullanma konusundaki güveni arttı. Karşılıklı saldırılara rağmen gemilerin boğazdan geçmeyi sürdürmesi, ABD'nin güvenlik duruşuna duyulan güvenin pekiştiğine işaret ediyor.
GEÇIŞ ÜCRETİ MÜZAKERELERİN KIRMIZI ÇİZGİSİ
Boğazdaki deniz ulaşımı bu hafta Katar'da Steve Witkoff ve Jared Kushner'in yürüttüğü dolaylı görüşmelerin en kritik gündem maddesi haline geldi. Washington, İran'dan ticari gemi geçişlerini uzun vadede güvence altına alacak kalıcı bir anlaşmayı kabul etmesini istiyor. Mevcut mutabakat 60 günlük müzakere süresi boyunca ücretsiz geçiş öngörüyor. Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, nihai anlaşmada geçiş ücreti ya da denizcilik hizmet bedellerinin kabul edilemez olduğunu açıkça dile getirdi.
İRAN ATEŞKESİ İHLAL ETTİ, GERİLİM YENİDEN TIRMANDI
İran geçen hafta Singapur bayraklı bir konteyner gemisine insansız hava aracıyla saldırarak ABD ile varılan düzenlemeleri ihlal etti. Bu olay karşılıklı misilleme saldırılarını tetikleyerek ateşkesi yeniden kırılgan hale getirdi. Trump'ın tırmanmayı durdurma kararı, savaşın ekonomik maliyetlerini artırmaktan kaçındığının göstergesi olarak okunuyor. Analistler ise İran'ın müzakereleri uzatma stratejisinin Trump'ın Tahran'dan taviz koparma kapasitesini zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.
