33 yıllık sönmeyen yangın: Madımak

2 Temmuz 1993'te Türkiye tarihine "kara gün" olarak geçen olaylarda Madımak Oteli ateşe verildi; 33 aydın ve sanatçı ile 2 otel çalışanı yaşamını yitirdi. Olaylar, devletin müdahalesi ve güvenlik önlemleri konusundaki tartışmaları da yıllarca gündemden düşürmedi. Türkiye tarihinin en acı toplumsal olaylarından biri olarak akıllarda taze kalan 2 Temmuz 1993 tarihindeki Madımak Oteli katliamı, aradan geçen yıllara rağmen toplumsal bir travma olarak yerini koruyor. Pir Sultan Abdal Kültür Derneği tarafından düzenlenen Pir Sultan Abdal Şenlikleri kapsamında çok sayıda yazar, ozan, sanatçı ve düşünürün şehirde bulunduğu sırada yaşanan olaylar, Madımak Oteli'nin ateşe verilmesiyle trajik bir sonla bitti.

Şenlikler Gerginlikle Başladı

Pir Sultan Abdal Şenlikleri için Sivas'a gelen davetliler arasında çok sayıda sanatçı, yazar ve düşünce insanı bulunuyordu. Etkinlikler sırasında Kültür Merkezi çevresinde karşıt gruplar arasında taşlı ve sopalı gerginlik yaşandı. Güvenlik güçlerinin müdahalesiyle ilk aşamada büyümesi önlenen olaylar, gün ilerledikçe yeniden tırmandı. Yazar Aziz Nesin'in kamuoyunda yankı uyandıran açıklamaları sonrasında kentteki gerilim daha da arttı. Binlerce kişiden oluşan kalabalık önce Hükûmet Meydanı'nda toplandı, ardından sloganlar eşliğinde Madımak Oteli'nin bulunduğu bölgeye yürüdü.

Otel Kuşatıldı, Ardından Ateşe Verildi

Kalabalık, önce otelin önündeki araçları ateşe verdi, ardından Madımak Oteli'ni taşladı. O sırada otelde bulunan davetliler ve çalışanlar içeride mahsur kaldı. Olayların ilerleyen saatlerinde otelin alt katlarında başlayan yangın kısa sürede binayı sardı. Yoğun duman ve alevler nedeniyle içeride bulunan çok sayıda kişi çıkış yolu bulamadı.

35 Kişi Hayatını Kaybetti

Yangın sonucunda otelde bulunan 33 konuk ile 2 otel çalışanı yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenler arasında Asım Bezirci, Nesimi Çimen, Muhlis Akarsu, Metin Altıok ve Hasret Gültekin gibi edebiyat ve sanat dünyasının önemli isimleri de yer aldı. Aralarında Aziz Nesin'in de bulunduğu çok sayıda kişi ise ağır yaralı olarak kurtuldu. Olay sırasında Aziz Nesin'in itfaiye merdiveniyle tahliye edilmeye çalışıldığı, ardından saldırıya uğradığı ve polis ekiplerinin müdahalesiyle linç girişiminden kurtarıldığı kayıtlara geçti.

Devletin Müdahalesi Tartışma Konusu Oldu

Olayların ardından kamuoyunda en çok tartışılan başlıklardan biri güvenlik güçlerinin müdahalesinin yetersizliği oldu. Yapılan birçok değerlendirmede de güvenlik önlemlerinin yetersiz kaldığı ve olayların önlenemediği yönünde eleştiriler dile getirildi. Yangından kurtulan Aziz Nesin de yaptığı açıklamada dönemin devlet yönetimini sert sözlerle eleştirerek yaşananların engellenememesinden duyduğu hayal kırıklığını ifade etti.

Şehirde Sokağa Çıkma Yasağı İlan Edildi

Madımak Oteli'ndeki yangının ardından yaşanan olaylar üzerine Sivas Valiliği tarafından iki günlük sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Güvenlik güçleri ancak akşam saatlerinden sonra şehir genelinde kontrolü sağlayabildi. Resmî kayıtlara göre olaylarda 33 davetli, 2 otel çalışanı ve olaylar sırasında kalabalık içinde bulunan 2 kişi olmak üzere toplam 37 kişi yaşamını yitirdi.

Türk Tarihinde Derin İzler Bıraktı

2 Temmuz 1993'te yaşanan Madımak Oteli olayı, Türkiye'nin yakın tarihindeki en acı toplumsal travmalardan biri olarak anılmaya devam ediyor. Olay; ifade özgürlüğü, laiklik, inanç özgürlüğü, toplumsal barış ve kamu güvenliğinin sağlanmasına ilişkin tartışmaların da simge başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Her yıl 2 Temmuz'da yaşamını yitirenler çeşitli programlarla anılırken, olayın tüm yönleri akademik, hukuki ve toplumsal açıdan değerlendirilmeye devam ediyor.