Ortaya çıkan mesajlar hakem atama sistemi hakkında ne söylüyor?
Ferhat Gündoğdu ile Yasin Kol arasındaki hakem atama mesajları neyi kanıtlıyor? VeTAS, PMİK, resmî atamalar ve eksik delilleri karşılaştırdık.
Türk futbolundaki “Hakemler Dosyası” soruşturmasında ortaya çıkan mesajlar, yalnızca iki kişinin yaptığı özel bir görüşmeyi değil, hakem atamalarının gerçekte nasıl yapıldığına ilişkin daha büyük bir soruyu gündeme getirdi.
Soruşturma dosyasına girdiği bildirilen WhatsApp kayıtlarına göre MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu ile Süper Lig hakemi Yasin Kol arasında, Kol’un görev yapacağı karşılaşmaların yardımcı hakemleri ile VAR ve AVAR kadroları üzerine isim isim görüşmeler yapıldı. Haberlere yansıyan tespit tutanağında 26 ve 27 Mayıs 2025 ile 1 Ekim 2025 tarihli iki ayrı atama dizisi bulunuyor.
Buradaki temel soru şu:
TFF, hakem atamalarının veri tabanlı sistem ve kurumsal mekanizmalar üzerinden yapıldığını açıklarken, görev alacak bir hakemin kendi maçındaki diğer hakemler konusunda MHK Başkanı’yla isim görüşmesi yapması sistemin neresinde duruyor?
MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu tutuklandı!FutbolNORMALDE HAKEM ATAMASI NASIL YAPILMALI?
2025 yılında yürürlükte bulunan MHK Talimatı, profesyonel müsabakalara hakem, VAR, AVAR, gözlemci ve diğer görevlileri atama yetkisini MHK’ye veriyordu.
Talimatın 8’inci maddesine göre profesyonel ligler, Türkiye Kupası ve Süper Kupa müsabakalarındaki atamalar için Profesyonel Müsabaka İcra Kurulu, yani PMİK öngörülüyordu. PMİK; MHK Başkanı ile MHK üyeleri arasından seçilen iki üyeden oluşuyor ve kararlarını salt çoğunlukla alıyordu. Talimat ayrıca MHK kararlarının da salt çoğunlukla alınmasını düzenliyordu.
Bunun yanında TFF, 16 Ocak 2025’te Süper Lig ve 1. Lig’de 20’nci haftadan itibaren hakem ve yardımcı hakem atamalarının Veri Tabanlı Atama Sistemi, yani VeTAS üzerinden otomatik olarak belirleneceğini kamuoyuna duyurdu. Federasyon bu sistemi, insan etkisini azaltan ve net kriterlere dayanan bir atama yöntemi olarak tanıttı.
Ferhat Gündoğdu da Mart 2025’te VeTAS’ı, çok sayıda veriyi kullanarak hakemleri takımlarla eşleştiren bir algoritma olarak anlatmıştı.
Dolayısıyla kamuoyuna sunulan modelde üç unsur vardı:
| Aşama | Açıklanan sistem |
|---|---|
| Uygun hakem havuzunun oluşturulması | MHK ve ilgili kurullar |
| Süper Lig ve 1. Lig atamalarında eşleştirme | VeTAS / veri tabanlı sistem |
| Profesyonel müsabakalardaki kurumsal karar | PMİK ve MHK yetkisi |
Aktif bir hakemin kendi maçındaki yardımcı, VAR veya AVAR isimlerini MHK Başkanı’na önermesi ise bu açıklanan yapının olağan bir parçası olarak kamuoyuna duyurulmuş değildi.
26 MAYIS: YASİN KOL KENDİ MAÇININ EKİBİNİ GÖNDERDİ
Tespit tutanağına ilişkin haberlerde ilk kritik yazışmanın 26 Mayıs 2025’te gerçekleştiği belirtiliyor.
Gündoğdu’nun sabah saatlerinde Kol’dan kendisini görüntülü aramasını istediği, yaklaşık üç dakikalık görüşmeden kısa süre sonra Kol’un bir liste gönderdiği aktarılıyor.
Listede şu isimler bulunuyordu:
| Görev | İlk mesajdaki isim |
|---|---|
| Hakem | Yasin Kol |
| 1. yardımcı | Abdullah Bora Özkara |
| 2. yardımcı | Bahtiyar Birinci |
| 4. hakem | Çağdaş Altay |
| VAR | Onur Özütoprak |
| AVAR | Sarper Barış Saka |
Kol, listenin ardından kararın Gündoğdu’ya ait olduğunu belirten kısa bir ifade kullandı. Daha sonra Gündoğdu’nun VAR için başka isim sorduğu, Kol’un sırasıyla Erkan Engin ve Özgür Yankaya’yı önerdiği belirtiliyor. Ertesi gün ise Gündoğdu’nun AVAR için Kol’dan isim istediği, Kol’un Atilla Karaoğlan ile Özgür Yankaya’yı VAR-AVAR ikilisi olarak önerdiği aktarılıyor.
ÜÇ GÜN SONRA RESMÎ KADRO NE OLDU?
29 Mayıs 2025’te Fatih Karagümrük ile Bandırmaspor arasında Trendyol 1. Lig play-off finali oynandı.
TFF’nin resmî maç kaydındaki kadro şöyleydi:
| Görev | Resmî atama |
|---|---|
| Hakem | Yasin Kol |
| 1. yardımcı | Abdullah Bora Özkara |
| 2. yardımcı | Bahtiyar Birinci |
| 4. hakem | Çağdaş Altay |
| VAR | Atilla Karaoğlan |
| AVAR | Özgür Yankaya |
Yani yazışmalarda konuşulan son saha ekibi ile VAR-AVAR tercihi resmî maç kadrosuyla birebir örtüştü.
TFF, Yasin Kol’un finalde görev yapacağını 27 Mayıs’ta açıklamıştı. Federasyonun duyurusunda Kol’un yardımcılarının Abdullah Bora Özkara ile Bahtiyar Birinci, dördüncü hakemin ise Çağdaş Altay olduğu belirtilmişti.
Bu eşleşme mesajların soruşturma açısından neden önemli olduğunu açıklıyor: Konuşulan isimler yalnızca bir sohbet içinde kalmadı; sonrasında resmî atama listesinde de yer aldı.
Hakem soruşturmasında dikkat çeken ses kaydı: Gündoğdu’nun sözleri dosyaya girdiSporAYNI TABLO GALATASARAY-BEŞİKTAŞ DERBİSİ ÖNCESİNDE DE GÖRÜLDÜ
Dosyaya ilişkin haberlere göre ikinci dikkat çekici yazışma 1 Ekim 2025’te gerçekleşti.
Kol’un Gündoğdu’ya gönderdiği listede yine kendisi, Abdullah Bora Özkara, Bahtiyar Birinci ve Çağdaş Altay bulunuyordu. VAR için Ali Şansalan, Mehmet Salih Mazlum ve Sarper Barış Saka isimleri sıralandı.
Üç gün sonra, 4 Ekim 2025’te Galatasaray ile Beşiktaş karşı karşıya geldi.
TFF’nin resmî kaydındaki görevlendirme şöyleydi:
| Görev | 1 Ekim mesajındaki liste | 4 Ekim resmî atama |
|---|---|---|
| Hakem | Yasin Kol | Yasin Kol |
| 1. yardımcı | Abdullah Bora Özkara | Abdullah Bora Özkara |
| 2. yardımcı | Bahtiyar Birinci | Bahtiyar Birinci |
| 4. hakem | Çağdaş Altay | Çağdaş Altay |
| VAR | Ali Şansalan | Ali Şansalan |
| AVAR | Mehmet Salih Mazlum / Sarper Barış Saka | Mehmet Salih Mazlum / Eren Özyemişcioğlu |
Saha ekibinin tamamı ile VAR hakemi mesajdaki isimlerle örtüştü. AVAR tarafında ise liste tamamen aynı gerçekleşmedi.
Bu ikinci örnek, Mayıs ayındaki yazışmanın tek seferlik olup olmadığı sorusunu da gündeme getiriyor.
PEKİ MESAJLAR NEYİ KANITLIYOR?
Eldeki kamuya açık bilgilerle söylenebilecek en güçlü şey şu:
Aktif hakem Yasin Kol ile dönemin MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu arasında, Kol’un görev yapacağı maçların hakem kadrolarındaki isimler konusunda doğrudan görüşme yapıldığına ilişkin soruşturma kayıtları bulunuyor.
İkinci olarak, mesajlarda konuşulan bazı isimlerin kısa süre sonra resmî görevlendirmelerde gerçekten yer aldığı doğrulanabiliyor. Bu durum hem Karagümrük-Bandırmaspor finalinde hem de Galatasaray-Beşiktaş derbisinde TFF kayıtlarıyla karşılaştırılabiliyor.
Üçüncü olarak, Gündoğdu’nun yalnızca listeyi alan kişi konumunda olmadığı; bazı isimler konusunda alternatif sorduğu ve AVAR tercihini doğrudan Kol’a yönelttiği mesajlardan aktarılıyor.
Bunlar, resmî atama mekanizmasının uygulamada ne kadar otomatik ve kurumsal işlediğinin araştırılmasını gerekli hale getiriyor.
MHK soruşturmasında yeni perde: Hakem listeleri, sınav soruları ve WhatsApp yazışmaları dosyadaSporDELİL NEYİ GÖSTERİYOR, NEYİ GÖSTERMİYOR?
| İddia | Mevcut mesajların gücü |
|---|---|
| Kol ile Gündoğdu hakem isimlerini görüştü | Güçlü biçimde destekliyor |
| Kol kendi maçındaki ekip için isim önerdi | Güçlü biçimde destekliyor |
| Önerilen bazı isimler daha sonra atandı | TFF kayıtlarıyla doğrulanıyor |
| Atama sürecinde insan müdahalesi vardı | Ciddi şekilde araştırılmasını gerektiriyor |
| VeTAS sonucu sonradan değiştirildi | Henüz kanıtlanmış değil |
| PMİK oylaması yapılmadı | Kamuya açık delille kanıtlanmış değil |
| Kol atamayı tek başına yaptı | Kanıtlanmış değil |
| Maç sonucu manipüle edildi | Kanıtlanmış değil |
| VAR kararları önceden yönlendirildi | Kanıtlanmış değil |
| Bahis amacıyla atama yapıldı | Kanıtlanmış değil |
| Belirli bir kulüp talimat verdi | Bu mesajlardan tek başına çıkarılamaz |
KURUL OYLAMASI NEREDE?
Dosyanın en kritik eksik parçalarından biri PMİK kayıtları.
Mayıs 2025’te yürürlükte olan MHK Talimatı’na göre profesyonel müsabakalardaki atamaları yapmak üzere MHK Başkanı ile iki üyeden oluşan PMİK bulunuyordu ve kararların salt çoğunlukla alınması gerekiyordu.
Bu nedenle şu soruların yanıtlanması gerekiyor:
Karagümrük-Bandırmaspor finali için PMİK ne zaman toplandı? Hangi isimler masaya geldi? Üyeler nasıl oy kullandı? Yasin Kol’un mesajlarında geçen isimler kurul toplantısından önce mi, sonra mı konuşuldu? Mesajlardan sonra resmî listede değişiklik yapıldı mı?
Aynı sorular 4 Ekim 2025’teki Galatasaray-Beşiktaş derbisi için de geçerli.
Kamuya açık haberlerde bu iki maça ilişkin PMİK karar tutanağı veya üye bazında oylama kaydı yayımlanmış değil.
Ali Koç Ferhat Gündoğdu için ne demişti? Bir yıl önceki sözleri yeniden gündemdeFutbolVETAS KAYITLARI DOSYANIN ANAHTARI OLABİLİR
TFF, Ocak 2025’te VeTAS sisteminin Süper Lig ve 1. Lig’de otomatik atama yapacağını ilan etmişti.
Bu nedenle mesajlarla resmî atamalar arasındaki bağlantıyı kesin biçimde ortaya koyabilecek en önemli teknik delil sistem kayıtları.
Şu verilerin incelenmesi gerekiyor:
| İncelenmesi gereken kayıt | Yanıtlayacağı soru |
|---|---|
| VeTAS ilk atama çıktısı | Sistem başlangıçta kimi önerdi? |
| Atama oluşturma zamanı | Liste mesajlardan önce mi sonra mı üretildi? |
| Manuel değişiklik logları | Hangi isim kim tarafından değiştirildi? |
| Kullanıcı kayıtları | Sisteme kim giriş yaptı? |
| Değişiklik gerekçeleri | Bir isim neden listeden çıkarıldı? |
| PMİK karar tutanağı | Son kararı kimler aldı? |
| Oy kayıtları | Atama çoğunluk kararıyla mı çıktı? |
| Tam dijital inceleme | Mesajların öncesi ve sonrası neydi? |
TESPİT TUTANAĞININ TAMAMI KAMUYA AÇIK DEĞİL
Dosyaya ilişkin haberlerde WhatsApp kayıtlarının bir “tespit tutanağı” içinde yer aldığı aktarılıyor. Ancak 3 Ekim itibarıyla Başsavcılık tarafından yayımlanmış, imzalı ve tam dijital inceleme tutanağı kamuoyuna açılmış değil.
Basına yansıyan metinlerde mesajların saatleri, tarafları ve bazı görüntülü görüşmelerin süreleri bulunuyor. Buna karşılık görüntülü ve sesli aramaların içerikleri bilinmiyor.
Bu ayrıntı önemli.
Çünkü bir mesajın hukuki anlamı yalnızca tek cümle üzerinden değil; öncesindeki ve sonrasındaki görüşmeler, sistem kayıtları ve resmî karar süreciyle birlikte değerlendirilmeli.
GÜNDOĞDU NE DİYOR?
Ferhat Gündoğdu, soruşturmadaki ifadesinde kendisine yöneltilen çeşitli iddiaları reddetti.
Gündoğdu, kararların kişisel değil kolektif olduğunu savundu ve VeTAS’ın mevzuatta zorunlu bir sistem olmadığını söyledi. Ayrıca bazı hakemleri maç öncesinde aradığını kabul ederken bu görüşmelerin baskı amacı taşımadığını, moral vermek ve gündemi öğrenmek amacıyla yapıldığını ifade etti.
Gündoğdu, 3 Ekim’de soruşturma kapsamında dört kişiyle birlikte tutuklandı.
ASIL SORU MESAJIN VARLIĞI DEĞİL, SİSTEMDE NE OLDUĞUDUR
Ortaya çıkan yazışmaların en önemli tarafı, hakem atamalarında resmî olarak açıklanan yöntem ile fiilî uygulama arasındaki ilişkinin araştırılması için somut bir iz bırakması.
Mesajlardan görülen tablo şu:
Aktif bir hakem, görev yapacağı maçın ekibindeki isimleri MHK Başkanı’yla konuşuyor. MHK Başkanı alternatif isim soruyor. Hakem tercih belirtiyor. Sonrasında bu isimlerin önemli bölümü resmî atamada yer alıyor.
Bu, başlı başına incelenmesi gereken bir durum.
Ancak nihai sonuca ulaşmak için mesajların yanına üç veri daha konulmalı:
VeTAS ne önerdi? PMİK ne karar verdi? Sistemde son değişikliği kim yaptı?
Bilmeniz gerekenler
- VeTAS (Veri Tabanlı Atama Sistemi): Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ve Merkez Hakem Kurulu (MHK) tarafından Süper Lig ve 1. Lig maçlarında görev alacak hakem ve yardımcı hakemleri atamak için kullanılan algoritmik sistemdir. 2025 yılında devreye alınan bu teknoloji, atamaların insan inisiyatifinden ziyade veri analitiğine, şeffaf performans kriterlerine ve objektif algoritmalara dayalı olarak otomatik bir şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.
- PMİK (Profesyonel Müsabaka İcra Kurulu): Merkez Hakem Kurulu (MHK) bünyesinde oluşturulan ve profesyonel liglerdeki hakem atama süreçlerinin ana sorumluluğunu üstlenen alt icra kuruludur. Genellikle MHK başkanı ve birkaç seçilmiş üyeden oluşan bu kurul, maçların zorluk derecelerine ve hakemlerin güncel form durumlarına göre kritik atama kararlarını veren, süreci fiilen yürüten ve yöneten temel ekiptir.
