Ankara, Millî Mücadele’nin siyasi ve idari merkezi olarak sürecin arkasındaki devlet iradesini temsil ederken; Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa, İsmet Paşa ve ordu komutanlarının Büyük Taarruz’un ayrıntılarını görüştüğü kritik toplantılar 1922 yazında Akşehir’de gerçekleştirildi.

BÜYÜK TAARRUZ’UN KARAR SÜRECİ TEK BİR GÜNDE TAMAMLANMADI

Büyük Taarruz’un planı tek bir toplantıda ortaya çıkmadı. Karar süreci haftalar boyunca devam etti ve farklı aşamalarda son şeklini aldı.

Mustafa Kemal Paşa, 23 Temmuz 1922’de Akşehir’e gelerek Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile görüştü. Kısa süre sonra Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa da bölgeye ulaştı.

27-28 Temmuz gecesi ise ordu komutanları Akşehir’deki Batı Cephesi Karargâhı’nda toplandı. Mustafa Kemal Paşa, hazırlanan taarruz planını komutanlarla değerlendirdi ve harekâtın nasıl yürütüleceği üzerine görüş alışverişinde bulundu.

30 Temmuz’da Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa yeniden bir araya geldi. Planın ayrıntıları gözden geçirildi ve Büyük Taarruz’un 26 Ağustos 1922 sabahı başlatılması kararlaştırıldı.

ANKARA’NIN ROLÜ NEYDİ?

Büyük Taarruz’un son askerî planlarının Akşehir’de hazırlanması, Ankara’nın süreçteki önemini ortadan kaldırmadı.

Ankara, TBMM’nin ve hükûmetin bulunduğu Millî Mücadele merkeziydi. Savaşın siyasi kararları, ordunun ihtiyaçlarının karşılanması ve devlet teşkilatının işlemesi buradan yürütülüyordu.

Mustafa Kemal Paşa 6 Ağustos’ta Ankara’ya döndü ve burada milletvekilleri ile hükûmet üyeleriyle görüşmeler yaptı. Ancak taarruzun tarihi, ana saldırı yönü ve birliklerin hareketleri son derece gizli tutuldu.

Harekâtın gizliliği o kadar önemliydi ki Mustafa Kemal Paşa’nın Ankara’dan cepheye hareketi dahi kamuoyundan saklandı. Böylece Yunan istihbaratının Türk ordusunun hazırlıklarını önceden öğrenmesinin önüne geçilmeye çalışıldı.

KESİN TAARRUZ EMRİ AKŞEHİR’DE VERİLDİ

Mustafa Kemal Paşa, hazırlıkların son aşamasında 20 Ağustos’ta yeniden Akşehir’e geldi.

20-21 Ağustos gecesi Batı Cephesi Karargâhı’nda 1. Ordu Komutanı Nurettin Paşa ve 2. Ordu Komutanı Yakup Şevki Paşa ile bir araya geldi. Taarruz planı harita üzerinde komutanlara son kez anlatıldı ve harekâtın uygulanması için kesin emir verildi.

Böylece Büyük Taarruz’un karar süreci üç önemli aşamada tamamlandı: Temmuz sonunda plan komutanlarla değerlendirildi, 30 Temmuz’da taarruz tarihi belirlendi, 20-21 Ağustos’ta ise kesin uygulama emri verildi.

AKŞEHİR’DEN ŞUHUT’A, ŞUHUT’TAN KOCATEPE’YE

Kararların tamamlanmasının ardından komuta merkezleri cepheye yaklaştırıldı.

24 Ağustos 1922’de Başkomutanlık Karargâhı, Genelkurmay Başkanlığı ve Batı Cephesi Karargâhı Akşehir’den Şuhut’a taşındı.

25 Ağustos’ta Mustafa Kemal Paşa, Şuhut’tan Kocatepe’nin güneybatısındaki Çadırlı Ordugâh’a geçti. Aynı gün son hazırlıklar tamamlandı ve birlikler taarruz mevzilerine yerleşti.

26 Ağustos sabahı Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa Kocatepe’deydi. Sabahın erken saatlerinde başlayan topçu ateşiyle Büyük Taarruz fiilen başladı.

ZAFERE GİDEN KARARLAR NEREDE ALINDI?

Büyük Taarruz’un kararlarının tek bir şehirde alındığını söylemek tarihsel süreci eksik bırakıyor.

Ankara, Millî Mücadele’nin siyasi ve idari merkeziydi. Akşehir, Büyük Taarruz’un son askerî planlarının şekillendiği ve komutanlara kesin taarruz emrinin verildiği merkez oldu. Şuhut ve Kocatepe ise hazırlanan planın doğrudan cephede uygulamaya geçirildiği noktalar olarak öne çıktı.

Bu nedenle “Büyük Taarruz’un kararları nerede alındı?” sorusunun en doğru cevabı şu şekilde özetlenebilir:

Siyasi irade Ankara’da oluşturuldu, Büyük Taarruz’un son askerî kararları Akşehir’de şekillendi, plan Şuhut-Kocatepe hattında uygulamaya geçirildi.

26 Ağustos’ta Kocatepe’den başlayan harekât, dört gün sonra Dumlupınar çevresindeki Başkomutanlık Meydan Muharebesi’yle kesin sonuca ulaştı. Akşehir’de haritalar üzerinde şekillenen kararlar, 30 Ağustos 1922’de Türk Kurtuluş Savaşı’nın en büyük askerî zaferlerinden birine dönüştü.

Ancak 30 Ağustos 1922’de Ankara henüz resmen başkent değildi. Kurtuluş Savaşı boyunca fiilen yönetim merkezi olarak kullanılan Ankara, 13 Ekim 1923’te TBMM tarafından resmen başkent ilan edildi.

30 AĞUSTOS ZAFERİ ANKARA’DAN CEPHEYE UZANAN BİR MÜCADELENİN SONUCU

30 Ağustos 1922’de kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi, 26 Ağustos’ta başlayan Büyük Taarruz’un kesin sonuç doğuran aşaması olarak Dumlupınar ve çevresinde gerçekleşti.

Taarruzun son askerî planlaması doğrudan cephe hattında yürütülse de süreç Ankara’dan bağımsız değildi. TBMM ve Ankara Hükûmeti, Millî Mücadele’nin siyasi ve idari merkezi olarak ordunun kurulması, savaş için gerekli insan ve malzeme kaynaklarının seferber edilmesi ve askerî mücadelenin hukuki-siyasi zemininin oluşturulmasında temel rol üstlendi.

Sakarya Meydan Muharebesi’nin ardından geçen yaklaşık bir yıllık dönem de Büyük Taarruz hazırlıkları açısından kritik oldu. Atatürk Ansiklopedisi, Sakarya Zaferi’nin Türk ordusuna Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin hazırlıkları için ihtiyaç duyduğu zamanı kazandırdığını belirtiyor.

30 AĞUSTOS ZAFERİ ÖNCESİNDE ANKARA NEDEN KRİTİK MERKEZDİ?

Büyük Taarruz’un son hazırlık aşamasına girildiğinde askerî komuta merkezleri Ankara’dan Batı Cephesi’ne doğru kaydırıldı. Bunun nedeni, harekâtın doğrudan cepheye yakın noktalardan yönetilmesi gerekliliğiydi.

Ankara’nın rolü ise bununla sona ermedi. Şehir, Millî Mücadele boyunca TBMM’nin, hükûmetin ve merkezî devlet teşkilatının bulunduğu yer olarak askerî mücadelenin siyasi ve idari arka planını oluşturmaya devam etti.

Bu dönemde Büyük Taarruz’un tarihi ve asıl taarruz yönü son derece gizli tutuldu. Mustafa Kemal Paşa ve komuta heyeti, hazırlıkların mümkün olduğunca düşman istihbaratından saklanmasına büyük önem verdi. Taarruza ilişkin ayrıntılı askerî kararların tamamının geniş biçimde Meclis veya Bakanlar Kuruluyla paylaşılması yerine, karar süreci dar bir üst komuta heyeti tarafından yürütüldü.

Ankara’nın Millî Mücadele açısından önemi yalnızca 1922 yazıyla sınırlı değildi. Sakarya Zaferi’nin ardından Mustafa Kemal Paşa’ya 19 Eylül 1921’de Gazi unvanı ve Mareşal rütbesinin verilmesi de Ankara’daki TBMM’de gerçekleşti. Ankara, askerî mücadelenin yanında yeni devlet düzeninin siyasi kararlarının üretildiği merkez olmayı sürdürdü.

BÜYÜK TAARRUZ’UN SON KARARLARI CEPHE HATTINDA ŞEKİLLENDİ

30 Ağustos’a giden son askerî planlama aşaması Ankara’da değil, Batı Cephesi karargâhlarında gerçekleştirildi.

Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa Büyük Taarruz planını birlikte hazırladı. Atatürk Ansiklopedisi, Fevzi Çakmak’ın Büyük Taarruz Planı’nı Mustafa Kemal ve İsmet Paşa ile beraber hazırladığını, savaş hazırlıklarıyla cephede doğrudan ilgilendiğini belirtiyor.

27-28 Temmuz 1922 gecesi Akşehir’de yapılan görüşmelerde taarruz planının uygulanması ve hazırlıkların tamamlanması üzerinde duruldu. Ağustos ayı ilerledikçe komuta heyeti cephe hattına daha da yaklaştı.

24 Ağustos 1922’de Mustafa Kemal Paşa’nın Başkomutanlık Karargâhı, Genelkurmay Başkanlığı ve Batı Cephesi Karargâhı Akşehir’den Şuhut’a taşındı. 25 Ağustos’ta Mustafa Kemal Paşa, Şuhut’tan Kocatepe’nin güneybatısındaki Çadırlı Ordugâha geçti; ardından Kocatepe’ye çıkarak cepheyi ve birlikleri gözden geçirdi.

26 Ağustos 1922 sabahı saat 05.30’da topçu ateşiyle başlayan Büyük Taarruz, Kocatepe’den sevk ve idare edildi. Türk ordusunun ilerleyişi dört gün boyunca sürdü ve 30 Ağustos’ta Dumlupınar’daki Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile Yunan ordusunun ana savaş gücü ağır bir yenilgiye uğratıldı.

ANKARA’NIN 30 AĞUSTOS ZAFERİNDEKİ ROLÜ NEYDİ?

30 Ağustos Zaferi doğrudan Ankara’da planlanıp Ankara’dan yönetilen bir meydan savaşı değildi. Harekâtın son planlaması ve sevk ve idaresi Akşehir, Şuhut, Kocatepe ve daha sonra Dumlupınar çevresindeki cephe karargâhlarından yürütüldü.

Ankara’nın asıl rolü, Millî Mücadele’nin siyasi ve idari merkezi olmasından kaynaklanıyordu. TBMM’nin varlığı, ordunun hukuki meşruiyetini ve siyasi otoritesini oluştururken Ankara Hükûmeti de savaşın yürütülmesi için gerekli devlet organizasyonunun merkezini oluşturdu.

Bu nedenle Ankara ile 30 Ağustos arasındaki tarihsel bağ, “zafer Ankara’dan yönetildi” şeklinde değil; Büyük Zafer’i mümkün kılan siyasi iradenin ve devlet örgütlenmesinin merkezi Ankara’ydı şeklinde kurulursa tarihsel açıdan çok daha doğru olur.

Nitekim Kurtuluş Savaşı boyunca fiilen yönetim merkezi olan Ankara, Büyük Zafer’den yaklaşık bir yıl sonra, 13 Ekim 1923’te resmen Türkiye’nin başkenti ilan edildi.

Türk ordusu 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi. Ancak askerî harekât o gün tamamen sona ermedi; geri çekilen Yunan birliklerinin takibi sonraki günlerde de sürdü. Millî Savunma Bakanlığı kayıtlarına göre 18 Eylül 1922 itibarıyla Batı Anadolu’daki Yunan askerî varlığı sona erdi.

30 Ağustos Zaferi’nin önemi yalnızca cephede kazanılan başarıdan ibaret değildi. Zafer, TBMM Hükûmeti’nin diplomatik konumunu güçlendirdi; 11 Ekim 1922’de imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması’na ve ardından 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması’na uzanan siyasi sürecin önünü açtı.

30 AĞUSTOS ZAFERİ NE ZAMAN VE NEREDE KAZANILDI?

30 Ağustos Zaferi, 30 Ağustos 1922’de Kütahya’nın Dumlupınar bölgesinde kazanıldı. Zaferin merkezinde, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın sevk ve idaresindeki Başkomutanlık Meydan Muharebesi bulunuyordu.

Muharebe, 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz’un kesin sonuç doğuran aşaması oldu. Millî Savunma Bakanlığının Atatürk kronolojisinde 30 Ağustos, Yunan ordusunun sarılarak ağır yenilgiye uğratıldığı ve Dumlupınar Başkomutan Meydan Muharebesi’nin kazanıldığı tarih olarak kaydediliyor.

Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin ardından Türk ordusunun ilerleyişi durmadı. 1 Eylül’de başlayan takip harekâtı sonucunda Türk birlikleri hızla Batı Anadolu’ya ilerledi ve 9 Eylül’de İzmir’e ulaştı.

Bu nedenle 30 Ağustos’u tek başına bir savaş günü olarak değil, 26 Ağustos’ta başlayan ve Yunan ordusunun Anadolu’daki askerî varlığının sona ermesine uzanan Büyük Taarruz sürecinin belirleyici dönüm noktası olarak değerlendirmek daha doğru.

30 AĞUSTOS ZAFERİ SİYASİ AÇIDAN NEDEN ÖNEMLİYDİ?

30 Ağustos Zaferi, TBMM Hükûmeti’nin cephede elde ettiği askerî başarıyı diplomatik güce dönüştürmesinin önünü açan en önemli eşiklerden biri oldu.

Ankara’daki TBMM, Millî Mücadele’nin siyasi merkeziydi. Yunan ordusunun ana kuvvetlerinin yenilgiye uğratılması ve Türk ordusunun Batı Anadolu’da hızla ilerlemesi, Ankara Hükûmeti’nin İtilaf Devletleri karşısındaki konumunu önemli ölçüde güçlendirdi. TBMM’nin tarihsel anlatımlarında da 30 Ağustos Zaferi bağımsızlık mücadelesinin en önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Zaferden kısa süre sonra ateşkes süreci başladı ve 11 Ekim 1922’de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmayla silahlı çatışmaların durdurulmasının yanı sıra Doğu Trakya’nın Yunan kuvvetlerinden boşaltılarak Türk yönetimine devredilmesinin yolu açıldı.

Böylece Büyük Taarruz’la elde edilen askerî üstünlük, savaş meydanından diplomasi masasına taşındı.

30 AĞUSTOS ZAFERİ CUMHURİYET’E GİDEN YOLU NASIL AÇTI?

30 Ağustos Zaferi, Cumhuriyet’in ilanından yaklaşık 14 ay önce kazanıldı. Bu nedenle Cumhuriyet’in doğrudan 30 Ağustos’ta “kurulduğunu” söylemek doğru olmaz. Ancak askerî zafer, yeni Türk devletinin kuruluşuna uzanan siyasi ve diplomatik sürecin önündeki en büyük engellerden birini ortadan kaldırdı.

Yunan ordusunun Anadolu’daki savaş gücünün kırılmasının ardından Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve daha sonra Lozan Barış Konferansı süreci başladı.

Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923’te imzalandı. Dışişleri Bakanlığı arşivi de Lozan Antlaşması’nın imza tarihini 24 Temmuz 1923 olarak kaydediyor.

Türkiye Cumhuriyeti ise 29 Ekim 1923’te ilan edildi. Böylece 30 Ağustos’ta sağlanan askerî üstünlüğü, Mudanya ve Lozan’daki diplomatik gelişmeler ile yeni devletin siyasi yapısının şekillenmesi izledi.

30 AĞUSTOS NEDEN MİLLÎ EGEMENLİKLE İLİŞKİLENDİRİLİYOR?

30 Ağustos Zaferi, millî egemenliğin ilan edildiği tarih değildir. TBMM 23 Nisan 1920’de açılmış ve “egemenliğin millete ait olduğu” anlayışı Millî Mücadele’nin siyasi temelini oluşturmuştu.

Bu nedenle 30 Ağustos’un millî egemenlikle ilişkisini, TBMM’nin temsil ettiği siyasi iradenin savaş meydanında kesin bir askerî başarı elde etmesi üzerinden kurmak daha doğru.

TBMM’nin tarihsel anlatımında da Millî Mücadele’nin millet iradesine dayalı Meclis tarafından yönetildiği, Büyük Taarruz ve 30 Ağustos Zaferi’nin ise bu mücadelenin en önemli sonuçlarından biri olduğu vurgulanıyor.

30 AĞUSTOS’UN ASIL ÖNEMİ NE?

30 Ağustos Zaferi’nin tarihsel önemi, askerî başarı ile ardından gelen siyasi ve diplomatik dönüşümün birbirini tamamlamasında yatıyor.

Dumlupınar’daki kesin zafer, Yunan ordusunun Anadolu’daki ana savaş gücünü kırdı. Ardından Türk ordusunun Batı Anadolu’daki takip harekâtı, İzmir’in kurtuluşu ve Yunan askerî varlığının sona ermesi geldi. Bu askerî gelişmeleri Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Lozan Barış Antlaşması izledi.

Bu nedenle 30 Ağustos yalnızca bir cephe zaferi değil; işgalden bağımsızlığa, savaş meydanından diplomasi masasına ve Millî Mücadele’den yeni Türk devletinin kuruluş sürecine uzanan tarihsel zincirin en kritik halkalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Ankara denildiğinde akla gelen ilk rakamlardan biri 06.

Başkentte trafiğe çıktığınızda birkaç dakika içinde yüzlerce kez görmeniz mümkün. Zamanla yalnızca bir trafik tescil kodu olmaktan çıkan 06, Ankara’yla özdeşleşen bir işarete dönüştü.

Ancak 06’nın seçilmesinin nedeni Ankara’nın başkent olması değil. İşin arkasında çok daha basit bir sistem var: alfabetik sıralama.

ANKARA ALFABETİK SIRADA 6. SIRADAYDI

Türkiye’de bugün kullanılan il plaka kodlarının temeli, 1962 yılında yürürlüğe giren düzenlemeye dayanıyor.

O dönemde Türkiye’nin 67 ili bulunuyordu ve illere plaka numarası verilirken alfabetik sıra esas alındı.

Adana 01, Adıyaman 02, Afyonkarahisar 03, Ağrı 04, Amasya 05 olarak sıralandı.

Ankara ise bu listenin 6. sırasında yer aldığı için 06 plaka kodunu aldı.

Yani Ankara’nın plakasındaki 06’nın Cumhuriyet’in kuruluş tarihiyle, başkent ilan edilmesiyle ya da başka bir özel tarihsel olayla doğrudan bağlantısı bulunmuyor.

06 BAŞKENT OLDUĞU İÇİN VERİLMEDİ

Ankara’nın Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti olması nedeniyle özel olarak 06 numarasının verildiği zaman zaman düşünülebiliyor.

Fakat sistem bu şekilde oluşturulmadı.

Plaka kodları belirlenirken Ankara’ya ayrıcalıklı bir numara verilmedi. Kent, dönemin alfabetik sıralamasındaki yerine göre numarasını aldı.

Bu nedenle İstanbul 34, İzmir 35, Bursa 16 ve Antalya 07 gibi bugün şehirlerle tamamen özdeşleşmiş plaka kodlarının arkasında da başlangıçta büyük ölçüde aynı alfabetik sistem bulunuyor.

PEKİ NEDEN BUGÜN ALFABETİK SIRA TAM OTURMUYOR?

Plaka kodlarına bugünkü iller üzerinden baktığınızda alfabetik sıralamanın bazı noktalarda bozulduğu fark edilebilir.

Bunun nedeni Türkiye’nin il sayısının zaman içinde artması.

İlk sistem oluşturulduğunda 67 il bulunuyordu. Daha sonraki yıllarda il statüsü kazanan şehirler, mevcut sıralamanın arasına yerleştirilmek yerine yeni numaralar aldı.

Bu nedenle 68’den sonraki plaka kodları, illerin il olma tarihlerine göre dağıtıldı.

Örneğin Aksaray 68, Bayburt 69, Karaman 70 ve Kırıkkale 71 plaka kodunu aldı.

Sonraki yıllarda il sayısı 81’e ulaşınca sistem de 81'e kadar devam etti.

ANKARA'NIN 06 KODU HİÇ DEĞİŞMEDİ

Türkiye’de yeni illerin kurulması eski plaka kodlarını değiştirmedi.

Dolayısıyla Ankara, alfabetik sıralamada daha sonra farklı bir konuma düşse bile 06 kodunu kullanmaya devam etti.

Bu durum diğer eski iller için de geçerli.

Plaka kodları günlük hayatta o kadar güçlü bir şehir kimliğine dönüştü ki numaraların değiştirilmesi zaten ciddi bir karmaşaya yol açabilirdi.

06 ZAMANLA ANKARA'NIN SİMGESİNE DÖNÜŞTÜ

Bugün 06 yalnızca otomobillerin üzerinde görülen resmi bir kod değil.

Spor kulüplerinden sosyal medya hesaplarına, işletme isimlerinden taraftar gruplarına kadar birçok yerde Ankara’yı anlatmak için 06 kullanılıyor.

Özellikle şehir dışında yaşayan Ankaralılar için 06, memleket veya şehir aidiyetini gösteren kısa bir işarete dönüşmüş durumda.

Bir aracın plakasının başında 06 görüldüğünde Türkiye'nin neresinde olursanız olun aracın Ankara'ya kayıtlı olduğunu anlamak mümkün.

ANKARA'NIN PLAKASI NEDEN 06?

Cevap aslında oldukça kısa:

Türkiye’de plaka kodları ilk belirlenirken iller alfabetik olarak sıralandı ve Ankara bu sıralamada 6. il olduğu için 06 kodunu aldı.

Aradan onlarca yıl geçti, Türkiye’nin il sayısı 67’den 81’e çıktı ve şehirlerin yapısı büyük ölçüde değişti.

Ancak 06 değişmedi.

Bugün bu iki rakam artık yalnızca bir plaka numarası değil, Ankara’nın en bilinen simgelerinden biri.

1 Eylül’de başlayan takip harekâtı sırasında Türk piyade ve süvari birlikleri, zorlu arazi ve sınırlı ulaşım imkânlarına rağmen kısa sürede Ege kıyılarına ulaştı. Türk ordusunun öncü birlikleri 9 Eylül 1922 sabahı İzmir’e girerek şehrin işgalden kurtuluşunu sağladı. Millî Savunma Bakanlığı kaynakları, takip harekâtının 1 Eylül’de başladığını ve Türk ordusunun 9 Eylül sabahı İzmir’e ulaştığını belirtiyor.

TÜRK ORDUSU İZMİR’E DOĞRU TAKİP HAREKÂTINI BAŞLATTI

30 Ağustos’ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin kesin zaferle sonuçlanmasının ardından Türk ordusunun önünde yeni bir hedef vardı: geri çekilen Yunan birliklerinin toparlanmasını engellemek.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de yayımladığı tarihi emirle ordunun batıya doğru kesintisiz ilerlemesini istedi:

“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!”

Bu emirle başlayan takip harekâtında Yunan birlikleri İzmir, Dikili ve Mudanya yönlerine doğru çekilirken Türk kuvvetleri de farklı kollardan ilerlemeye başladı.

PİYADELER ZORLU BİR TAKİP HAREKÂTI YÜRÜTTÜ

Takip harekâtı, motorlu taşıtların günümüzdeki kadar yaygın olmadığı bir dönemde gerçekleştirildi. Millî Savunma Bakanlığının tarih anlatımında, motorlu araçlar bakımından Yunan ordusunun Türk ordusuna göre daha avantajlı olduğu; Mehmetçiğin ise özellikle süvari gücü bakımından üstünlük taşıdığı belirtiliyor.

Türk piyadeleri, geri çekilen Yunan birliklerini takip ederken uzun mesafeleri kısa sürede kat etmek zorunda kaldı. Ancak bazı popüler anlatılarda geçen “her piyade birliği günde ortalama 35-40 kilometre yürüdü” veya güzergâhın “tamamı yaya olarak geçildi” şeklindeki genellemeleri bütün ordu için kesin bir askerî veri olarak kullanmak doğru değil.

Buna karşılık takip harekâtının olağanüstü hızlı gerçekleştiği tartışmasız. 1 Eylül’de Uşak’ın kurtarılmasından yalnızca sekiz gün sonra öncü Türk birlikleri İzmir’e ulaştı. Uşak Valiliği kayıtları, kentin 1 Eylül 1922’de işgalden kurtulduğunu belirtiyor.

SÜVARİ BİRLİKLERİ TAKİP HAREKÂTININ ÖNCÜ GÜCÜ OLDU

İzmir’e doğru ilerleyişin en hareketli unsurlarından biri, Fahrettin Altay komutasındaki 5. Süvari Kolordusuydu.

Türk ordusunun süvari üstünlüğü, geri çekilen Yunan birliklerinin takip edilmesinde büyük önem taşıdı. Süvari birlikleri düşmanın geri çekilme güzergâhlarına hızla ulaşarak irtibat ve ulaşım yollarını baskı altında tuttu ve ana ordunun ilerleyişine öncülük etti. Millî Savunma Bakanlığı da dönemin savaş koşullarında takip harekâtında süvarinin oynadığı rolün son derece önemli olduğunu vurguluyor.

Ancak “süvariler birçok kasabanın yakılmasını engelledi” şeklindeki genel bir ifade fazla kesin olur. Nitekim geri çekilen Yunan birliklerinin bazı yerleşimleri ateşe verdiğine ilişkin resmî kayıtlar bulunuyor. Manisa Valiliği, kentin 8 Eylül’de kurtarılmasından hemen önce büyük ölçüde yakıldığını kaydediyor; İzmir Valiliği kaynakları da Turgutlu’nun geri çekilen birlikler tarafından ateşe verildiğini aktarıyor.

UŞAK’TAN İZMİR’E ADIM ADIM İLERLEYİŞ

Takip harekâtı sırasında Batı Anadolu’daki birçok yerleşim art arda kurtarıldı.

Uşak 1 Eylül’de, Salihli 5 Eylül’de, Turgutlu 7 Eylül’de ve Manisa 8 Eylül’de Türk kuvvetlerinin kontrolüne geçti.

Bu hızlı ilerleyişin ardından Türk süvari birlikleri 9 Eylül 1922 sabahı İzmir’e ulaştı. Millî Savunma Bakanlığı kayıtlarına göre 2. Süvari Tümeni Mersinli yönünden İzmir’e girerken 1. Süvari Tümeni Kadifekale yönünde ilerledi.

Yüzbaşı Şeref Bey Hükûmet Konağı’na, Yüzbaşı Zeki Bey Kumandanlık Dairesi’ne, 4. Alay Komutanı Reşat Bey ise Kadifekale’ye Türk bayrağını çekti.

İZMİR’İN KURTULUŞUYLA TAKİP HAREKÂTI BİTMEDİ

9 Eylül’de İzmir’in kurtarılması, Büyük Taarruz’un en önemli hedeflerinden birinin gerçekleşmesi anlamına geliyordu. Ancak Türk ordusunun harekâtı o gün tamamen sona ermedi.

Kuzeydeki Türk birlikleri Yunan kuvvetlerini Mudanya ve Bandırma yönünde takip etmeyi sürdürdü. Millî Savunma Bakanlığına göre 11 Eylül’de Bursa kurtarıldı ve 18 Eylül 1922 itibarıyla Batı Anadolu’da Yunan askerî varlığı sona erdi.

Böylece 30 Ağustos’ta kazanılan kesin zafer, 1 Eylül’de başlayan hızlı takip harekâtıyla Batı Anadolu’nun tamamına yayıldı. Türk ordusunun Dumlupınar’dan Ege kıyılarına uzanan bu ilerleyişi, Büyük Taarruz’un yalnızca meydan muharebesindeki başarısını değil, yenilen ordunun yeniden toparlanmasına fırsat vermeyen hızlı takip stratejisinin de önemini ortaya koydu.

Fotoğraf 26 Ağustos 1922’de, Büyük Taarruz’un başladığı gün çekildi. Fotoğrafçı Etem Tem’in 1960 yılında gazeteci Fikret Otyam’a anlattığı hatırasına göre kare saat 11.00 sıralarında kaydedildi. Tem, Mustafa Kemal Paşa’nın komutanlardan kısa süreliğine ayrılarak kayalıklar arasında yürüdüğünü, bir noktada hafifçe eğilip başparmağını dudaklarına götürdüğü sırada deklanşöre bastığını anlattı. Bu saat ve fotoğrafın çekiliş anına ilişkin ayrıntılar doğrudan Etem Tem’in yıllar sonra verdiği anlatıma dayanıyor.

KOCATEPE FOTOĞRAFI NE ZAMAN ÇEKİLDİ?

Kocatepe fotoğrafı, 26 Ağustos 1922’de Büyük Taarruz’un başladığı gün çekildi. Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte harekâtın ilk safhalarını Afyonkarahisar’daki Kocatepe’den takip ediyordu.

Türk topçusunun sabahın erken saatlerinde ateşe başlamasının ardından piyade birlikleri taarruza geçti. Gün boyunca Kocatepe, Türk ordusunun harekâtının izlendiği en önemli komuta ve gözetleme noktalarından biri oldu.

TRT arşiv seçkisinde de Mustafa Kemal Paşa’nın Kocatepe’deki görüntüleri “26 Ağustos 1922, Büyük Taarruz sabahı, Afyon Kocatepe” bilgisiyle yer alıyor.

Fotoğrafın en dikkat çekici yanı ise klasik bir zafer pozu olmaması. Mustafa Kemal Paşa kayalıkların üzerinde tek başına, hafifçe eğilmiş ve düşünceli bir görüntüyle görülüyor. Etem Tem’in anlatımına göre Başkomutan o sırada cephedeki gelişmeleri takip ediyor ve zaman zaman dürbünle Yunan mevzilerine bakıyordu.

KOCATEPE FOTOĞRAFINI KİM ÇEKTİ?

Tarihe geçen Kocatepe fotoğrafının sahibi, Millî Mücadele yıllarında cephede fotoğraf çeken yedek subay Etem Tem’dir.

Etem Tem, fotoğrafın hikâyesini 1960 yılında gazeteci Fikret Otyam’a verdiği söyleşide anlattı. Tem’in aktardığına göre Mustafa Kemal Paşa bir ara diğer komutanlardan ayrıldı ve kayalıklar arasında tek başına yürümeye başladı. Fotoğrafçı da Başkomutan’ın düşünceli halde tepenin ucuna geldiği anı fark ederek fotoğrafını çekti. Söyleşide Tem, fotoğrafı çektiğinde saatin 11 olduğunu da belirtiyor.

Tem aynı gün Kocatepe ve cephede çok sayıda başka görüntü de çektiğini, filmlerin bir bölümünü ise ilerleyen günlerde Uşak’ta yıkadığını anlatıyor. Bu yönüyle Kocatepe karesi yalnızca bir portre değil, Büyük Taarruz sırasında doğrudan cephede bulunan bir fotoğrafçının savaş günlerinden bıraktığı en önemli görsel belgelerden biri olarak kabul ediliyor.

30 AĞUSTOS İLE KOCATEPE FOTOĞRAFININ BAĞLANTISI NE?

Kocatepe fotoğrafı doğrudan 30 Ağustos günü çekilmedi. Kare, Büyük Taarruz’un başladığı 26 Ağustos 1922 tarihine ait.

26 Ağustos’ta Kocatepe’den başlayan harekât, 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar’ın kurtarılması ve takip eden günlerde Yunan kuvvetlerinin geri çekilme yollarının daraltılmasıyla devam etti. Beşinci gün olan 30 Ağustos’ta Dumlupınar ve çevresinde gerçekleşen Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Yunan ordusunun ana kuvvetleri ağır bir yenilgiye uğratıldı.

Dolayısıyla fotoğrafın 30 Ağustos Zafer Bayramı’yla bağlantısı, zafer gününü değil, 30 Ağustos’a giden Büyük Taarruz’un başladığı günü göstermesinden kaynaklanıyor. Bu nedenle Kocatepe’deki Mustafa Kemal Paşa görüntüsü, zaman içinde Büyük Taarruz ve 30 Ağustos Zaferi’nin görsel sembollerinden biri haline geldi.

FOTOĞRAFTA GÖZDEN KAÇAN AYRINTI NEDEN ÖNEMLİ?

Kocatepe fotoğrafına yalnızca Mustafa Kemal Paşa’nın ünlü bir portresi olarak bakıldığında, karenin tarihsel bağlamı kolayca gözden kaçabiliyor.

Fotoğraf, zafer kazanıldıktan sonra verilmiş bir poz değil. Büyük Taarruz henüz ilk günündeyken, savaşın sonucu belli olmadan çekilmiş bir cephe fotoğrafı.

Etem Tem’in yıllar sonra aktardığı anlatımda Mustafa Kemal Paşa’nın “dalgın ve düşünceli” biçimde kayalıklar arasında dolaştığını belirtmesi de karenin sembolik gücünü artırıyor. Ancak bu ruh hâli yorumu fotoğrafın kendisinden çıkarılmış kesin bir tarihsel bilgi değil, fotoğrafı çeken Etem Tem’in tanıklığına dayanıyor.

Kocatepe karesini özel kılan ayrıntı da burada ortaya çıkıyor: Türkiye’de sık sık 30 Ağustos Zaferi’ni temsil etmek için kullanılan bu görüntü, aslında zaferin son anını değil, henüz sonucu belli olmayan Büyük Taarruz’un ilk günündeki Başkomutan’ı gösteriyor.

Bir Ankara sabit hattı arandığında artık düşünmeden çevrilen rakamlar belli: 0312.

Kamu kurumlarından hastanelere, üniversitelerden iş yerlerine kadar Ankara’daki sabit telefonların büyük bölümünde aynı üç rakam görülüyor. Hatta 312 zaman içinde başkentle öylesine özdeşleşti ki numaranın başını görmek bile aramanın Ankara’dan geldiğini anlamaya yetiyor.

Peki neden 312?

Bu sorunun çok net bir cevabı varmış gibi görünse de durum biraz farklı. Türkiye’nin telefon numaralandırma sisteminde Ankara’ya 312 kodu tahsis edilmiş durumda ancak kamuya açık resmî kaynaklarda “312 rakamları şu gerekçeyle Ankara için seçildi” şeklinde açıklanmış özel bir anlam bulunmuyor.

312 ANKARA'NIN RESMİ COĞRAFİ ALAN KODU

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Ulusal Numaralandırma Planı’na göre Ankara’nın coğrafi alan kodu 312.

Türkiye’de sabit telefon numaralarının alan kodları coğrafi şekilde düzenleniyor. Bu sistemde 2, 3 ve 4 ile başlayan üç haneli kodlar farklı illere tahsis edilmiş durumda.

Ankara 312 kodunu kullanırken İstanbul Avrupa Yakası 212, İstanbul Anadolu Yakası 216, İzmir 232, Antalya 242, Bursa ise 224 koduyla tanımlanıyor.

Dolayısıyla 312 de Türkiye’nin ulusal telefon şebekesinde Ankara’ya ayrılmış teknik bir numaralandırma alanını ifade ediyor.

PEKİ 3, 1 VE 2 RAKAMLARININ ÖZEL BİR ANLAMI VAR MI?

En çok merak edilen noktalardan biri tam olarak bu.

312’nin Ankara’nın kuruluş tarihiyle, plaka numarasıyla veya başkent oluşuyla bağlantılı özel bir şifre olduğu zaman zaman düşünülebiliyor. Ancak bunu doğrulayan resmî bir açıklama bulunmuyor.

Başka bir ifadeyle 312’nin içindeki “3”, “1” ve “2” rakamlarının ayrı ayrı Ankara’ya ait tarihsel bir anlam taşıdığına ilişkin güvenilir bir kayıt yok.

Kod, Türkiye’nin telefon şebekesinin coğrafi numaralandırma sistemi içinde Ankara’ya tahsis edilmiş bir alan kodu.

Bu nedenle “312’nin sırrı şu” şeklindeki açıklamalara temkinli yaklaşmak gerekiyor.

NEDEN ANKARA'NIN PLAKASI 06 AMA TELEFON KODU 312?

İki numaralandırma sisteminin birbiriyle bağlantısı bulunmuyor.

Ankara’nın araç plaka kodu 06. Plaka numaraları illerin alfabetik sıralaması temel alınarak oluşturulan farklı bir sistemden geliyor.

Telefon alan kodları ise haberleşme şebekesinin yönlendirilmesi için oluşturulan ayrı bir teknik numaralandırma düzeninin parçası.

Bu nedenle Ankara’nın plakasının 06 olması, telefon kodunun da 06 ile bağlantılı olması gerektiği anlamına gelmiyor.

Aynı durum Türkiye’nin diğer şehirlerinde de görülüyor.

0312 İLE 312 ARASINDAKİ FARK NE?

Aslında Ankara’nın alan kodu 312.

Başındaki “0” ise şehirlerarası telefon görüşmelerinde kullanılan ulusal erişim numarası.

Bu nedenle Türkiye içinde Ankara’daki bir sabit hat aranırken numara:

0 312 XXX XX XX

şeklinde çevriliyor.

Yurt dışından Ankara aranırken ise Türkiye’nin ülke kodu olan +90 kullanılıyor ve baştaki sıfır kaldırılıyor:

+90 312 XXX XX XX

Yani Ankara’yı tanımlayan esas coğrafi kod 312.

312 SADECE ÇANKAYA'NIN KODU DEĞİL

312 denildiğinde Ankara şehir merkezi akla gelse de kod yalnızca Çankaya, Kızılay veya Ulus için kullanılmıyor.

Ankara il sınırları içindeki sabit telefon numaraları 312 alan kodu altında bulunuyor.

Keçiören’den Mamak’a, Sincan’dan Etimesgut’a, Yenimahalle’den Gölbaşı’na kadar Ankara’nın ilçelerindeki sabit hatlarda aynı coğrafi alan kodu kullanılıyor.

İlçelerin kendi içlerinde farklı santral ve numara blokları bulunabilse de şehirlerarası aramalarda ortak kod değişmiyor.

312 NEDEN BU KADAR TANIDIK GELİYOR?

Ankara’nın başkent olması, 312’yi Türkiye’de en sık karşılaşılan alan kodlarından biri haline getiriyor.

Bakanlıklar, genel müdürlükler, üniversiteler, büyükelçilikler, hastaneler ve çok sayıda kamu kurumunun merkezi Ankara’da bulunduğu için Türkiye’nin hemen her yerindeki vatandaşlar hayatlarının bir döneminde 0312 ile başlayan bir numarayla karşılaşıyor.

Bu durum 312’yi yalnızca teknik bir telefon kodu olmaktan çıkarıp Ankara’yla özdeşleşen rakamlardan biri haline getirdi.

Bir telefon ekranında 0212 görüldüğünde İstanbul, 0232 görüldüğünde İzmir nasıl akla geliyorsa 0312 de artık doğrudan Ankara’yı çağrıştırıyor.

ANKARA'NIN TELEFON KODU NEDEN 312?

Kısacası Ankara’nın telefon alan kodunun 312 olması, Türkiye’nin ulusal numaralandırma planında bu kodun başkente tahsis edilmiş olmasından kaynaklanıyor.

Ancak 312 rakamlarının neden özellikle seçildiğini açıklayan, rakamlara tarihsel veya sembolik bir anlam yükleyen kamuya açık resmî bir gerekçe bulunmuyor.

Kesin olarak bildiğimiz şey şu:

06 Ankara’nın plaka kodu, 312 ise sabit telefonlarda Ankara’yı tanımlayan coğrafi alan kodu.

Ve yıllardır milyonlarca kez çevrilen bu üç rakam, artık başkentin rakamsal imzalarından biri haline gelmiş durumda.

BÜYÜK TAARRUZ'UN ASKERİ KIRILMA NOKTASI

26 Ağustos 1922'de Kocatepe'de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos'taki Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile kesin bir zafere dönüştü. Yunan ordusunun ana kuvvetleri Dumlupınar hattında büyük ölçüde etkisiz hale getirildikten sonra, düşmanın yeniden toparlanıp savunma hattı kurmasına fırsat vermemek gerekiyordu. Askeri tarihçilerin kayıtlarına göre, bu aşamada Türk ordusunun hızla batıya doğru ilerlemesi hayati bir önem taşıyordu.

"ORDULAR İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ'DİR" EMRİ NE ZAMAN VERİLDİ?

Meydan muharebesinin kazanılmasının hemen ardından süreç olağanüstü bir hız kazandı. Tarihi Genelkurmay belgelerine göre, cephedeki tüm birliklere yön veren "Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir" emri, tam olarak 1 Eylül 1922 tarihinde sabah saatlerinde yayımlandı. Bu yazılı direktif, birliklerin hiçbir şekilde duraksamadan doğrudan Ege Denizi'ne doğru yürüyüşe geçmesini sağlayan en büyük askeri itici güç oldu.

STRATEJİK KARARIN ALINDIĞI KARARGÂH: DUMLUPINAR

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, bu stratejik kararı bizzat cephede, sahanın sıcaklığı içindeyken aldı. Talimatın kaleme alındığı yer, günümüzde Kütahya'nın Dumlupınar ilçesine bağlı olan Zafertepe Çalköy olarak resmi kayıtlara geçti. Karargâhta alınan bu kararda Atatürk'ün, düşman kuvvetlerinin İzmir ve çevresinde yeni bir askeri yığınak yapmasını engellemek amacıyla, ordulara durmadan ilerlemelerini bildirdiği aktarıldı. O dönem coğrafi isimlendirme gereği Ege Denizi de "Akdeniz" olarak adlandırılıyordu.

1 EYLÜL 1922'DEN 9 EYLÜL İZMİR'İN KURTULUŞUNA

Tarihi emrin ardından piyade ve süvari birlikleri, günde ortalama 30-40 kilometre yol katederek o günün şartlarında benzeri görülmemiş bir intikal hızı yakaladı. Yalnızca dokuz günlük kesintisiz bir takibin ardından, 9 Eylül 1922'de İzmir işgalden kurtarıldı ve Kurtuluş Savaşı askeri açıdan noktalandı. Harp Akademileri yayınlarında yer alan incelemelere göre; 1 Eylül'de verilen bu talimat sıradan bir rota belirlemesi değil, kesin bağımsızlık iradesinin askeri literatüre geçmiş en somut sembolüdür.

Başkomutanlık Meydan Muharebesi, yalnızca 30 Ağustos günü gerçekleşen çatışmalardan ibaret değildi. Türk ordusunun uzun süreli hazırlığı, birliklerin yeniden düzenlenmesi, silah ve mühimmatın cepheye ulaştırılması ve taarruzun uygun zamanda başlatılması, Büyük Taarruz’un başarısında birlikte etkili oldu.

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK BÜYÜK TAARRUZ’DA NE YAPTI?

Mustafa Kemal Atatürk, 30 Ağustos Zaferi’ne ulaşan Büyük Taarruz’un Başkomutanı olarak harekâtın en üst düzeydeki askeri sorumlusuydu. Taarruzun başlatılması, kuvvetlerin sevk edilmesi ve savaşın genel stratejisinin uygulanması Atatürk’ün başkomutanlığında yürütüldü.

26 Ağustos 1922’de başlayan saldırının ardından Türk ordusu Yunan savunma düzenini kısa sürede yararak ilerledi. 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kazanılan meydan muharebesinin ardından geri çekilen Yunan birliklerinin takip edilmesi emredildi. Atatürk’ün “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emri, zaferin ardından başlayan takip harekâtının simge ifadelerinden biri oldu.

İSMET İNÖNÜ’NÜN 30 AĞUSTOS ZAFERİ’NDEKİ ROLÜ NEYDİ?

İsmet İnönü, Milli Mücadele’nin Batı Cephesi’nde düzenli ordunun oluşturulması ve komuta edilmesinde görev alan başlıca isimlerden biriydi. Özellikle 1921’deki Birinci ve İkinci İnönü Muharebeleri, TBMM Hükûmeti ordusunun Batı Cephesi’ndeki direncini göstermesi bakımından önemliydi.

Büyük Taarruz döneminde Batı Cephesi Komutanı olan İsmet İnönü, Türk birliklerinin Batı Cephesi’ndeki harekâtının yürütülmesinde sorumluluk üstlendi. Böylece 30 Ağustos Zaferi’ne giden askeri sürecin yalnızca başkomutanlık düzeyinde değil, cephe komutanlığı düzeyinde de yönetilmesini sağladı.

FEVZİ ÇAKMAK ORDUNUN HAZIRLIĞINDA NEDEN ÖNEMLİYDİ?

Fevzi Çakmak, Milli Mücadele döneminde Genelkurmay Başkanı olarak Türk ordusunun askeri hazırlıklarında merkezi bir görev üstlendi. Ordunun teşkilatlanması, birliklerin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve Büyük Taarruz için gerekli hazırlıkların koordine edilmesi, zaferin askeri altyapısını oluşturan unsurlar arasında yer aldı.

Büyük Taarruz öncesinde asker, silah, mühimmat ve ulaşım imkanlarının düzenlenmesi kritik önem taşıyordu. Fevzi Çakmak’ın Genelkurmay Başkanlığı dönemindeki çalışmaları, Türk ordusunun geniş kapsamlı bir taarruz gerçekleştirebilecek kapasiteye ulaşmasında önemli bir yönetim ve planlama boyutu oluşturdu.

KAZIM KARABEKİR’İN MİLLİ MÜCADELE’DEKİ KATKISI NEYDİ?

Kazım Karabekir, Milli Mücadele’nin özellikle Doğu Cephesi’nde belirleyici görevler üstlenen komutanlarından biriydi. Doğu Anadolu’daki askeri başarılar, TBMM Hükûmeti’nin doğu sınırında daha istikrarlı bir konuma ulaşmasına yardımcı oldu.

Doğu Cephesi’nde elde edilen sonuçlar, Milli Mücadele’nin askeri ve siyasi kaynaklarının Batı Cephesi’ne daha fazla yoğunlaştırılabilmesi açısından önem taşıdı. Karabekir’in sorumluluk üstlendiği Doğu Cephesi, Büyük Taarruz’dan farklı bir bölgede yürütülmüş olsa da Milli Mücadele’nin bütüncül askeri stratejisinin önemli parçalarından birini oluşturdu.

30 AĞUSTOS ZAFERİ’NDEN SONRA NE OLDU?

30 Ağustos Zaferi, Türk ordusunun Yunan kuvvetleri karşısında kesin üstünlük sağlamasının ardından Batı Anadolu’nun kurtuluş sürecini hızlandırdı. Büyük Taarruz’un başlamasından yaklaşık iki hafta sonra, 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılması, Yunan ordusunun Anadolu’daki varlığının sona erdirilmesi yolundaki en önemli gelişmelerden biri oldu.

30 Ağustos bu nedenle yalnızca bir meydan muharebesinin tarihi olarak değil, askeri hazırlık, komuta, cephe yönetimi ve stratejik planlamanın birleştiği bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Fevzi Çakmak ve Kazım Karabekir’in görevleri aynı düzeyde olmasa da her biri Milli Mücadele’nin farklı aşamalarında sürece katkı sağlayan önemli askeri aktörler arasında yer aldı.

Ankara’da yaşayanların büyük bölümü bu soruya düşünmeden “Kızılay” yanıtını verebilir. Bunun nedeni de oldukça basit. Gün boyunca otobüsler, taksiler, özel araçlar, dolmuşlar, korna sesleri, yoğun insan trafiği ve ticari hareketlilik aynı bölgede birleşiyor.

Ancak “Ankara’nın en gürültülü bölgesi” konusunda resmi olarak açıklanmış tek bir mahalle veya meydan sıralaması bulunmuyor. Ankara için hazırlanan stratejik gürültü haritalarında karayolu, demiryolu ve sanayi kaynaklı gürültü ayrı ayrı ele alınıyor. Bu nedenle tek bir bölgeyi kesin olarak “Ankara’nın en gürültülüsü” ilan etmek doğru değil.

Yine de kent merkezi söz konusu olduğunda Kızılay ve çevresi güçlü adayların başında geliyor.

KIZILAY NEDEN BU KADAR GÜRÜLTÜLÜ?

Kızılay, Ankara’nın ulaşım ağının tam merkezinde bulunuyor.

Atatürk Bulvarı, Ziya Gökalp Caddesi, Gazi Mustafa Kemal Bulvarı ve çevredeki bağlantı yolları gün boyunca yoğun araç trafiği taşıyor. Metro ve Ankaray bağlantılarının da burada kesişmesi bölgedeki yaya hareketliliğini ciddi biçimde artırıyor.

Üstelik Kızılay yalnızca bir ulaşım merkezi değil. Mağazalar, restoranlar, kafeler, kamu binaları ve iş merkezleri nedeniyle sabah erken saatlerden geceye kadar hareketlilik devam ediyor.

Bu nedenle bölgede oluşan ses yalnızca araç gürültüsünden ibaret değil. İnsan kalabalığının yarattığı şehir uğultusu da Kızılay’ın karakteristik parçalarından biri.

KIZILAY-SIHHİYE-ULUS HATTI GÜRÜLTÜNÜN MERKEZİNDE

Ankara’da gürültüyü tek bir meydan üzerinden değerlendirmek yerine Kızılay’dan Ulus’a kadar uzanan geniş kent merkezine bakmak daha doğru olabilir.

Sıhhiye, yoğun otobüs trafiği, hastaneler ve ana arterlerle dikkat çekiyor. Ulus ise dolmuş ve otobüs durakları, ticari hareketlilik ve yoğun yaya trafiği nedeniyle gün boyunca oldukça hareketli.

Bu nedenle Kızılay, Sıhhiye ve Ulus hattı Ankara’nın gündüz saatlerinde en yoğun ses üreten bölgelerinden biri olarak öne çıkıyor.

TRAFİK GÜRÜLTÜSÜNDE ANA ARTERLER ÖNE ÇIKIYOR

Ankara’nın gürültüsü yalnızca kent merkezinde hissedilmiyor.

Konya Yolu, Eskişehir Yolu, İstanbul Yolu, Samsun Yolu ve Mevlana Bulvarı gibi ana arterlerin çevresinde de trafik kaynaklı gürültü günün belirli saatlerinde ciddi biçimde artıyor.

Özellikle sabah ve akşam yoğunluğunda binlerce aracın aynı anda yola çıkmasıyla motor, lastik, fren ve korna sesleri çevredeki yerleşimlere kadar ulaşabiliyor.

Bu nedenle ana yolların hemen yanında bulunan konut bölgelerinde yaşayanlar, kent merkezinden uzakta olsalar bile yüksek trafik gürültüsüne maruz kalabiliyor.

AKŞAM SAATLERİNDE TABLO DEĞİŞİYOR

Gündüz saatlerinde trafik öne çıkarken akşamları Ankara’nın gürültü haritası biraz değişiyor.

Tunalı Hilmi Caddesi, Bahçelievler 7. Cadde ve Çankaya’nın eğlence mekânlarının yoğun olduğu bazı bölgelerinde restoranlar, kafeler, barlar ve insan kalabalığı nedeniyle farklı bir ses yoğunluğu oluşuyor.

Özellikle hafta sonlarında bu bölgelerde araç trafiği ile eğlence kaynaklı sesler birleşebiliyor.

Bu nedenle gündüzün en gürültülü noktası ile gece saatlerinde en fazla ses hissedilen bölge aynı olmayabiliyor.

GÜRÜLTÜ ŞİKÂYETLERİNDE EĞLENCE MEKÂNLARI DİKKAT ÇEKİYOR

Ankara’ya ilişkin çevre raporlarında gürültü şikâyetlerinin yalnızca trafik kaynaklı olmadığı görülüyor.

Geçmiş yıllarda belediyelere ulaşan başvurularda eğlence ve iş yeri kaynaklı gürültü şikâyetleri de önemli bir yer tuttu.

Bu durum, kentte yaşayanların rahatsız olduğu ses ile ölçülen trafik gürültüsünün her zaman aynı şey olmadığını gösteriyor.

Bir kişi ana yol kenarında araç sesinden rahatsız olurken, başka bir mahallede yaşayan biri gece geç saatlere kadar devam eden müzik veya işletme gürültüsünden şikâyet edebiliyor.

ESENBOĞA ÇEVRESİNDE GÜRÜLTÜNÜN KAYNAĞI UÇAKLAR

Ankara’da gürültünün başka bir yüzü de Esenboğa Havalimanı çevresinde görülüyor.

Uçakların iniş ve kalkış güzergâhlarına yakın bölgelerde trafik sesinden farklı olarak belirli aralıklarla yüksek seviyeli uçak gürültüsü hissedilebiliyor.

Bu nedenle Ankara’da “en gürültülü yer” sorusuna yanıt verirken hangi gürültü türünün ele alındığı da önem taşıyor.

PEKİ ANKARA’NIN EN GÜRÜLTÜLÜ BÖLGESİ NERESİ?

Eldeki veriler bütün mahalleleri tek tek desibel seviyesine göre sıralamadığı için Ankara’nın resmi olarak ilan edilmiş bir “en gürültülü mahallesi” bulunmuyor.

Ancak trafik, toplu taşıma, yaya yoğunluğu ve ticari hareketlilik birlikte değerlendirildiğinde Kızılay ve çevresi başkentin en gürültülü bölgeleri arasında ilk sırada anılabilecek yerlerden biri.

Kızılay-Sıhhiye-Ulus hattı gündüzleri öne çıkarken, Tunalı Hilmi ve Bahçelievler gibi bölgelerde akşam ve gece saatlerinde farklı bir gürültü yoğunluğu oluşabiliyor.

Kısacası Ankara’nın gürültüsünün tek bir adresi yok. Ama günün ortasında Kızılay’da birkaç dakika durmak, başkentin sesinin en yoğun hissedildiği yerlerden birinde olduğunuzu anlamaya yetiyor.

1923 yılında 30 Ağustos için 1924’teki ölçekte büyük ve merkezi bir tören düzenlendiğine ilişkin güçlü bir kayıt bulunmuyor. Ancak bunu doğrudan “Lozan görüşmeleri ve ülkenin yeniden inşası nedeniyle tören yapılamadı” şeklinde kesin bir nedene bağlamak doğru değil. Belgelerle açık biçimde doğrulanabilen ilk büyük ve geniş katılımlı anma, 30 Ağustos 1924’te gerçekleştirildi.

İLK BÜYÜK TÖREN: 1924 DUMLUPINAR

Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa, eşi Latife Hanım ve devlet erkânıyla birlikte 30 Ağustos 1924’te Dumlupınar bölgesinde gerçekleştirilen Büyük Zafer’in ikinci yıl dönümü törenlerine katıldı.

Tören, doğrudan “Çal Tepesi” olarak değil, kaynaklarda Dumlupınar savaş alanı ve Karatepe çevresiyle ilişkilendiriliyor. Burada savaşta hayatını kaybeden askerlerin anısına yapılması planlanan Meçhul Asker Anıtı’nın temeli atıldı. Mustafa Kemal Paşa ve Latife Hanım da anıtın temeline ilk taşı ve harcı birlikte koydu.

Törene yalnızca askerî yetkililer değil; milletvekilleri, üniversite, basın, Türk Ocakları, spor kuruluşları ve çeşitli meslek gruplarının temsilcileri de katıldı. Böylece 30 Ağustos, yalnızca cephede kazanılmış bir askerî başarının anılması değil, yeni Cumhuriyet’in bağımsızlık anlayışını ve Millî Mücadele hafızasını topluma aktaran büyük bir anma gününe dönüştü.

“ZAFER BAYRAMI” ADINI ALMASI 1926’DA OLDU

30 Ağustos’un yasal olarak Zafer Bayramı kabul edilmesi 1926 yılında gerçekleşti.

TBMM tarafından 1 Nisan 1926’da kabul edilen 795 sayılı Zafer Bayramı Kanunu’nda, 30 Ağustos Başkomutan Muharebesi günü açık biçimde “Cumhuriyet ordu ve donanmasının Zafer Bayramı” olarak tanımlandı. Kanun 12 Nisan 1926’da Resmî Ceride’de yayımlandı. Ayrıca her yıl Dumlupınar’da askerî tören yapılması ve o gün resmî dairelerle okulların tatil edilmesi hükme bağlandı.

Dolayısıyla “30 Ağustos 1926’da halkın ve silahlı kuvvetlerin ortak ulusal bayramı ilan edildi” demek yerine, kanunun dönemin resmî diliyle öncelikle Cumhuriyet ordusu ve donanmasının Zafer Bayramı olarak düzenlendiğini belirtmek daha doğru olur. Zaman içinde 30 Ağustos bütün toplum tarafından benimsenen resmî bayramlardan biri haline geldi.

2026 yılı itibarıyla 795 sayılı kanunun kabulünün üzerinden tam 100 yıl geçmiş bulunuyor. Bu açıdan 2026, 30 Ağustos’un Zafer Bayramı olarak yasal statü kazanmasının 100. yılına karşılık geliyor.

GELENEKTEN BUGÜNE KUTLAMALAR NASIL DEĞİŞTİ?

Zafer Bayramı kutlamaları zaman içinde farklı askerî ve toplumsal unsurların yer aldığı kapsamlı törenlere dönüştü.

30 Ağustos 2026’da Büyük Taarruz’un kesin zaferle sonuçlanmasının 104. yıl dönümü kutlanırken, aynı zamanda 30 Ağustos’un Zafer Bayramı olarak yasal statü kazanmasının da 100. yılı geride bırakılıyor.

Böylece 1922’de savaş meydanında kazanılan zafer, 1924’te Dumlupınar’daki büyük anmayla toplumsal hafızaya taşınmış, 1926’daki kanunla resmî statü kazanmış ve bir asırdır Türkiye’nin bağımsızlık mücadelesinin en güçlü simgelerinden biri olarak kutlanmayı sürdürmüştür.

Peki Ankara’nın en çok merdiven çıkılan mahallesi gerçekten hangisi?

Bu soruya resmi bir “birinci” vermek kolay değil. Çünkü Ankara Büyükşehir Belediyesi ya da ilçe belediyeleri tarafından mahalleleri toplam merdiven sayısına göre sıralayan güncel ve kapsamlı bir veri yayımlanmıyor. Ancak kent dokusu, eğim yapısı ve yıllardır kullanılan merdivenli bağlantılar düşünüldüğünde birkaç bölge diğerlerinden belirgin şekilde ayrılıyor.

Bunlardan biri de Seyranbağları.

SEYRANBAĞLARI'NDA DÜZ YOL BULMAK HER ZAMAN KOLAY DEĞİL

Çankaya’nın eski yerleşimlerinden Seyranbağları, Ankara’nın yokuş denildiğinde akla gelen semtlerinden biri.

Mahallenin bazı bölümlerinde ana caddeyle ara sokaklar arasındaki kot farkı oldukça belirgin. Bu nedenle kısa mesafelerde bile merdivenli geçitlere ve sert eğimli sokaklara rastlamak mümkün.

Seyranbağları’nın yokuşları Ankara kültürüne dair çalışmalara da konu olmuş durumda. Ankara’nın merdivenlerini ele alan bir çalışmada Seyranbağları, Küçükesat ile birlikte kentin dik merdivenleriyle özdeşleşmiş bölgelerinden biri olarak anlatılıyor.

Mahallede bulunan Kirazlı Sokak ise 2026 yılında bambaşka bir nedenle Türkiye gündemine geldi.

KİRAZLI SOKAK'IN YOKUŞU SOSYAL MEDYADA FENOMEN OLDU

Seyranbağları’ndaki Kirazlı Sokak’ın oldukça dik bir bölümü, araçların yokuşu çıkmakta zorlandığı görüntülerin sosyal medyada yayılmasıyla kısa sürede ün kazandı.

Haziran 2026’da yayımlanan haberlerde, bazı sürücülerin özellikle bu yokuşu denemek için bölgeye geldiği, bunun da mahallede yeni bir ziyaretçi yoğunluğu oluşturduğu aktarıldı.

Aslında bu görüntüler Seyranbağları’nda yaşayanların yıllardır bildiği bir gerçeği yeniden hatırlattı: Mahallenin topoğrafyası yayalar için de otomobiller için de kolay değil.

Ankara Kirazlı Yokuşu nerede? Macron'a zorlu koşu davetiGüncel

KEÇİÖREN DE BU YARIŞIN EN GÜÇLÜ ADAYLARINDAN

Ancak “Ankara’nın en çok merdiven çıkılan yeri” denildiğinde Seyranbağları’nı tek başına göstermek doğru olmaz.

Keçiören de sert eğimleri ve merdivenli sokaklarıyla başkentin öne çıkan ilçelerinden biri.

Keçiören Belediyesi geçmiş yıllarda ilçenin coğrafi yapısı nedeniyle vatandaşların çıkmakta zorlandığı dik ve dar sokaklara merdivenli yollar yaptığını açıklamıştı.

Kuşcağız, Osmangazi, Yayla ve Bağlarbaşı gibi mahallelerde gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında yalnızca belirli noktalarda toplam 205 metre merdivenli yol yapıldığı belirtilmişti.

Bu durum Keçiören’de merdivenin yalnızca estetik bir kent unsuru olmadığını, günlük ulaşımın doğrudan bir parçası haline geldiğini gösteriyor.

YENİMAHALLE'DE DE YOKUŞLAR MERDİVENE DÖNÜŞÜYOR

Benzer bir tablo Yenimahalle’nin eski ve eğimli bölgelerinde de görülüyor.

Özellikle birbirinden farklı kotlarda bulunan sokakları birbirine bağlamak için bazı noktalarda uzun merdivenler kullanılıyor. Geçmiş yıllarda belediye tarafından dik sokaklardaki eski merdivenlerin yenilenmesi ve yeni bağlantıların yapılması da bu ihtiyacın sonucu olarak öne çıkmıştı.

Ankara’nın eski mahallelerinde aynı manzaraya sıkça rastlanıyor: Bir cadde diğerine haritada çok yakın görünse bile aradaki yükseklik farkı nedeniyle düz bir yoldan değil, onlarca basamaktan geçmek gerekiyor.

MAMAK VE ALTINDAĞ'DA DA YOKUŞ GÜNLÜK HAYATIN PARÇASI

Mamak ve Altındağ’ın bazı mahalleleri de Ankara’nın sert arazi yapısını en fazla hissettiren bölgeler arasında.

Özellikle eski yapılaşmanın bulunduğu tepelerde sokaklar vadi tabanından yukarı doğru keskin biçimde yükseliyor. Bu bölgelerde merdivenli yaya bağlantıları kadar oldukça dik sokaklar da günlük yaşamın doğal bir parçası.

Başak, Gültepe, Beşikkaya ve Doğantepe çevresindeki yokuşlar zaman zaman Ankaralıların sosyal medya paylaşımlarına da konu oluyor. Mayıs 2026’da paylaşılan oldukça dik bir Ankara sokağının görüntüleri üzerine kullanıcılar bölgenin Mamak-Altındağ sınırındaki mahallelerde olduğunu belirtmişti.

PEKİ ANKARA'NIN EN ÇOK MERDİVEN ÇIKILAN MAHALLESİ HANGİSİ?

Bugünkü verilerle “Ankara’da en fazla merdiven Seyranbağları Mahallesi’ndedir” şeklinde kesin bir cümle kurmak mümkün değil.

Çünkü bunu kanıtlayacak mahalle bazlı resmi bir merdiven envanteri bulunmuyor.

Ancak soru günlük yaşam ve kent kültürü açısından soruluyorsa Seyranbağları, Ankara’nın merdiven ve yokuşlarıyla en fazla özdeşleşen mahallelerinden biri olarak rahatlıkla gösterilebilir.

Onu Keçiören’in Kuşcağız, Yayla ve Bağlarbaşı gibi eğimli mahalleleri ile Mamak ve Altındağ’ın tepelik bölgeleri takip ediyor.

Kısacası Ankara’da bazı mahallelerde yürüyüşe çıkarken adım sayarınızın yanında bir de “kat çıkma” sayacını açmanızda fayda var. Çünkü başkentte bazen iki sokak arasındaki en kısa yol, gerçekten de bir merdivenden geçiyor.

BÜYÜK TAARRUZ VE DUMLUPINAR

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın sevk ve idaresinde 26 Ağustos 1922’de Kocatepe’den başlayan Büyük Taarruz, Türk ordusunun Yunan savunma hatlarını kısa sürede yarmasıyla hızla ilerledi.

26 Ağustos’ta başlayan harekâtın beşinci günü olan 30 Ağustos’ta Dumlupınar ve çevresinde gerçekleşen Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Yunan ordusunun ana kuvvetleri kuşatılarak ağır bir yenilgiye uğratıldı. Böylece Yunan ordusunun Batı Anadolu’da yeniden geniş çaplı ve düzenli bir savunma kurabilme gücü büyük ölçüde ortadan kaldırıldı.

30 Ağustos Zaferi, Kurtuluş Savaşı’nın askerî sonucunu belirleyen kesin dönüm noktası oldu. Ancak savaş ve takip harekâtı 30 Ağustos günü sona ermedi. Türk ordusu geri çekilen Yunan birliklerini takip ederek hızla Batı Anadolu’ya ilerlemeye devam etti.

30 AĞUSTOS NEDEN ZAFER BAYRAMI OLARAK KUTLANIYOR?

30 Ağustos’un önemi, Yunan ordusunun Anadolu’daki ana kuvvetlerinin Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde kesin yenilgiye uğratılmasından kaynaklanıyor. Bu zaferden sonra Yunan ordusunun Anadolu’daki askerî varlığının sona ermesi artık takip harekâtına bağlı hale geldi.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de Türk ordusuna “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emrini verdi. Türk birlikleri 9 Eylül’de İzmir’e girdi. Ancak Yunan birliklerinin Batı Anadolu’dan tamamen çekilmesi 9 Eylül’de değil, takip eden günlerde gerçekleşti. Millî Savunma Bakanlığı kaynaklarına göre 18 Eylül 1922 itibarıyla Batı Anadolu’daki Yunan askerî varlığı sona erdi.

Bununla birlikte Türkiye’nin bugünkü Trakya topraklarının tamamı henüz Türk yönetimine geçmiş değildi. Doğu Trakya’nın Yunan askerlerinden boşaltılması ve Türkiye’ye devredilmesinin yolu, 11 Ekim 1922’de imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile açıldı.

Bu nedenle 30 Ağustos, işgalin tamamen sona erdiği gün olmaktan ziyade, savaşın askerî sonucunun artık geri döndürülemez biçimde Türkiye lehine belirlendiği tarih olarak önem taşıyor.

ZAFERİN İLK BÜYÜK KUTLAMASI DUMLUPINAR’DA YAPILDI

30 Ağustos Zaferi’nin en kapsamlı ilk anmalarından biri, zaferden iki yıl sonra 30 Ağustos 1924’te gerçekleştirildi. Ancak törenin yeri kimi anlatımlarda geçtiği gibi Afyon şehir merkezi değildi.

Mustafa Kemal Paşa’nın da katıldığı büyük tören, Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin yaşandığı Dumlupınar bölgesinde gerçekleştirildi. Dumlupınar-Zafertepe/Çalköy çevresindeki törenlere Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen askerî ve sivil heyetler katıldı. Aynı gün Meçhul Asker Anıtı’nın temeli de atıldı. Mustafa Kemal Paşa burada yaptığı ünlü Dumlupınar konuşmasında 30 Ağustos Zaferi’nin tarihsel anlamını anlattı.

30 AĞUSTOS NE ZAMAN RESMÎ BAYRAM OLDU?

30 Ağustos’un yasal olarak Zafer Bayramı kabul edilmesi ise 1926 yılında gerçekleşti.

TBMM, 1 Nisan 1926’da 795 sayılı Zafer Bayramı Kanunu’nu kabul etti. Kanunun ilk maddesinde 30 Ağustos Başkomutan Muharebesi günü, “Cumhuriyet Ordu ve Donanmasının Zafer Bayramı” olarak tanımlandı. Kanunda ayrıca her yıl Dumlupınar’da askerî tören düzenlenmesi ve o gün bütün resmî dairelerle okulların tatil edilmesi hükme bağlandı. Kanun 12 Nisan 1926’da Resmî Ceride’de yayımlandı.

Böylece 30 Ağustos, Büyük Taarruz’un kesin askerî sonucunu simgeleyen tarih olmaktan çıkıp resmî bir bayram niteliği de kazandı. Günümüzde Zafer Bayramı; bağımsızlığın, Millî Mücadele’nin askerî başarısının ve Türkiye Cumhuriyeti’ne giden yolu açan Büyük Zafer’in simgesi olarak kutlanmaya devam ediyor.

Transfermarkt verilerine göre Victor Osimhen’in piyasa değeri 75 milyon euro seviyesinde bulunuyor.

VICTOR OSIMHEN’İN PİYASA DEĞERİ 75 MİLYON EURO

Osimhen, Avrupa futbolunda uzun süredir yüksek piyasa değerine sahip santrforlardan biri olarak gösteriliyor. Napoli’de geçirdiği başarılı yılların ardından Galatasaray forması giymeye başlayan yıldız futbolcu, Türkiye’ye geldikten sonra da bu konumunu korudu.

Güncel değerlendirmelerde Osimhen’in piyasa değeri 75 milyon euro olarak gösteriliyor.

Bu rakam aynı zamanda Nijeryalı futbolcuyu Süper Lig’in en değerli oyuncuları arasında zirveye taşıyor.

GALATASARAY OSIMHEN İÇİN NE KADAR ÖDEDİ?

Victor Osimhen’in piyasa değeri kadar Galatasaray’a transferinde ödenen bonservis bedeli de dikkat çekmişti.

Galatasaray, Nijeryalı golcünün bonservisini Napoli’den alırken 75 milyon euro ödeme yaptı. Böylece Osimhen’in transferi Türk futbol tarihinin en yüksek bedelli transferlerinden biri haline geldi.

Piyasa değerinin de yaklaşık aynı seviyede olması, yıldız futbolcunun Avrupa futbolundaki ekonomik ağırlığını ortaya koyuyor.

OSIMHEN’İN DEĞERİ NEDEN BU KADAR YÜKSEK?

Osimhen’in yüksek piyasa değerinde birkaç faktör öne çıkıyor.

Nijeryalı santrforun fizik gücü, hızı, savunma arkasına yaptığı koşular ve ceza sahasındaki bitiriciliği onu klasik bir golcüden daha kapsamlı bir hücum oyuncusuna dönüştürüyor.

Avrupa’nın üst düzey liglerinde forma giymiş olması ve Napoli ile Serie A şampiyonluğu yaşaması da oyuncunun değerini artıran önemli unsurlar arasında bulunuyor.

Osimhen, 2022-2023 sezonunda Napoli’nin 33 yıl sonra kazandığı Serie A şampiyonluğunda takımın en önemli isimlerinden biri olmuştu.

PİYASA DEĞERİ İLE TRANSFER BEDELİ AYNI ŞEY DEĞİL

Futbolda açıklanan piyasa değeri ile bir kulübün futbolcu için ödeyeceği bonservis bedeli her zaman aynı olmayabiliyor.

Piyasa değeri; oyuncunun yaşı, performansı, sözleşme süresi, kariyeri ve transfer piyasasındaki talep dikkate alınarak yapılan tahmini bir değerlendirmeyi ifade ediyor.

Bu nedenle Osimhen için bugün 75 milyon euro piyasa değeri gösterilmesi, olası bir transferde mutlaka bu rakamın ödeneceği anlamına gelmiyor. Kulüpler arasındaki pazarlıklar ve oyuncunun sözleşme şartları gerçek transfer bedelini değiştirebiliyor.

OSIMHEN SÜPER LİG’İN EN DEĞERLİ İSİMLERİNDEN

Victor Osimhen’in Galatasaray’a transferi, Süper Lig’in uluslararası görünürlüğü açısından da dikkat çekici gelişmelerden biri oldu.

Kariyerinin önemli bölümünü Avrupa’nın üst düzey liglerinde geçiren ve yüksek piyasa değerini koruyan bir santrforun Türkiye’de forma giymesi, Galatasaray kadrosunun ekonomik değerini de ciddi ölçüde yukarı taşıdı.

Bugünkü verilere göre Victor Osimhen’in piyasa değeri 75 milyon euro. Bu rakam, Nijeryalı yıldızı yalnızca Galatasaray’ın değil, Süper Lig’in de ekonomik açıdan en dikkat çekici futbolcularından biri yapıyor.

Mustafa Kemal Paşa’nın Büyük Zafer hakkında 1922’de verdiği emir, 1927’de Nutuk’ta yaptığı değerlendirmeler ve zaferin ikinci yıl dönümünde Dumlupınar’da söylediği sözler, 30 Ağustos’un yalnızca askerî değil, Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan süreç açısından taşıdığı siyasi önemi de ortaya koyuyor.

TARİHİ DEĞİŞTİREN O MEŞHUR EMİR

30 Ağustos’taki kesin zaferin ardından Türk ordusunun harekâtı sona ermedi. 31 Ağustos 1922’de Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa savaş alanındaki durumu değerlendirdi. Yunan ordusunun yeniden toparlanmasına fırsat vermeden takip edilmesine karar verildi.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922 tarihli ordu emrinde Türk birliklerine bundan sonraki hedefi gösterdi. Emrin en çok hatırlanan bölümü tarihe şu sözlerle geçti:

Emrin tamamında Mustafa Kemal Paşa, Anadolu’da başka meydan muharebeleriyle karşılaşılabileceğine dikkat çekiyor ve komutanlarla askerlerden kahramanlık ve vatanseverliklerini ortaya koyarak ilerlemeye devam etmelerini istiyordu. 1 Eylül tarihli bu emirle takip harekâtı hızlandı ve Türk ordusu 9 Eylül’de İzmir’e ulaştı.

NUTUK’TA BÜYÜK TAARRUZ’UN ANATOMİSİ

Mustafa Kemal Atatürk, 1927 yılında okuduğu Nutuk’ta Büyük Taarruz’un nasıl kesin sonuca ulaştığını da ayrıntılarıyla anlattı. Türk ordusunun yalnızca iki gün içinde Yunan ordusunun Afyonkarahisar çevresindeki tahkim edilmiş savunma hatlarını kırdığını belirten Atatürk, süreci şöyle özetledi:

Atatürk, geri çekilen Yunan ana kuvvetlerinin 30 Ağustos’a kadar Aslıhanlar çevresinde kuşatıldığını ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde kesin sonucun elde edildiğini ifade etti:

Nutuk’ta bu bölümün devamında General Nikolaos Trikupis’in de esirler arasında bulunduğu belirtiliyor. Burada önemli bir kronolojik ayrıntı bulunuyor: Trikupis 30 Ağustos günü değil, takip harekâtı sırasında 2 Eylül 1922’de Türk birliklerine esir düştü. Atatürk Nutuk’ta Büyük Taarruz’un sonuçlarını topluca değerlendirirken Trikupis’in esaretini de aynı anlatının içinde aktarıyor.

Atatürk, Büyük Taarruz’un askerî değerini ise Nutuk’taki değerlendirmesinde, harekâtın bütün safhalarının düşünülerek hazırlanması ve zaferle sonuçlandırılması üzerinden anlattı. Büyük Taarruz’u Türk ordusunun, subaylarının ve komuta heyetinin gücünü tarihe geçiren büyük bir eser olarak değerlendirdi.

Bu değerlendirmeyle Atatürk, 26 Ağustos’ta başlayan harekâtın yalnızca beş gün içinde hedeflenen kesin askerî sonucu verdiğinin altını çiziyordu.

“YENİ TÜRK DEVLETİNİN TEMELİ BURADA SAĞLAMLAŞTIRILDI”

Mustafa Kemal Atatürk, Büyük Zafer’in anlamını en kapsamlı şekilde anlattığı konuşmalarından birini zaferden iki yıl sonra yaptı.

30 Ağustos 1924’te Dumlupınar’da düzenlenen törene katılan Atatürk, Meçhul Asker Abidesi’nin temelini attı ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin ikinci yıl dönümü dolayısıyla bir konuşma yaptı.

Atatürk burada 30 Ağustos Zaferi’ni yalnızca Türk tarihi açısından değil, sonuçları bakımından dünya tarihi açısından da önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Ardından zafer ile yeni Türk devleti arasındaki bağı şu sözlerle kurdu:

Konuşmasının devamında savaş meydanında hayatını kaybeden askerleri anan Atatürk, “Bu sahada akan Türk kanları, bu gökyüzünde uçan şehit ruhları devlet ve cumhuriyetimizin sonsuz koruyucularıdır” ifadelerini kullandı.

ASKERÎ ZAFERDEN CUMHURİYET’E UZANAN SÜREÇ

30 Ağustos 1922’de kazanılan zafer, Kurtuluş Savaşı’nın henüz siyasi olarak sona erdiği tarih değildi. Ancak Yunan ordusunun Anadolu’daki ana savaş gücünün kırılması, bundan sonraki sürecin yönünü değiştirdi.

Türk ordusunun takip harekâtı 9 Eylül’de İzmir’in kurtarılmasına, ardından Yunan birliklerinin Batı Anadolu’dan tamamen çekilmesine uzandı. Askerî zaferi Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Lozan Barış Antlaşması izledi.

Atatürk’ün 1924’te Dumlupınar’da yaptığı konuşmada Cumhuriyet’in temelini 30 Ağustos Zaferi ile ilişkilendirmesi de bu nedenle dikkat çekiyor. Cephede kazanılan askerî zafer, takip eden diplomatik ve siyasi gelişmelerle birlikte yeni Türk devletinin uluslararası alanda egemenliğini kabul ettireceği sürecin önünü açtı.

Ankara’da yaşayanların aşina olduğu görüntülerden biri, özellikle akşam saatlerinde ağaçların üzerinde toplanan onlarca karga.

Kimi zaman parkların üzerinde daireler çiziyorlar, kimi zaman yol kenarındaki yüksek ağaçları dolduruyorlar. Özellikle sonbahar ve kış aylarında kalabalık gruplar halinde görülmeleri, “Ankara’nın en fazla karga bulunan bölgesi neresi?” sorusunu da beraberinde getiriyor.

Ancak bu sorunun resmi kayıtlara dayanan tek bir cevabı yok. Ankara’da mahalleleri karga sayısına göre sıralayan güncel ve kapsamlı bir nüfus sayımı bulunmuyor. Bu nedenle herhangi bir mahalleyi kesin biçimde “Ankara’nın karga başkenti” ilan etmek doğru olmaz.

Yine de kargaların yaşam alışkanlıklarına ve Ankara’nın yeşil alanlarına bakıldığında bazı bölgeler diğerlerinden daha güçlü adaylar olarak öne çıkıyor.

KAVAKLIDERE VE ÇANKAYA'NIN ESKİ YEŞİL DOKUSU DİKKAT ÇEKİYOR

Kargaların şehir içinde en fazla tercih ettiği alanların ortak özelliklerinden biri büyük ve yaşlı ağaçlara sahip olmaları.

Bu açıdan Ankara’nın eski yerleşim bölgeleri önemli bir avantaj taşıyor. Özellikle Kavaklıdere, Ayrancı, Gaziosmanpaşa ve Çankaya’nın bazı bölümlerinde yıllardır korunan büyük ağaçlar, kuşlara hem dinlenme hem de geceleme alanı sağlayabiliyor.

Kuğulu Park da bu yeşil zincirin önemli noktalarından biri. Çankaya Belediyesi verilerine göre park 7 bin 743 metrekarelik bir alana sahip ve bünyesinde geniş yeşil alanlarla birlikte farklı ağaç türlerini barındırıyor.

Kuğulu Park daha çok kuğu, ördek ve kazlarıyla tanınsa da park ve çevresindeki yoğun ağaç dokusu farklı kent kuşları için de elverişli bir ortam oluşturuyor.

KARGALAR NEDEN ŞEHİR MERKEZİNİ SEVİYOR?

Kargalar kent yaşamına uyum sağlama konusunda oldukça başarılı kuşlar.

Bunun en önemli nedenlerinden biri besin konusunda seçici olmamaları. Parklarda, çöp kutularının çevresinde, pazar alanlarında ve insanların yoğun bulunduğu bölgelerde kolayca yiyecek bulabiliyorlar.

Şehirlerdeki yüksek ağaçlar da kargalar için güvenli dinlenme noktaları oluşturuyor.

Bu nedenle Ankara’da yeşil alan ile yoğun insan hareketliliğinin yan yana bulunduğu bölgeler kargalar açısından oldukça cazip hale geliyor.

Kızılay çevresi bunun ilginç örneklerinden biri. Betonlaşmanın yoğun olmasına rağmen Güvenpark ve yakın çevredeki büyük ağaçlar nedeniyle kuşları kent merkezinin tam ortasında görmek mümkün.

ODTÜ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİ DE GÜÇLÜ ADAY

Ankara’da karga yoğunluğu denildiğinde üniversite kampüslerini de göz ardı etmemek gerekiyor.

Özellikle ODTÜ gibi geniş yeşil alanlara sahip kampüsler, kent merkezinin ortasında büyük doğal yaşam parçaları oluşturuyor.

ODTÜ çevresindeki ormanlık ve açık alanların büyüklüğü, farklı kuş türlerinin barınmasına uygun koşullar sağlıyor. Benzer şekilde Hacettepe Beytepe ve Bilkent çevresindeki geniş kampüs alanlarında da yıl boyunca çok sayıda kent kuşuyla karşılaşılabiliyor.

Buralarda kargaların avantajı yalnızca ağaçların fazla olması değil. Açık çim alanlar, yemek alanları ve nispeten daha düşük araç trafiği de kuşların rahat hareket edebilmesini sağlıyor.

SEĞMENLER PARKI ÇEVRESİNDE DE SIKÇA GÖRÜLÜYORLAR

Kavaklıdere’den yukarı doğru çıkıldığında Seğmenler Parkı da kuşların yoğun olarak bulunabileceği önemli yeşil alanlardan biri.

Parkın geniş çimleri, yüksek ağaçları ve çevresindeki eski yerleşim dokusu, özellikle sabah ve akşam saatlerinde çeşitli kuş türlerinin toplanmasına uygun bir ortam sunuyor.

Kuğulu Park ile Seğmenler Parkı’nın birbirine yakın olması da Kavaklıdere-Çankaya hattında kesintiye uğramayan küçük bir yeşil koridor oluşturuyor.

Bu nedenle bu bölgede yürürken başınızın üzerinde yüksek sesle dolaşan karga gruplarına rastlamak şaşırtıcı değil.

KARGALAR NEDEN AKŞAMLARI BİRDEN ÇOĞALIYOR?

Ankaralıların dikkatini çeken asıl görüntü genellikle gün batımına doğru ortaya çıkıyor.

Gündüz boyunca farklı noktalarda yiyecek arayan kargalar, akşam olduğunda belirli ağaçlarda toplu halde geceleyebiliyor.

Bu davranış nedeniyle gün içinde birkaç karganın görüldüğü bir bölgede akşam saatlerinde onlarca hatta daha büyük gruplar ortaya çıkabiliyor.

Dolayısıyla bir noktadaki karga sayısını değerlendirirken günün hangi saatinde gözlem yapıldığı da sonucu ciddi biçimde değiştirebilir.

PARKLARDA YİYECEK BULMAK DAHA KOLAY

Kargaların parkları tercih etmesinin bir diğer nedeni insanlarla aynı alanı paylaşmaya alışmış olmaları.

Çöp kutularındaki yiyecekler, yere düşen gıdalar ve piknik alanlarında kalan artıklar onlar için kolay bir besin kaynağı haline gelebiliyor.

Bu durum yalnızca Ankara’ya özgü değil. Kargaların dünyanın birçok büyük kentinde başarılı biçimde yaşamalarının temelinde de insan kaynaklı besinlere ulaşabilmeleri yatıyor.

Ankara’nın büyük parkları bu nedenle sadece yeşil alan değil, aynı zamanda kargalar için düzenli beslenme alanı işlevi görebiliyor.

PEKİ ANKARA'NIN EN FAZLA KARGA BULUNAN BÖLGESİ NERESİ?

Mevcut verilerle Ankara’da “en fazla karga şu mahallede yaşıyor” demek mümkün değil.

Çünkü bu iddiayı destekleyecek mahalle bazlı düzenli bir karga nüfusu araştırması bulunmuyor.

Ancak Kavaklıdere-Çankaya hattı, Kuğulu Park ve Seğmenler Parkı çevresi ile ODTÜ gibi geniş yeşil alana sahip bölgeler, kargaların yoğun şekilde görülebileceği başlıca yerler arasında gösterilebilir.

Özellikle büyük ağaçların bulunduğu parklar, kampüsler ve eski mahalleler kargalar için Ankara’nın apartmanlarla çevrili sokaklarından çok daha uygun yaşam alanları oluşturuyor.

Bu yüzden gün batımında Ankara’da büyük bir karga sürüsü görmek istiyorsanız gözünüzü yüksek binalardan çok, şehrin eski ve büyük ağaçlarına çevirmek gerekiyor.

26 Ağustos 1922’de başlayan harekât, yalnızca beş gün sonra Yunan ordusunun ana kuvvetlerinin 30 Ağustos’ta ağır bir yenilgiye uğratılmasıyla askerî açıdan kesin sonuca ulaştı. Ancak Anadolu’daki Yunan işgali 30 Ağustos günü tamamen sona ermedi; Türk ordusunun takip harekâtı İzmir’in 9 Eylül’de kurtarılmasının ardından da sürdü ve son Yunan birliklerinin Batı Anadolu’dan çekilmesi eylül ayının ortalarında tamamlandı.

ADIM ADIM CEPHEDEKİ GELİŞMELER

Fahrettin Altay komutasındaki 5. Süvari Kolordusu ise Yunan kuvvetlerinin boş bıraktığı Ahır Dağları üzerinden düşman gerisine sarktı. Süvari birliklerinin temel görevi Yunan ordusunun ulaşım ve haberleşme hatlarını kesmek, ikmal düzenini bozmak ve cephe gerisindeki birliklerin ana savunma hattına yardım göndermesini engellemekti.

Türk ordusunun Afyonkarahisar’ın güneyindeki ana savunma sistemini kırması, Büyük Taarruz’un sonraki safhasını belirledi. Artık amaç yalnızca Yunan mevzilerini ele geçirmek değil, geri çekilen ana kuvvetlerin önünü keserek onları kesin bir meydan muharebesine zorlamaktı.

29 Ağustos gecesi Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa cephedeki son durumu birlikte değerlendirdi. Komuta heyeti, harekâta ara vermeden devam edilmesine, Yunan kuvvetlerinin çekilme yollarının kesilmesine ve düşmanın kesin sonuçlu bir muharebeye zorlanmasına karar verdi.

Aynı gün Kütahya da işgalden kurtuldu. Kütahya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kayıtlarına göre kentteki Yunan işgali 30 Ağustos 1922 saat 18.00 itibarıyla sona erdi.

ZAFERİ GETİREN ASKERÎ STRATEJİLER

1. ORDU VURDU, 2. ORDU YUNAN KUVVETLERİNİ YERİNDE TUTTU

Büyük Taarruz planında Nurettin Paşa komutasındaki 1. Ordu asıl taarruz kuvvetini oluşturdu. Afyon’un güneyindeki Yunan savunmasını yarmak ve kuzeye ilerlemek 1. Ordu’nun temel göreviydi.

Yakup Şevki Paşa komutasındaki 2. Ordu ise daha kuzeydeki Yunan kuvvetlerine baskı yaparak onların güneye kaydırılmasını engellemekle görevlendirildi. Böylece Yunan komutanlığının asıl taarruz bölgesine zamanında takviye göndermesi güçleştirildi. 5. Süvari Kolordusu da batıdan düşman gerisine sarkarak kuşatma planının tamamlayıcı unsuru oldu.

Plan savaş boyunca değişen cephe şartlarına göre yeni emirlerle uygulanırken, Türk komuta heyetinin hızlı kararları ve birlikler arasındaki koordinasyon Yunan ordusunun toparlanmasına fırsat vermedi.

30 Ağustos’taki kesin zaferden sonra harekât sona ermedi. Mustafa Kemal Paşa, Yunan ordusunun yeniden savunma hattı kurmasını önlemek amacıyla takip harekâtının sürdürülmesini istedi. Türk birlikleri hızla batıya ilerlerken General Nikolaos Trikupis de 2 Eylül 1922’de Murat Dağı yakınlarındaki Çalköy bölgesinde beraberindeki komuta heyetiyle birlikte esir alındı.

Büyük Taarruz böylece yalnızca başarılı bir yarma harekâtı olarak değil; gizlilik, kuvvet yoğunlaştırma, süvari manevrası, kuşatma ve kesintisiz takip unsurlarının bir arada kullanıldığı kesin sonuçlu bir askerî harekât olarak tarihe geçti. Beş günde Yunan ordusunun ana savaş gücü kırıldı; ardından başlayan takip harekâtı ise Batı Anadolu’daki işgalin tamamen sona ermesine giden yolu açtı.

Binanın çatısının tamamlanması için Ankaralıların evlerinden ve Ulucanlar’daki Numune Mektebinden kiremitler getirildi. Meclisin ihtiyaç duyduğu eşya ve donanım da Ankara’daki farklı kurumların imkânları kullanılarak temin edildi. Böylece yarım haldeki yapı, 23 Nisan 1920’de Meclisin açılmasına yetiştirildi.

Binanın mimari karakteri de Ankara tarihindeki yerini güçlendiriyor. Birinci Millî Mimarlık Dönemi’nin Ankara’daki ilk örneklerinden kabul edilen yapı, bodrum üzerine tek katlı olarak tasarlandı. Dış cephesinde Ankara taşı olarak bilinen andezit kullanılırken, kemerli cephe düzeni ve geniş saçakları dönemin mimari anlayışını yansıtıyor.

I. TBMM BİNASI’NDA HANGİ TARİHİ KARARLAR ALINDI?

I. TBMM Binası, Kurtuluş Savaşı’nın yalnızca siyasi merkezi değil, yeni devlet düzeninin hukuki temellerinin atıldığı yerlerden biri oldu.

20 Ocak 1921’de Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edildi. 12 Mart 1921’de İstiklal Marşı kabul edilirken, 5 Ağustos 1921’de Mustafa Kemal Paşa’ya Başkomutanlık yetkisi verildi. Sakarya Meydan Muharebesi’nin ardından 19 Eylül 1921’de Mustafa Kemal Paşa’ya “Gazi” unvanı ve Mareşal rütbesi verilmesi de bu Mecliste kararlaştırıldı.

Millî Mücadele’nin askerî başarıya ulaşmasının ardından Türkiye’nin yeni devlet yapısını belirleyen kararlar da yine bu binada alındı. 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırıldı. 23 Ağustos 1923’te Lozan Barış Antlaşması TBMM tarafından onaylandı, 13 Ekim 1923’te Ankara’nın başkent olması kabul edildi ve 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal Paşa da aynı gün Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

BÜYÜK ZAFER’E GİDEN SÜREÇ ANKARA’DA NASIL YÖNETİLDİ?

I. TBMM Binası, 1921 ve 1922 yıllarında Kurtuluş Savaşı’nın siyasi yönetiminin yürütüldüğü merkezlerden biri oldu. Mustafa Kemal Paşa’ya Meclis tarafından Başkomutanlık yetkisi verilmesi, savaşın sevk ve idaresinde daha hızlı karar alınabilmesini sağlayan kritik adımlardan biriydi.

TBMM’nin resmî tarihçesinde de Kurtuluş Savaşı’nın, Mustafa Kemal Paşa’nın yönetimi ve Birinci Mecliste alınan hayati kararların ardından zaferle sonuçlandığı vurgulanıyor.

26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz ve 30 Ağustos 1922’de kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Türk ordusunun sahadaki kesin başarısının dönüm noktası oldu. Ankara’daki Meclis ise bu askerî harekâtın arkasındaki siyasi iradenin, hukuki yetkinin ve devlet yönetiminin merkezi konumundaydı.

Bu nedenle Büyük Zafer yalnızca cephede kazanılmış bir askerî başarı olarak değil, Ankara’da oluşturulan siyasi iradenin sahadaki sonucu olarak da değerlendiriliyor.

I. TBMM BİNASI NE ZAMAN MÜZE OLDU?

I. TBMM Binası, 23 Nisan 1920’den 15 Ekim 1924’e kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak kullanıldı. Meclis daha sonra II. TBMM Binası’na taşındı. İlk Meclis binası ise sonraki dönemde Cumhuriyet Halk Fırkası Genel Merkezi olarak kullanıldı ve kısa bir süre Hukuk Mektebine de ev sahipliği yaptı.

Yapı 1952 yılında Maarif Vekâletine devredildi. 1957’de müzeye dönüştürülmesi için çalışmalar başlatıldı ve bina 23 Nisan 1961’de “Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi” adıyla halkın ziyaretine açıldı.

Atatürk’ün doğumunun 100. yılı kapsamında gerçekleştirilen restorasyon ve düzenleme çalışmalarının ardından bina, 23 Nisan 1981’de “Kurtuluş Savaşı Müzesi” adıyla yeniden ziyarete açıldı. Müze, 2009 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığından TBMM Başkanlığına devredildi ve bugün TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı bünyesinde hizmet veriyor.

KURTULUŞ SAVAŞI MÜZESİ’NDE NELER SERGİLENİYOR?

Kurtuluş Savaşı Müzesi’nde I. TBMM döneminin siyasi ve toplumsal atmosferini yansıtan çok sayıda belge ve tarihî eser sergileniyor. Meclis Genel Kurul Salonu büyük ölçüde tarihî yapısı korunarak ziyaretçilere açık tutuluyor.

Müze koleksiyonunda Millî Mücadele dönemine ilişkin belgeler, fotoğraflar, etnografik objeler, 1918-1923 yılları arasındaki gelişmeleri konu alan yağlı boya tablolar ve dönemin milletvekillerine ait bazı kişisel eşyalar bulunuyor.

Ayrıca 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılışı sırasında Meclis binasına çekilen ilk bayrak da özel bir teşhir alanında sergileniyor. Bayrak, TBMM’nin açılışının 100. yılı kapsamında oluşturulan özel bölümde ziyaretçilerle buluşturuldu.

Bu yönüyle I. TBMM Binası yalnızca Millî Mücadele’nin kritik kararlarının alındığı tarihî bir yapı değil; Ankara’nın Cumhuriyet’e uzanan siyasi hafızasını günümüze taşıyan en önemli mekânlardan biri olmayı sürdürüyor.

O bir saat çoğu zaman ikiye, üçe çıkardı. Sonunda evin başka bir odasından o tanıdık ses gelirdi: “Yeter artık, kapat şu bilgisayarı.”

Özellikle 2000’li yıllarda çocukluğunu ve gençliğini yaşayanlar için bu cümlenin karşılığı olan bazı oyunlar vardı. Kimi internet kafelerde arkadaşlarla oynandı, kimi evde tek başına sabahlara kadar sürdü. Aradan yıllar geçti ama isimleri duyulduğunda bile klavye sesleri, tüplü monitörler ve internet kafenin o kendine özgü ortamı yeniden hatırlanıyor.

COUNTER-STRIKE 1.6: “SON EL” HİÇBİR ZAMAN SON EL DEĞİLDİ

Listenin başına Counter-Strike 1.6'yı koymamak neredeyse mümkün değil.

Bir dönem internet kafeye girildiğinde yan yana duran bilgisayarların yarısında Counter-Strike görmek şaşırtıcı değildi. Dust2, Inferno, Aztec... Haritaların isimleri bile yıllar sonra hafızadan çıkmadı.

En büyük sorun ise oyunun bitmemesiydi. Çünkü her maçın ardından mutlaka aynı cümle kurulurdu:

“Son el, sonra çıkıyorum.”

O son elin ardından bir el daha, sonra bir tane daha gelirdi. Özellikle arkadaş grubuyla oynanıyorsa bilgisayarın başından kalkmak iyice zorlaşırdı.

Counter-Strike'ın Türkiye'deki internet kafe kültüründeki yeri dönemin araştırmalarına da yansıdı. 2007 tarihli bir akademik çalışmada Counter-Strike'ın internet kafelerde farklı yaş grupları arasında popüler olarak oynanan oyunlardan biri olduğu belirtiliyordu.

GTA: VICE CITY İLE ŞEHİRDE KAYBOLANLAR

Tommy Vercetti'nin renkli gömleği, palmiyeler, motosikletler ve radyodan yükselen şarkılar...

GTA: Vice City, birçok oyuncu için açık dünya kavramıyla gerçek anlamda tanışılan oyunlardan biri oldu.

İşin ilginç tarafı, herkes görevleri yapmak için oynamıyordu. Kimi saatlerce şehirde araba kullanıyor, kimi motosikletle rampalardan atlıyor, kimi ise bulduğu bütün hile kodlarını sırayla deniyordu.

Bir görevi geçmek için bilgisayar başına oturup yarım saat sonra görevin tamamen unutulduğu çok olurdu.

Vice City'nin 2000'li yılların internet kafelerinde sık oynanan yapımlardan biri olduğu dönemin haberlerine de yansımıştı.

GTA: SAN ANDREAS GELİNCE İŞLER DAHA DA CİDDİLEŞTİ

Vice City büyük bir oyundu ama GTA: San Andreas çıktığında birçok oyuncu için çıta bambaşka bir noktaya taşındı.

Los Santos sokaklarında bisiklete binmek, spor salonuna gitmek, araba modifiye etmek, çete savaşlarına girmek veya sadece haritada amaçsızca dolaşmak bile saatler sürebiliyordu.

CJ'nin hikâyesini tamamlamak isteyenler bir yana, oyunda hiçbir görev yapmadan günler geçiren büyük bir oyuncu kitlesi de vardı.

San Andreas'ın bir özelliği daha vardı: Arkadaş ortamında oyunun başına geçen kişi kolay kolay bilgisayarı bırakmazdı. Diğerleri de ekranın başına üşüşüp sıranın kendilerine gelmesini beklerdi.

PES 6: ARKADAŞLIKLARIN EN CİDDİ SINAVI

“Bir maç atalım mı?”

Bu cümle 2000'li yıllarda çoğu zaman PES 6 anlamına geliyordu.

Pro Evolution Soccer serisinin belki de Türkiye'de en fazla iz bırakan oyunlarından biri olan PES 6, arkadaş ortamlarının değişmez eğlencelerindendi.

Maç başlamadan önce takımlar seçilir, ardından psikolojik savaş başlardı. Yenilen kişi rövanş ister, rövanşı kaybederse bu kez “Son maç” denirdi.

Son maçın ardından skor eşitlenirse bir final daha oynanırdı.

Dolayısıyla anne veya babanın “Kapat artık” uyarısının gelmesi çoğu zaman kaçınılmazdı.

NEED FOR SPEED: UNDERGROUND 2 İLE GECE YARISI YARIŞLARI

Need for Speed: Underground 2 sadece yarış oyunu değildi.

Arabanın jantından tamponuna, neon ışığından spoilerına kadar hemen her ayrıntıyla uğraşmak bazen yarışmaktan daha fazla zaman alıyordu.

Oyunun şehir atmosferi, müzikleri ve araç modifiye sistemi özellikle dönemin genç oyuncularında büyük iz bıraktı.

Bilgisayarı “iki yarış yapıp kapatmak” için açan biri, kendisini bir süre sonra yeni parçaların kilidini açmaya çalışırken bulabiliyordu.

KNIGHT ONLINE: BİLGİSAYARI KAPATMAK ZATEN MÜMKÜN DEĞİLDİ

Tek oyunculu oyunlarda en azından istediğiniz yerde kaydedip çıkabiliyordunuz.

Knight Online'da işler biraz daha karışıktı.

Level yükseltmek, eşya düşürmek, karakter geliştirmek, arkadaşlarla buluşmak veya savaşlara katılmak derken oyundan çıkmak için hiçbir zaman doğru zaman gelmiyordu.

“Çarı bir level daha kasayım.”

“Şu item düşsün çıkacağım.”

“Arkadaşlar geldi, şimdi çıkamam.”

Türkiye'deki internet kafe kültürü üzerine yapılan 2007 tarihli akademik çalışmada Knight Online da farklı yaş grupları arasında popüler biçimde oynanan yapımlardan biri olarak gösterilmişti.

METİN2: “BİR METİN DAHA KESEYİM”

2000'lerin ikinci yarısına gelindiğinde başka bir oyun internet kafelerin ekranlarını ele geçirmeye başladı: Metin2.

Karakter geliştirmek, seviyeyi yükseltmek, yeni ekipman bulmak ve Metin taşlarının peşinde koşmak saatleri kolayca götürüyordu.

Oyunun en tehlikeli tarafı ise sürekli ulaşılabilecek başka bir hedef olmasıydı.

Bir görev biterdi, yenisi başlardı. Bir seviyeye ulaşılırdı, sıradaki seviye görülürdü. Daha iyi bir silah bulunurdu, hemen ardından daha iyisi istenirdi.

Dolayısıyla bilgisayarın başından kalkmak sanıldığı kadar kolay değildi.

AGE OF EMPIRES II'DE “BİRAZ DAHA ODUN TOPLAYAYIM” DİYE BAŞLAYAN GECELER

Age of Empires II'nin zamanı yavaşlatan garip bir gücü vardı.

Oyuna başlarken küçük bir köy kurulurdu. Birkaç dakika sonra asker basmaya, kale dikmeye, ekonomi yönetmeye ve rakibin saldırısını durdurmaya çalışırken saatlerin nasıl geçtiği anlaşılmazdı.

Özellikle arkadaşlarla yapılan uzun karşılaşmalarda “Oyunu kaydedip sonra devam edelim” seçeneği teoride vardı.

Pratikte ise kimse bırakmak istemezdi.

HALF-LIFE İLE BAŞLAYAN MACERA

Half-Life, yalnızca döneminin en önemli bilgisayar oyunlarından biri olmadı; Türkiye'deki internet kafe kuşağının da en tanıdık oyunlarından biri haline geldi.

Gordon Freeman'ın Black Mesa'daki hikâyesi oyuncuları saatlerce ekran başında tutarken oyunun çok oyunculu tarafı da arkadaş grupları arasında ayrı bir rekabet yaratıyordu.

Üstelik Half-Life'ın oluşturduğu altyapı, daha sonra Counter-Strike'ın yükselişinin de önemli parçalarından biri oldu.

CHAMPIONSHIP MANAGER: EKRANDA SADECE YAZI VARDI AMA KAPATAMIYORDUK

Listede biraz farklı bir oyun da var.

Championship Manager oynayan birini dışarıdan izleyen anne ve babaların muhtemelen anlamakta en fazla zorlandığı oyun buydu.

Ekranda büyük patlamalar yoktu. Arabalar yarışmıyordu. Karakterler sokaklarda dolaşmıyordu.

Çoğu zaman ekranda isimler, rakamlar ve tablolar vardı.

Ama oyuncu için durum tamamen farklıydı.

Transfer görüşmeleri, taktikler, kadro seçimi ve sezon ilerledikçe oluşan hikâyeler oyunu saatlerce bırakmamaya yetiyordu.

“Şu maçı da oynayayım” sözü, genellikle birkaç hafta daha ilerleyen bir kariyerle sonuçlanıyordu.

CALL OF DUTY DE BİLGİSAYAR BAŞINDAN KALDIRMAYANLARDANDI

Call of Duty serisinin ilk oyunları da internet kafe döneminin önemli parçalarından biri oldu.

Özellikle Call of Duty 2, hem hikâye modu hem de çok oyunculu karşılaşmalarıyla dönemin bilgisayarlarında sıkça karşılaşılan oyunlar arasındaydı.

2006 yılında Türkiye'deki bir internet kafe forumunda kullanıcıların en çok oynanan oyunları tartıştığı başlıkta Counter-Strike, Knight Online, PES 5, Call of Duty 2, Need for Speed: Most Wanted ve GTA: San Andreas gibi bugün nostaljiyle hatırlanan çok sayıda yapımın birlikte sıralanması, dönemin oyun kültürüne dair güzel bir fotoğraf sunuyor.

Knight Online oynayanlar şimdi ne yapıyor? Moradon’dan ofise…Ankara Haberleri

ASLINDA OYUNLARDAN ÇOK BİR DÖNEMİ ÖZLÜYORUZ

Counter-Strike 1.6, GTA: Vice City, San Andreas, PES 6, Knight Online, Metin2, Need for Speed: Underground 2, Age of Empires II, Half-Life...

Liste daha da uzatılabilir.

Fakat bugün bu oyunların isimleri sosyal medyada karşımıza çıktığında hissettiğimiz şey yalnızca eski bir bilgisayar oyununa duyulan özlem değil.

İnternet kafeye gitmek için arkadaşların kapısına dayandığımız, eve dönünce bilgisayarın açılmasını sabırsızlıkla beklediğimiz, oyun CD'lerini birbirimizden aldığımız ve “Bir el daha” diyerek geceyi uzattığımız bir dönemi hatırlıyoruz.

Ve bütün bu oyunların ortak bir finali vardı.

Evin bir tarafından mutlaka bir ses yükselirdi:

“Yeter artık, kapat şu oyunu.”

SAVAŞ 30 AĞUSTOS'TA SONA ERMEDİ

Toplumdaki en yaygın yanlışlardan biri, Kurtuluş Savaşı'nın 30 Ağustos 1922 tarihinde tamamen sona erdiği düşüncesidir. 30 Ağustos, Yunan ordusunun ana kuvvetlerinin Dumlupınar'da ağır yenilgiye uğratıldığı ve Başkomutan Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun zaferiyle sonuçlandığı gündür.

Ancak askeri harekât bu tarihte bitmedi. Türk ordusunun Batı Anadolu yönündeki takip ve ilerleme harekâtı sonraki günlerde de devam etti. İzmir, 9 Eylül 1922'de Türk birliklerinin şehre girmesiyle kurtarıldı. Bunun ardından da Batı Anadolu'nun farklı bölgelerinde askeri hareketlilik sürdü.

Türk-Yunan silahlı mücadelesinin sona ermesini sağlayan siyasi ve askeri süreç ise 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile yeni bir aşamaya geçti. Kurtuluş Savaşı'nın diplomatik ve uluslararası hukuk bakımından kesin sonucu ise 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile ortaya çıktı.

TARİHİ EMİR TAARRUZUN BAŞINDA VERİLMEDİ

Mustafa Kemal Paşa'nın hafızalara kazınan "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emri de sıkça Büyük Taarruz'un başladığı 26 Ağustos tarihiyle ilişkilendiriliyor.

Oysa bu emir taarruzun ilk günü Kocatepe'de verilmedi. Başkomutan Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından, Yunan kuvvetlerinin Batı Anadolu'dan tamamen çıkarılması amacıyla takip harekâtına geçildi.

Mustafa Kemal Paşa, tarihi emrini 1 Eylül 1922'de yayımladı. Bu emirle Türk ordusuna geri çekilen Yunan birliklerini takip ederek Ege yönünde ilerleme görevi verildi. Türk birlikleri bu emir doğrultusunda hızla Batı Anadolu'ya ilerledi ve 9 Eylül'de İzmir'e ulaştı.

KUTLAMALAR 1922 YILINDA BAŞLAMADI

Bir diğer yaygın yanılgı ise 30 Ağustos'un zaferin hemen ardından, 1922 yılından itibaren resmi bayram olarak kutlanmaya başlandığı düşüncesidir.

Zaferin ardından Türkiye'deki siyasi ve askeri süreç devam ettiği için 30 Ağustos, 1922 yılında bugünkü anlamıyla resmi bir bayram olarak kutlanmadı. Zaferin önemli anma törenlerinden biri, iki yıl sonra 30 Ağustos 1924'te Dumlupınar'da gerçekleştirildi.

Mustafa Kemal Paşa'nın da katıldığı törende Şehit Asker Anıtı'nın temeli atıldı ve Dumlupınar Zaferi anıldı. 30 Ağustos'un ülke çapında resmi Zafer Bayramı olarak kabul edilmesi ise 1 Nisan 1926'da kabul edilen 795 sayılı Zafer Bayramı Kanunu ile gerçekleşti.

ZAFERE GİDEN ADIMLARIN GERÇEK TAKVİMİ

Büyük Taarruz'un gerçek kronolojisine bakıldığında harekâtın 26 Ağustos 1922 sabahı saat 05.30'da Türk topçusunun ateşiyle başladığı görülüyor. Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa harekâtı Kocatepe'den takip etti.

Taarruzun ikinci gününde, 27 Ağustos'ta Afyonkarahisar Türk birliklerinin kontrolüne geçti. Türk ordusunun ilerleyişi sonraki günlerde de hız kesmeden sürdü.

30 Ağustos 1922'de Dumlupınar'da gerçekleşen Başkomutan Meydan Muharebesi'nde Yunan ordusunun ana kuvvetleri ağır yenilgiye uğratıldı. Bu zafer, Büyük Taarruz'un en kritik aşaması ve Milli Mücadele'nin askeri açıdan belirleyici dönüm noktalarından biri oldu.

Ancak Yunan Küçük Asya Ordusu Başkomutanı General Nikolaos Trikopis, 30 Ağustos'ta değil, takip harekâtı sırasında 2 Eylül 1922'de Çalköy civarında Türk birliklerine esir düştü.

Mustafa Kemal Paşa'nın 1 Eylül'de verdiği "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emrinin ardından Türk ordusunun Ege yönündeki ilerleyişi devam etti. Türk süvarileri 9 Eylül 1922'de İzmir'e girdi ve kent Yunan işgalinden kurtarıldı.

Takip ve kurtarma harekâtı İzmir'in alınmasının ardından da devam etti. Batı Anadolu'daki askeri süreç birkaç gün daha sürerken, 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile Türk-Yunan savaşının silahlı safhası sona erdi.

Böylece 30 Ağustos, Kurtuluş Savaşı'nın tek başına "bittiği gün" olmaktan ziyade, savaşın askeri sonucunu belirleyen ve Anadolu'daki işgalin sona ermesini sağlayan sürecin önünü açan büyük zafer olarak tarihe geçti.

KUŞATMA ÇEMBERİ KAPANIYOR (01.00 - 06.30)

29 Ağustos’u 30 Ağustos’a bağlayan gece Yunan kuvvetleri için en büyük sorun, Dumlupınar yönündeki geri çekilme yollarının Türk birlikleri tarafından giderek kapatılmasıydı. General Nikolaos Trikupis’in kuvvetleri, önceki günlerde uğradıkları ağır kayıpların ardından Çalköy ve Adatepe çevresinde toplanmaya çalışıyordu.

Yarbay Ömer Halis Bıyıktay komutasındaki 23. Tümen, Aslıhanlar’dan Dumlupınar yönüne çekilmeye çalışan Yunan kuvvetlerinin önünü kesmek amacıyla kritik bölgelerde muharebeye girdi. Arpagediği ve çevresindeki mücadele, Yunan birliklerinin düzenli biçimde batıya çekilmesini önemli ölçüde zorlaştırdı.

Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa 29 Ağustos’u 30 Ağustos’a bağlayan gece Afyonkarahisar’da durum değerlendirmesi yaptı. Harita üzerindeki incelemenin ardından sabah saat 06.30’da yeni emir hazırlandı. Türk birliklerinden, ara vermeden düşmanı takip ederek kuşatmayı tamamlamaları ve Yunan kuvvetlerini teslime zorlamaları istendi.

ÇEMBER DARALIYOR (09.00 - 12.00)

30 Ağustos sabahında Türk ordusunun temel amacı, kuşatma altındaki Yunan ana kuvvetlerinin batıya açılabileceği yolları tamamen kapatmaktı. 1. Ordu birlikleri güneyden ve doğudan, diğer Türk kuvvetleri ise kuzeyden baskıyı artırdı.

Kızıltaş Vadisi bu açıdan kritik bir konuma sahipti. Türk birlikleri vadiden gerçekleştirilebilecek geri çekilmeyi engellemeye çalışırken Yunan kuvvetleri de kuşatma çemberinden çıkarak batıya ulaşmanın yollarını arıyordu.

Bu safhada Yunan ordusunun muharip gücü ciddi biçimde azalmış, birliklerin düzeni büyük ölçüde bozulmuştu. Ancak eldeki kaynaklar belirli bir saat itibarıyla “7 bin piyade kaldığı” gibi kesin bir sayı vermeyi güvenli kılmadığından, Yunan ordusunun savaş gücünün hızla eridiğini söylemek daha doğru olacaktır.

Aynı gün Kütahya da işgalden kurtuldu. Kütahya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün kayıtlarına göre kentteki işgal 30 Ağustos 1922 günü saat 18.00 itibarıyla sona erdi.

ZAFERTEPE’DEN BİZZAT KOMUTA (14.00 - 15.30)

Muharebenin en kritik safhalarından biri öğleden sonra yaşandı. Mustafa Kemal Paşa saat 14.00 civarında muharebe sahasına gelerek 11. Tümenin taarruzunu ve Çalköy çevresindeki gelişmeleri yakından izledi. Savaş alanını daha iyi görebilmek için daha ileri bir noktaya geçme kararı aldı.

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, 1. Ordu Komutanı Nurettin Paşa ve 4. Kolordu Komutanı Kemalettin Sami Bey ile birlikte saat 15.30 civarında, Yunan kuvvetlerine yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki 11. Tümenin gözetleme yeri olan Zafertepe’ye çıktı.

Mustafa Kemal Paşa burada muharebenin gidişini doğrudan izledi. Yunan ana kuvvetlerinin gündüz gözüyle tamamen kuşatılması ve kesin sonucun alınması için taarruzların sürdürülmesini istedi. Türk topçularına da mümkün olduğunca yakından, gerektiğinde açık mevzilerden ateş etmeleri yönünde talimat verildi.

KRİTİK SÜNGÜ HÜCUMLARI (18.30 - GECE)

Akşam saatlerine gelindiğinde Yunan ordusunun içinde bulunduğu çember giderek daralmıştı. Mustafa Kemal Paşa, kuşatmanın kesin sonuçlandırılması için Türk birliklerinin Yunan savunma mevzilerine süngü hücumlarıyla girmesini gerekli görüyordu.

Özellikle Adatepe bölgesindeki Yunan mevzilerinin ele geçirilmesi, kuşatmanın tamamlanması açısından büyük önem taşıdı. Türk birliklerinin akşam boyunca sürdürdüğü taarruzlarla Yunan kuvvetlerinin düzenli direnişi büyük ölçüde kırıldı.

Yunan birliklerinin bir bölümü Kızıltaş Vadisi ve çevresinden kuşatmayı aşmaya çalıştı. Bazı birlikler gece karanlığından yararlanarak bölgeden çıkmayı başarsa da ağır silahların, araçların ve çok miktarda askerî malzemenin önemli bölümü savaş alanında bırakıldı. Askerî kaynaklar, kaçabilen birliklerin de takip eden günlerde Türk süvari ve piyade kuvvetlerinin baskısı altında kaldığını aktarıyor.

YUNAN ANA KUVVETLERİ AĞIR YENİLGİYE UĞRADI

30 Ağustos gecesine gelindiğinde, yaklaşık beş Yunan tümeninden oluşan ana kuvvetler ağır bir yenilgiye uğramıştı. Birliklerin önemli bölümü dağıldı, çok sayıda asker esir düştü, ağır silah ve taşıtların büyük kısmı savaş alanında bırakıldı.

Resmî askerî anlatımda, 26 Ağustos sabahı başlayıp beş gün devam eden Afyonkarahisar-Dumlupınar Meydan Muharebesi’nin, 30 Ağustos’ta Yunan ordusunun ana kuvvetlerinin imha edilmesiyle kesin sonuca ulaştığı belirtiliyor.

30 Ağustos muharebesinin “Başkomutanlık Meydan Muharebesi” olarak anılmasının nedenlerinden biri de Mustafa Kemal Paşa’nın birinci hatta, 11. Tümen yanında bulunarak savaşı doğrudan gözetmesi oldu. Batı Cephesi'nin daha sonra yayımlanan resmî bildirisinde de bu durum özellikle vurgulandı.

KIRIK KAĞNIDAN AKDENİZ’E UZANAN ROTA

Kesin zaferin ardından 31 Ağustos’ta Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa muharebe sahasını gezerek son durumu değerlendirdi. Çalköy’de yıkık bir evin avlusunda, kırık bir kağnı üzerinde açılan haritanın çevresinde yapılan görüşmede Yunan ordusunun ara vermeden takip edilmesi kararlaştırıldı.

Bu değerlendirmelerin ardından Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de Türk ordusuna tarihe geçen emrini verdi:

“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!”

Takip harekâtı büyük bir hızla sürerken General Nikolaos Trikupis de kaçmayı başaramadı. Ancak sık tekrarlanan “Uşak civarında esir alındı” bilgisi tam olarak doğru değil. Trikupis, 2 Eylül 1922’de Murat Dağı yakınlarındaki Çalköy bölgesinde maiyetiyle birlikte Türk birliklerine esir düştü. Daha sonra Mustafa Kemal Paşa’nın bulunduğu Uşak’a götürüldü.

30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kazanılan kesin zafer böylece yalnızca bir meydan muharebesinin sonucu olmadı. Yunan ordusunun ana kuvvetlerinin savaş gücünü kaybetmesiyle başlayan takip harekâtı, Türk ordusunu dokuz gün sonra İzmir’e ulaştıracak yolu açtı.

Özellikle 2002-2004 arasındaki dönem, kulüp tarihinin yakın dönemdeki en özel sayfalarından biri olarak hatırlanıyor. Ersun Yanal yönetimindeki takım yalnızca aldığı sonuçlarla değil, oynadığı cesur ve tempolu futbolla da Türkiye’nin dikkatini çekmişti.

Ankara 19 Mayıs Stadı neden başkent futbolu için bu kadar önemliydi?Ankara Haberleri

O KADRONUN İSİMLERİ BUGÜN BİLE HATIRLANIYOR

2003-2004 sezonundaki Gençlerbirliği kadrosuna bakıldığında bugün hâlâ futbolseverlerin kolayca hatırlayabileceği birçok isim görülüyor.

Kalede Gökhan Tokgöz ve Damir Botonjiç görev yaparken savunmanın önemli parçaları arasında Ümit Bozkurt, Erkan Özbey, Abdel Zaher El Saka ve Filip Daems bulunuyordu. Orta saha ve kanatlarda ise Gençlerbirliği’nin o dönemki hareketli futbolunun temelini oluşturan önemli isimler vardı.

Ali Tandoğan, Serkan Balcı, Deniz Barış ve Josip Skoko, takımın en fazla öne çıkan oyuncuları arasındaydı. Özellikle Skoko’nun oyun görüşü, Ali Tandoğan’ın enerjisi ve Serkan Balcı’nın bitmek bilmeyen koşuları, dönemin Gençlerbirliği futbolunun karakteristik parçalarıydı.

Hücum hattında ise taraftarların en fazla hatırladığı isimlerden biri hiç kuşkusuz Souleymane Youla oldu. Gine Milli Takımı forması da giyen hızlı forvet, savunmaların arkasına yaptığı koşular ve patlayıcı süratiyle özellikle Avrupa maçlarında dikkat çekti.

Mustafa Özkan ve Veysel Cihan da dönemin hücum seçenekleri arasında yer alıyordu. Marcel M'Bayo, Bülent Akın, Nihat Baştürk ve Baki Mercimek gibi isimler de geniş kadronun parçalarıydı.

Ankaragücü ve Gençlerbirliği taraftarları neden bu kadar farklı?Ankara Haberleri

AVRUPA’DA ANKARA’NIN ADINI DUYURDULAR

Bu kadroyu unutulmaz yapan asıl hikâyelerden biri 2003-2004 UEFA Kupası’nda yaşandı.

Gençlerbirliği önce Blackburn Rovers’ı, ardından Sporting Lizbon’u saf dışı bıraktı. Sonrasında karşısına İtalya’nın önemli kulüplerinden Parma çıktı.

Kırmızı-siyahlılar Parma’yı deplasmanda 1-0 mağlup ettikten sonra Ankara’daki rövanşı 3-0 kazanarak toplamda 4-0 gibi oldukça çarpıcı bir skorla tur atladı. UEFA da karşılaşmanın ardından özellikle Souleymane Youla’nın Parma savunmasına yaşattığı zorluklara dikkat çekmişti.

Sonraki rakip ise dönemin Avrupa futbolunun en güçlü ekiplerinden Valencia oldu.

Ankara’da oynanan ilk karşılaşmada Filip Daems’in penaltı golüyle Gençlerbirliği sahadan 1-0 galip ayrıldı. O sezon Blackburn, Sporting Lizbon ve Parma’nın ardından Valencia da Ankara’da kaybetmişti.

Gençlerbirliği rövanşta turnuvaya veda etti. Valencia ise yoluna devam ederek sezon sonunda UEFA Kupası’nı kazandı. Bu ayrıntı bile kırmızı-siyahlıların o dönem Avrupa’da nasıl bir seviyeye ulaştığını anlatmaya yetiyor.

Gençlerbirliği'nin ikonik pankartının hikayesi! Hamdi Nerkiz'in mirası onlara emanetAnkara Haberleri

ERSUN YANAL’IN GENÇLERBİRLİĞİ FARKLI FUTBOL OYNUYORDU

O yıllardaki Gençlerbirliği’ni yalnızca futbolcu isimleri üzerinden anlatmak eksik kalır. Takımın en önemli özelliği oyun anlayışıydı.

Ersun Yanal’ın Gençlerbirliği, rakibini kendi sahasında bekleyen klasik bir Anadolu takımı görüntüsünden oldukça uzaktı. Önde baskı yapan, hızlı hücuma çıkan, kanatları kullanan ve topu kazandığında mümkün olduğunca çabuk rakip kaleye gitmeye çalışan bir ekip vardı.

Ali Tandoğan ile Serkan Balcı’nın dinamizmi, Skoko’nun orta sahadaki tekniği, Deniz Barış’ın mücadele gücü ve Youla’nın sürati bir araya geldiğinde ortaya dönemin şartlarına göre oldukça cesur bir takım çıkmıştı.

Bu nedenle Gençlerbirliği’nin Avrupa’daki başarısı yalnızca birkaç sürpriz galibiyet olarak görülmedi. Ankara ekibi, güçlü rakiplerine karşı kendi oyununu oynamaya çalışan bir takım olarak hafızalarda kaldı.

Gençlerbirliği-Ankaragücü arasındaki ilk ücretli maçın hikayesi! 1925 Cebeci Çayırı'na zaman yolculuğuAnkara Haberleri

2001 TÜRKİYE KUPASI DA UNUTULMAZLAR ARASINDA

Gençlerbirliği’nin 2000’li yılların başındaki hikâyesi yalnızca UEFA Kupası macerasından ibaret değildi.

Kırmızı-siyahlılar 2000-2001 sezonunda Türkiye Kupası’nı kazanmıştı. Finalde Fenerbahçe ile karşılaşan Gençlerbirliği, normal süresi ve uzatmaları beraberlikle tamamlanan mücadelede penaltı atışları sonucunda kupaya uzandı.

O sezon Ümit Karan, Türkiye Kupası’nda attığı 7 golle Gençlerbirliği adına turnuvanın en dikkat çeken isimlerinden biri olmuş, Andre Kona ise 5 gole ulaşmıştı. Thomas Zdebel, Alfred Phiri, İsmail Güldüren ve genç Gökhan Ünal gibi isimler de 2000’li yılların başındaki Gençlerbirliği kadrolarında yer aldı.

Bu nedenle “2000’lerin Gençlerbirliği” denildiğinde aslında tek bir kadrodan değil, birkaç sezon boyunca birbirini tamamlayan güçlü bir oyuncu grubundan söz etmek gerekiyor.

Gençlerbirliği taraftarı ünlüler: Beşikçioğlu, Ezhel, Doğançay...Spor

ALİ TANDOĞAN’DAN SKOKO’YA, YOULA’DAN EL SAKA’YA...

Dönemin unutulmaz Gençlerbirliği kadrosu denildiğinde öne çıkan isimleri kabaca şöyle sıralamak mümkün:

Kaleciler: Gökhan Tokgöz, Damir Botonjiç

Savunma: Ümit Bozkurt, Erkan Özbey, Abdel Zaher El Saka, Filip Daems, Baki Mercimek, İsmail Güldüren

Orta saha ve kanatlar: Ali Tandoğan, Serkan Balcı, Deniz Barış, Josip Skoko, Bülent Akın, Nihat Baştürk, Marcel M'Bayo, Thomas Zdebel, Alfred Phiri

Forvet: Souleymane Youla, Mustafa Özkan, Veysel Cihan, Ümit Karan, Andre Kona, Gökhan Ünal

Futbolcular farklı sezonlarda kadroya girip çıktı ancak bu isimlerin önemli bölümü Gençlerbirliği’nin 2000’li yılların başında oluşturduğu güçlü futbol hafızasının parçaları oldu.

Fenerbahçe-Galatasaray-Beşiktaş dışında ilk üçe giren ilk takım nasıl Gençlerbirliği oldu?Ankara Haberleri

ANKARA FUTBOLUNUN EN ÖZEL DÖNEMLERİNDEN BİRİYDİ

Aradan yıllar geçmesine rağmen o Gençlerbirliği kadrosunun hâlâ konuşulmasının nedeni yalnızca kazanılan maçlar değil.

Bir Anadolu kulübünün doğru oyuncu seçimi, güçlü bir teknik adam ve cesur bir oyun anlayışıyla Avrupa’nın önemli takımlarına kafa tutabileceğini göstermişti.

Blackburn, Sporting Lizbon, Parma ve Valencia gibi kulüplerin Ankara 19 Mayıs Stadı’na geldiği günleri yaşayan taraftarlar için bu nedenle 2000’lerin başındaki Gençlerbirliği sıradan bir futbol takımı değil, Ankara futbolunun en güzel hatıralarından biri olarak kalmaya devam ediyor.

“TÜRK’ÜN GERÇEK KURTULUŞ GÜNEŞİ DOĞACAK”

29 Ağustos’u 30 Ağustos’a bağlayan gece Afyonkarahisar’da karargâhta yoğun bir değerlendirme yapılıyordu. Cephe Harekât Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Tevfik Bıyıklıoğlu’nun getirdiği harita, Yunan kuvvetlerinin Aslıhanlar ve çevresinde büyük ölçüde kuşatma altına alındığını gösteriyordu.

Haritayı inceleyen Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa ile durumu değerlendirdi. Mustafa Kemal Paşa’nın bu sırada söylediği aktarılan “Türk’ün gerçek kurtuluş güneşi 30 Ağustos sabahı bütün gösterişiyle doğacaktır” sözü, ertesi gün yaşanacak büyük hesaplaşmanın habercisi oldu.

30 Ağustos sabahı birliklere, günlerdir süren muharebelere rağmen harekâta ara vermeden devam etmeleri ve Yunan kuvvetlerini teslime zorlamaları yönünde emir verildi.

KOPAN İRTİBATLAR VE DARALAN KAÇIŞ HATLARI

Yunan cephesinde ise ciddi bir çözülme yaşanıyordu. Geri çekilen birliklerin farklı gruplarla birleşme ve kuşatma çemberinden çıkma çabaları sürerken, Türk birlikleri kaçış yollarını kapatmak için baskıyı artırıyordu.

Yarbay Ömer Halis Bey komutasındaki 23. Tümen de Kızıltaş Vadisi ve çevresindeki geri çekilme hatlarının kapatılmasında önemli görev üstlendi. Türk tarafında ise savaş alanının genişliği ve yoğunluğu nedeniyle haberleşme zaman zaman aksıyor, emirlerin cephe hattına ulaştırılması güçleşiyordu.

Buna rağmen Türk birlikleri kuzeyden ve güneyden baskıyı artırarak Yunan kuvvetlerinin hareket alanını giderek daralttı. Bazı Yunan birlikleri gece karanlığından yararlanarak kuşatmadan çıkmayı başarsa da önemli miktarda silah, araç ve malzeme geride bırakıldı.

ZAFERTEPE’DE KRİTİK KARARLAR ALINDI

Muharebenin en kritik anları 30 Ağustos öğleden sonra yaşandı. Mustafa Kemal Paşa, günün ilerleyen saatlerinde, yaklaşık 15.30 civarında Yunan kuvvetlerine oldukça yakın bir konumdaki 11. Tümen’in gözetleme yerine geçti.

Buradan savaş alanını doğrudan izleyen Başkomutan, topçuların mümkün olduğunca ileri ve etkili mevzilerden ateş etmesini istedi. Türk birliklerinin kuşatma çemberini daraltmasıyla Yunan kuvvetlerinin direnci giderek kırılmaya başladı.

Saat 18.30 civarında Mustafa Kemal Paşa, Küçük Adatepe’nin mutlaka ele geçirilmesi yönünde emir verdi. Türk birliklerinin süngü hücumlarıyla gerçekleştirdiği taarruzlar sonucunda bölgedeki Yunan savunması çözüldü ve muharebe Türk ordusu lehine kesin sonuca ulaştı.

KIRIK BİR KAĞNIDAN AKDENİZ’E UZANAN ROTA

30 Ağustos’taki kesin zaferin ardından Türk komuta kademesi, geri çekilen Yunan kuvvetlerinin yeniden toparlanmasına fırsat vermemek için takip harekâtını planlamaya başladı.

31 Ağustos’ta Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa Çalköy’de bir araya gelerek savaş alanındaki son durumu değerlendirdi. Yıkık bir evin avlusunda, kırık bir kağnı üzerine serilen harita başında yapılan toplantıda, Yunan ordusunun İzmir yönünde kesintisiz biçimde takip edilmesi kararlaştırıldı.

Bu değerlendirmelerin ardından Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de Türk ordusuna tarihe geçen emrini verdi:

Bu emirle başlayan takip harekâtı, 9 Eylül’de İzmir’in kurtarılması ve takip eden günlerde Yunan birliklerinin Batı Anadolu’dan tamamen çekilmesiyle sonuçlandı. 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi ise Türk Kurtuluş Savaşı’nın askerî açıdan kesin sonuca ulaştığı en kritik dönüm noktası olarak tarihe geçti.

1181 RAKIMLI TEPE SAVAŞIN KOMUTA NOKTALARINDAN BİRİ OLDU

Büyük Taarruz'un beşinci günü olan 30 Ağustos 1922'de Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte muharebenin gelişimini yakından takip etti.

Mustafa Kemal Paşa, günün ilerleyen saatlerinde savaş alanını daha iyi görebilmek ve harekâtı sevk etmek amacıyla 1181 rakımlı Zafertepe'ye geçti. Bölgeye hâkim konumuyla dikkat çeken tepe, Türk ordusunun kuşatma harekâtının ve Yunan kuvvetlerinin hareketlerinin takip edildiği önemli komuta ve gözetleme noktalarından biri oldu.

KAPANAN ÇEMBER VE KESİN ZAFER

Afyonkarahisar'dan çekilen Yunan kuvvetlerinin önemli bir bölümü Aslıhanlar, Çalköy ve çevresinde Türk birliklerinin kuşatması altında kaldı. Türk ordusunun farklı yönlerden ilerleyen birlikleri, Yunan kuvvetlerinin geri çekilme ve yeniden toparlanma imkânını giderek daralttı.

30 Ağustos günü kuşatma çemberinin iyice kapanmasıyla Başkomutanlık Meydan Muharebesi en kritik aşamasına ulaştı. Mustafa Kemal Paşa, Yunan kuvvetlerinin tamamen kuşatılmasını ve süngü hücumlarıyla kesin sonucun alınmasını öngördü.

Türk birliklerinin öğleden sonra ve akşam saatlerine kadar sürdürdüğü taarruz sonucunda Yunan ordusunun ana kuvvetleri ağır bir yenilgiye uğradı. Komuta düzeni çözülen Yunan birliklerinin bir bölümü dağıldı, bir bölümü ise İzmir yönüne doğru çekilmeye başladı.

TARİHİ EMİR 1 EYLÜL'DE VERİLDİ

30 Ağustos'taki kesin zaferin ardından Türk ordusu durmadı. Yunan kuvvetlerinin yeniden toparlanmasını engellemek ve Batı Anadolu'daki işgali tamamen sona erdirmek amacıyla takip harekâtına geçildi.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922'de Dumlupınar-Çalköy bölgesinde Türk ordusuna tarihe geçen emrini verdi:

“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!”

Bu emirle birlikte Türk ordusunun Batı Anadolu'daki hızlı ilerleyişi başladı. Yunan kuvvetleri takip edilirken 2 Eylül'de General Nikolaos Trikupis ve beraberindeki birlikler esir alındı. Türk ordusu 9 Eylül'de İzmir'e ulaştı ve takip eden günlerde Batı Anadolu'daki Yunan askerî varlığı tamamen sona erdi.

BUGÜN O NOKTADA ZAFERTEPE ANITI YÜKSELİYOR

Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin yaşandığı bölge bugün Başkomutan Tarihi Millî Parkı sınırları içerisinde bulunuyor. 1181 rakımlı Zafertepe'de yükselen Zafertepeçalköy Zafer Anıtı, 30 Ağustos 1922'de kazanılan büyük zaferin simgelerinden biri olarak ziyaretçilerini karşılıyor.

Bölgede ayrıca Kurtuluş Savaşı'nın hatırasını yaşatan farklı şehitlikler ve anıtlar da bulunuyor. Bunlardan Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı'nın ilk temeli 30 Ağustos 1924'te düzenlenen tören sırasında atıldı.

Dumlupınar, Zafertepe ve Çalköy hattı bugün yalnızca bir anma alanı değil; Büyük Taarruz'un nasıl kesin zafere dönüştüğünü, Türk ordusunun kuşatma harekâtını ve 30 Ağustos'un askerî tarih açısından taşıdığı önemi yerinde görmek isteyenler için Türkiye'nin en önemli tarihî alanlarından biri olmayı sürdürüyor.

SIRADAN BİR ÇARPIŞMA DEĞİL: “MEYDAN MUHAREBESİ”

Askerî terminolojide meydan muharebesi, büyük askerî kuvvetlerin belirli bir bölgede kesin sonuç elde etmek amacıyla karşı karşıya geldiği geniş kapsamlı savaşı ifade ediyor. 1922 yılının Ağustos ayında Dumlupınar ve çevresinde gerçekleşen çarpışma da bu niteliği taşıyordu.

Aylar süren hazırlıkların ardından 26 Ağustos'ta başlayan Büyük Taarruz'un temel amacı, Yunan ordusunun ana kuvvetlerini kesin bir meydan muharebesinde yenilgiye uğratmak ve Batı Anadolu'daki işgali sona erdirecek süreci başlatmaktı. Türk birlikleri birkaç gün içinde Yunan savunma hatlarını yararken, geri çekilen kuvvetler Aslıhanlar, Çal, İşören ve Çalköy çevresinde kuşatma altına alınmaya başladı.

BAŞKOMUTAN BİRİNCİ HATTA MUHAREBEYİ TAKİP ETTİ

30 Ağustos'taki muharebeyi diğer savaşlardan ayıran unsurlardan biri, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın muharebe alanındaki konumuydu. Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte savaşın gelişimini yakından takip etti.

Günün kritik safhalarında Mustafa Kemal Paşa, birinci hatta 11. Tümen'in bulunduğu bölgede muharebeyi gözlemledi ve harekâtın sevk ve idaresine doğrudan katıldı. Batı Cephesi'nin resmî bildirisinde de savaşın Başkomutan'ın gözetimi altında kesin sonuca ulaştığı vurgulandı.

Bu nedenle 30 Ağustos'ta kazanılan kesin zafer, tarih yazımında Başkomutanlık Meydan Muharebesi adıyla yerini aldı.

ASLIHANLAR'DA ÇEMBER KAPANDI

26 Ağustos sabahı Afyon Kocatepe'de başlayan Büyük Taarruz, ilerleyen günlerde Yunan ordusunun savunma düzeninin bozulmasıyla hız kazandı. Türk birliklerinin farklı yönlerden gerçekleştirdiği manevralar sonucunda Yunan ordusunun yaklaşık beş tümenlik büyük kuvveti 30 Ağustos'ta Aslıhanlar ve çevresinde kuşatma altında kaldı.

Başkomutanlık Meydan Muharebesi sırasında Türk birliklerinin taarruzlarıyla kuşatma çemberi giderek daraldı. Günün sonunda Yunan ordusunun ana kuvvetleri ağır bir yenilgiye uğrarken, birliklerin önemli bölümü dağıldı ve komuta düzeni çözüldü.

Bu sonuç, Büyük Taarruz'un kesin zaferle sonuçlandığı ve savaşın askerî dengesinin geri dönülmez biçimde değiştiği an oldu.

“İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ'DİR”

30 Ağustos zaferinin ardından Türk ordusu, geri çekilen Yunan kuvvetlerinin yeniden toparlanmasını önlemek amacıyla takip harekâtına geçti.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922'de Türk ordusuna tarihe geçen şu emri verdi:

“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!”

Bu emirle birlikte Türk birliklerinin Batı Anadolu'daki hızlı ilerleyişi devam etti. 2 Eylül'de Yunan komutanlarından General Nikolaos Trikupis ve beraberindeki kuvvetler esir alınırken, Türk ordusu 9 Eylül'de İzmir'e girdi.

Takip eden günlerde Yunan birliklerinin Batı Anadolu'dan tamamen çekilmesiyle Türk Kurtuluş Savaşı'nın askerî safhası büyük ölçüde sona erdi. 30 Ağustos'ta kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi ise bu sürecin belirleyici ve kesin askerî zaferi olarak tarihe geçti.

Ukrayna’nın başkenti Kiev yakınlarında bir mühimmat deposuna düzenlenen Rus İHA saldırısının ardından meydana gelen patlamada çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği ve yaralandığı bildirildi.

İran’da ise savaş ve yaptırımların ekonomi üzerindeki etkileri gündemdeydi. Tahran yönetimi, dış ticarette yaşanan gerileme ve yüksek enflasyonun ülke ekonomisi üzerindeki baskısına dikkat çekti.

ABD’de federal bir yargıç, Trump yönetiminin Filistin yanlısı aktivizm nedeniyle bazı yabancı öğrencilerin vizelerini iptal etme ve sınır dışı etme uygulamalarına ilişkin kararında ifade özgürlüğüne vurgu yaptı.

Gazze’de İsrail saldırıları nedeniyle can kayıpları artarken, bölgede ateşkes ve barış planına yönelik diplomatik girişimler de devam etti.

TÜRKİYE’DEKİ GELİŞMELER

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İsrail’in Gazze politikalarına yönelik eleştirilerinin ardından İsrail Dışişleri Bakanlığının Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı hedef alan açıklamasına Türkiye’den tepki geldi. Dışişleri Bakanlığı, söz konusu açıklamaları “yalan ve iftira” olarak nitelendirdi.

Erdoğan’ın 30 Ağustos Zafer Bayramı kapsamında verdiği mesajlarda bağımsızlık, milli irade ve Türkiye’nin geleceğine ilişkin vurgular öne çıktı. Erdoğan, Türkiye’nin savunma ve güvenlik alanındaki gücüne dikkat çekti.

Muğla’nın Seydikemer ilçesinde başlayarak Antalya’nın Kaş ilçesine sıçrayan orman yangınına havadan ve karadan müdahale edildi. Orman Genel Müdürlüğü, yangının enerjisinin düşürüldüğünü ve çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, eski Ankara Büyükşehir Belediye (ABB) Başkanı İbrahim Melih Gökçek hakkında basında yer alan iddialar üzerine resen soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Komedyen Cem Yılmaz, Çanakkale’nin Ayvacık ilçesinde bulunan evinde rahatsızlanmasının ardından hastaneye kaldırıldı

Ankara’nın Keçiören ilçesinde de ağaçlık alanda yangın çıktı. Yeşilöz Mahallesi’ndeki yangına itfaiye ekipleri müdahale etti.

Sporda ise Trendyol Süper Lig’in 3. haftasında Galatasaray, sahasında Göztepe’yi 3-2 mağlup ederek 3 puanın sahibi oldu.

Ankara’da siyasi gündem ve yerel yönetim çalışmaları da takip edildi. Kahramankazan’da 2. Uluslararası Kahramankazan Kavurma ve Gastronomi Festivali düzenlenirken, ilçede siyaset, gastronomi ve kültür etkinlikleri bir araya geldi.

Ekonomi gündeminde Merkez Bankası rezervleri, enflasyon görünümü ve yıl sonu beklentileri öne çıkarken, Türkiye genelinde 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104. yıl dönümü için hazırlıklar sürdü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve siyasi parti temsilcilerinin 30 Ağustos mesajları da günün önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.

KOCATEPE'DE ŞAFAK VAKTİ BAŞLAYAN TAARRUZ

Büyük Taarruz, 26 Ağustos 1922 sabahının erken saatlerinde Afyon Kocatepe'den başlayan yoğun topçu ateşiyle başladı. Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa'nın sevk ve idaresindeki harekâtta Türk birlikleri kısa sürede Tınaztepe ve Belentepe gibi kritik noktaları ele geçirirken, süvari birlikleri de Yunan kuvvetlerinin gerisine sızarak ikmal ve bağlantı hatlarını baskı altına aldı.

27 Ağustos'ta Afyonkarahisar'ın kurtarılmasıyla Yunan savunma hattı ciddi biçimde çözüldü. 28 ve 29 Ağustos'ta taarruz daha da genişledi. Türk birlikleri, geri çekilen Yunan kuvvetlerini Aslıhanlar ve çevresinde kuşatma altına alırken, Yunan ordusunun hareket alanı giderek daraldı.

İZMİR'E UZANAN TAKİP HAREKÂTI BAŞLADI

30 Ağustos 1922'de Dumlupınar'da gerçekleşen ve tarihe Başkomutanlık Meydan Muharebesi olarak geçen savaşta, Yunan ordusunun ana kuvvetleri kuşatılarak ağır bir yenilgiye uğratıldı. Bu sonuç, Büyük Taarruz'un askerî açıdan kesin başarıya ulaştığı anlardan biri oldu.

Yenilginin ardından Yunan birlikleri İzmir yönünde geri çekilmeye başladı. Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922'de Türk ordusuna tarihi emrini verdi:

“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!”

Takip harekâtı hızla sürdü. Yunan ordusunun komutanlarından General Nikolaos Trikupis, 2 Eylül'de Çalköy civarında Türk birlikleri tarafından esir alındı. Türk ordusu 9 Eylül'de İzmir'e girdi. Takip eden günlerde Batı Anadolu'daki Yunan askerî varlığı sona ererken, 18 Eylül 1922 itibarıyla Yunan birlikleri bölgeden tamamen çekilmiş oldu.

VAROLUŞ SAVAŞININ AĞIR BİLANÇOSU

Büyük Taarruz, yalnızca asker sayısıyla değil, gizlilik, doğru zamanlama, kurmay planlaması ve yüksek moral gücüyle kazanılan büyük bir askerî başarı olarak tarihe geçti.

Askerî kaynaklarda Türk ordusunun Büyük Taarruz boyunca 2 bin 500'ü aşkın şehit verdiği, yaklaşık 10 bin askerin de yaralandığı belirtiliyor. Yunan ordusunun ise on binlerce ölü ve yaralı verdiği, yaklaşık 35 bin askerin de esir düştüğü ya da kayıp olarak kayıtlara geçtiği aktarılıyor. Anadolu'daki Yunan kuvvetlerinin önemli bir bölümü savaş dışı kaldı.

Bu askerî çöküş, yalnızca cephedeki dengeyi değiştirmekle kalmadı. Büyük Zafer, Mudanya Ateşkes Antlaşması'na, ardından Lozan Barış Antlaşması'na ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna uzanan siyasi sürecin de önünü açtı.

30 AĞUSTOS NE ZAMAN ZAFER BAYRAMI OLDU?

30 Ağustos zaferi, ilk kez 1924 yılında Dumlupınar-Zafertepe ve Çalköy çevresinde geniş kapsamlı bir törenle kutlandı. Mustafa Kemal Paşa, burada yaptığı konuşmada Büyük Zafer'in tarihsel önemini anlattı. Aynı törende Meçhul Asker Anıtı'nın da temeli atıldı.

30 Ağustos'un resmî bayram haline gelmesi ise 1926 yılında gerçekleşti. TBMM'de kabul edilen 795 sayılı Kanun ile 30 Ağustos, Zafer Bayramı olarak ilan edildi.

O tarihten bu yana 30 Ağustos, yalnızca bir askerî zaferin yıldönümü değil; Anadolu'daki işgalin sona ermesini sağlayan sürecin, bağımsızlık iradesinin ve Türk milletinin Kurtuluş Savaşı'ndaki en büyük askerî başarılarından birinin simgesi olarak kutlanıyor.

Büyük Taarruz'un ardından başlayan diplomatik süreç, 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile yeni bir aşamaya geçti. Antlaşmayla Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı çatışmalar sona ererken, Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan Türkiye'ye bırakılmasının önü açıldı. Böylece Millî Mücadele'nin askerî safhası büyük ölçüde tamamlandı ve barış görüşmelerine geçildi.

24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, Türkiye'nin bağımsızlığının uluslararası alanda tanınmasını sağlayan temel belgelerden biri oldu. Antlaşmayla kapitülasyonlar kaldırıldı, Türkiye'nin sınırları ve egemenlik hakları büyük ölçüde uluslararası güvence altına alındı. Lozan, Büyük Taarruz ve 30 Ağustos Zaferi ile sahada elde edilen askerî başarının diplomatik sonucunu oluşturdu.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, bazı basın ve yayın organlarında İbrahim Melih Gökçek hakkında yer alan iddialara ilişkin harekete geçti.

YURT DIŞINDAKİ ŞİRKETLERE KAYIT DIŞI PARA İDDİASI

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Medya İletişim Bürosu tarafından 29 Ağustos 2026 tarihinde yapılan açıklamada, Gökçek hakkında yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı yönünde iddialar bulunduğu belirtildi.

Başsavcılık açıklamasında, söz konusu iddialara ilişkin maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla resen soruşturma başlatıldığı bildirildi.

BAŞSAVCILIK DUYURDU

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Bazı basın ve yayın organlarında, İbrahim Melih Gökçek hakkında yurt dışındaki şirketlere kayıt dışı para aktarıldığı yönünde öne sürülen iddialara ilişkin olarak, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığımızca resen soruşturma başlatılmıştır.”
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, açıklamasını “Kamuoyunun bilgisine sunulur” ifadeleriyle tamamladı.

pic.twitter.com/rWIABVvIkC

BIRAZ ÖNCE MEDYAYA INTIKAL EDEN BILGILERE GÖRE ANKARA BAŞSAVCILIĞI MURAT AĞIREL’IN BENIM HAKKIMDAKI IDDIALARI ILE ILGILI OLARAK MADDI GERÇEĞIN ORTAYA ÇIKARILMASI AMACIYLA RESEN SORUŞTURMA BAŞLATMIŞTIR…

ALLAHIN IZNIYLE VEREMEYECEĞIM HESABIM YOKTUR. GEREKLI BILGILERI SAVCILIĞA… pic.twitter.com/k72MpGszyi

Bir dakika sonra Göztepe gole yaklaştı. Bokele’nin sol kanattan yaptığı ortada Henrique’nin kafa vuruşunda kaleci Jankat Yılmaz gole izin vermedi.

FOTOĞRAFLAR:AA

16. dakikada ise Göztepe aradığı golü buldu. Efkan Bekiroğlu’nun kullandığı kornerde Henrique’nin arka direğe gönderdiği topu Miroshi tamamladı ve sarı-kırmızılı ekip deplasmanda 1-0 öne geçti.

GALATASARAY’DAN HIZLI CEVAP

Galatasaray, beraberlik için rakip kalede baskısını artırdı. 31. dakikada Sallai’nin ortasından dönen topu ceza yayı üzerinde önünde bulan Sara’nın şutunda meşin yuvarlak direğin dibinden auta çıktı.

Ev sahibi ekip, 33. dakikada skoru eşitledi. Sallai’nin ceza yayı sağ çaprazından kullandığı serbest vuruşta Torreira’nın kafayla içeri çevirdiği top, altıpas içinde Sanchez’e çarparak ağlarla buluştu.

OSİMHEN’İN ŞUTUNDA KALECİ GOLE İZİN VERMEDİ

İlk yarının son dakikalarında Galatasaray ikinci gol için fırsat yakaladı. 45. dakikada Sallai’nin ara pasıyla ceza sahası sağ çaprazında topla buluşan Osimhen’in vuruşunda Göztepe kalecisi Gugeshashvili topu çelerek gole engel oldu.

İki takımın karşılıklı ataklarıyla geçen ilk yarı 1-1 sona erdi.

Galatasaray, 5 gole sahne olan mücadeleden 3-2 galip ayrılarak sahadan 3 puanla ayrıldı.

ESNAFTAN VE VATANDAŞTAN TAM NOT

Yerli üreticileri, esnafı ve lezzet meraklılarını da bir araya getiren festival, ilçe halkından büyük memnuniyet gördü. Festivale katılan Esnaf Baran Can, Yeni Ankara'ya yaptığı açıklamada, “Biz festivalden çok memnunuz. Başkanımızın daha iyi etkinlikler yapmasını bekliyoruz.” dedi.

Bir vatandaş ise etkinliği ilçenin gelişimi için önemli bulduğunu ifade ederek, “Bu gibi etkinlikler Kahramankazan için yapılması gereken güzel şeyler.” diye konuştu.

GÜRCİSTAN KAHRAMANKAZAN HAKKINDA NE DÜŞÜNÜYOR?

Farklı ülkelerden gelen sanatçıların katılımıyla uluslararası bir boyuta taşınan etkinlik, dostluk köprüleri kurdu. Festivale katılan Gürcistanlı bir halk oyunları sanatçısı, “Biz Gürcistan’dan geldik. Festival çok iyi geçiyor. Buradaki insanları seviyoruz. Çok iyi insanlar, iyi niyetliler.” ifadelerini kullandı.

Kültürlerin ve lezzetlerin buluştuğu bu şölen, hafta sonu boyunca birbirinden renkli etkinliklerle başkentlilere unutulmaz anlar yaşatmaya devam edecek.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ

Fuat Oktay, ülkedeki hayvancılık sektörüne değindi. Canlı hayvan üretimine önem verdiklerini belirten Oktay, Kahramankazan’ın kırmızı et üretiminde önemli merkezlerden biri olduğunu söyledi.

"Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da büyükbaş ve küçükbaş üretimini arttırma hedefi olduğunu belirten Oktay, “Bu canlanmayı hep birlikte göreceğiz zaten.” dedi.

“KAHRAMANKAZAN KABUĞUNA SIĞMIYOR”

Festival vesilesiyle ilçenin sanayi ve teknoloji alanındaki rolüne de değinen Oktay, ilçenin sadece tarımla değil, yüksek teknoloji ve savunma sanayiyle de adından söz ettirdiğini ifade etti.

Oktay, şöyle devam etti:

“Savunma sanayi dediğimizde Kahramankazan’ı görüyoruz. Türkiye kabuğuna sığmıyor, Ankara kabuğuna sığmıyor ve Kahramankazan da kabuğuna sığmıyor. İnovasyonun da yüksek teknolojinin de içerisinde olduğu bir Kahramankazan’dan bahsediyoruz. TUSAŞ dediğimizde aklımıza Kahramankazan gelir.”

CEM YILMAZ NEDEN HASTANEYE KALDIRILDI?

Cem Yılmaz, Ayvacık ilçesine bağlı Paşaköy’deki evinde rahatsızlanması üzerine 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aradı. İhbar üzerine adrese sağlık ekipleri sevk edildi.

Göğüs ağrısı şikayeti bulunan Yılmaz, ambulansla Ayvacık Devlet Hastanesi’ne götürülerek tedavi altına alındı.

CEM YILMAZ’IN HASTALIĞI NE?

Ayvacık Devlet Hastanesi’ndeki ilk müdahalenin ardından Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesi’ne sevk edilen Yılmaz’ın burada anjiyo işlemine alındığı öğrenildi.

Cem Yılmaz’ın sağlık durumuna ilişkin resmi makamlarca açıklanmış kesin bir hastalık tanısı bulunmuyor. Ünlü komedyenin tedavisinin hastanede sürdüğü bildirildi.

MEMİŞOĞLU AÇIKLADI: "GENEL DURUMU İYİ"

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, ünlü komedyen Cem Yılmaz'ın sağlık durumuna ilişkin bilgi verdi.

Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Cem Yılmaz’ın geçirdiği rahatsızlık nedeniyle gerekli tıbbi müdahalelerin başarıyla gerçekleştirildiğini belirterek, "Genel durumu iyi olup tedavisi ve takibi koroner yoğun bakımda devam etmektedir. Kendisine geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, en kısa sürede sağlığına kavuşmasını temenni ediyorum." ifadelerini kullandı.

Değerli sanatçımız Cem Yılmaz’ın geçirdiği rahatsızlık nedeniyle gerekli tıbbi müdahaleler başarıyla gerçekleştirilmiştir. Genel durumu iyi olup tedavisi ve takibi koroner yoğun bakımda devam etmektedir.

Kendisine geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, en kısa sürede sağlığına…

KARDEŞİ CAN YILMAZ'DAN AÇIKLAMA

Cem Yılmaz'ın kardeş Can Yılmaz'da X ve Instagram'dan açıklama yaparak ünlü komedyenin durumu hakkında sevenlerini bilgilendirdi:

CEM YILMAZ HAKKINDA

Cem Yılmaz, 23 Nisan 1973’te İstanbul’un Fatih ilçesinde dünyaya geldi. Türk karikatürist, komedyen, stand-up sanatçısı, oyuncu, senarist, yapımcı ve yönetmen olarak tanınan Yılmaz, aynı zamanda müzik çalışmalarıyla da biliniyor.

Kariyerine karikatürist olarak başlayan Yılmaz, stand-up gösterileriyle geniş kitlelere ulaştı. Sinema dünyasında da oyuncu, senarist ve yönetmen olarak çok sayıda projede yer aldı.

Cem Yılmaz, 2012-2013 yılları arasında oyuncu ve model Ahu Yağtu ile evli kaldı. Yılmaz’ın Can Yılmaz ve Özge Çevik adında iki kardeşi bulunuyor.

“SON KALE HAYMANA’YA YAKIŞIR BİR COŞKUYLA KUTLAYACAĞIZ”

Başkan Koç, mesajında 30 Ağustos Zafer Bayramı ile Sakarya Meydan Muharebesi’nin şanlı hatırasını Haymana’ya yakışır bir coşku ve gururla kutlayacaklarını belirtti.

Koç, Ankara’dan, Polatlı’dan, köylerden ve ilçe merkezinden tüm vatandaşları etkinliklerde bir araya gelmeye davet ederek, “Tüm vatandaşlarımızı bir arada, tek yürek olmaya davet ediyorum.” ifadelerini kullandı.

HAYMANA’DA GÜN BOYU ZAFER PROGRAMI

Haymana’da 30 Ağustos kapsamında gün boyunca çeşitli etkinlikler gerçekleştirilecek. Program kapsamında saat 12.00’de Kent Meydanı ve ilçe genelinde klasik Mercedes araçların sergisi düzenlenecek.

Saat 19.00’da ise atlı, meşaleli ve klasik araç kortejinin yer alacağı Büyük Zafer Yürüyüşü gerçekleştirilecek.

GECENİN FİNALİ ÖZGÜR ALTER KONSERİYLE

Etkinlikler kapsamında saat 20.00’de Sakarya Meydan Muharebesi temalı meddah oyunu ve kısa belgesel gösterimi yapılacak. Program, saat 21.00’de sanatçı Özgür Alter’in konseriyle devam edecek.

Başkan Koç, paylaşımının sonunda vatandaşları tarihin yazıldığı Haymana topraklarında zafer coşkusuna ortak olmaya çağırdı.

Değerli hemşehrilerim,
​30 Ağustos Zafer Bayramımızı ve Sakarya Meydan Muharebesi’nin şanlı hatırasını, “Son Kale Haymana”mıza yakışır bir coşku ve gururla kutluyoruz.
​Gündüz saatlerinden geceye kadar sürecek etkinlik şölenimizde; Ankara’dan, Polatlı’dan, köylerimizden ve… pic.twitter.com/6tmTHS298B

ALEVLER AĞAÇLIK ALANI SARDI

Yangın, Keçiören ilçesi Yeşilöz Mahallesi’nde bulunan ağaçlık alanda çıktı. Henüz belirlenemeyen bir nedenle başlayan yangında alevler ve yoğun duman çevrede etkili oldu.

İHBAR ÜZERİNE EKİPLER SEVK EDİLDİ

Yangını fark eden çevre sakinlerinin ihbarı üzerine bölgeye itfaiye ekipleri gönderildi. Ekipler, alevlerin çevredeki alanlara yayılmasını önlemek ve yangını söndürmek için çalışma başlattı.

SÖNDÜRME ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

İtfaiye ekiplerinin yangına müdahalesi devam ederken, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme yapılması bekleniyor.

ALEVLER KANYONU AŞARAK KAŞ’A ULAŞTI

Seydikemer ilçesine bağlı Korubükü köyü yakınlarında tarım alanında başlayan yangın, şiddetli rüzgarın etkisiyle ormanlık alana sıçradı. Saklıkent Kanyonu yakınlarında ilerleyen alevler, kanyondan gelen dereyi de aşarak Antalya’nın Kaş ilçesi sınırlarına ulaştı.

Yangının Kaş’a sıçramasıyla Palamut ve Çavdır mahalleleri de alevlerin tehdidi altında kaldı. Bazı ev ve seralar yangından zarar görürken, bölgede yaşayan vatandaşlar tedbir amacıyla tahliye edildi.

VATANDAŞLAR VE İTFAİYE EKİPLERİ ALEVLERE KARŞI SEFERBER OLDU

Alevlerin yerleşim yerlerine yaklaşması üzerine vatandaşlar da yangınla mücadeleye destek verdi. İtfaiye ekipleriyle birlikte hareket eden vatandaşlar, ellerindeki imkanlarla alevleri söndürmeye ve yangının ilerlemesini engellemeye çalıştı.

Kaş’ta yangının etkili olduğu bölgelerde vatandaşların ve itfaiye ekiplerinin alevlere müdahale ettiği anlar, mücadelenin boyutunu gözler önüne serdi.

RÜZGAR MÜDAHALEYİ ZORLAŞTIRDI

Antalya Valisi Hulusi Şahin, yangının şiddetli rüzgar nedeniyle hızla yayıldığını belirtti. Özellikle evlerin ormanlık alanlarla iç içe olduğu bölgelerde alevlerle mücadelenin güçleştiğini ifade eden Şahin, seraların tutuşmasıyla ortaya çıkan yoğun gazların da ekipleri zorladığını söyledi.

HAVADAN VE KARADAN YOĞUN MÜDAHALE

Yangına 4 uçak ve 16 helikopterin yanı sıra 938 personel, 170 araç ve 37 tankerle müdahale edildiği bildirildi.

Vali Şahin, rüzgarın yön değiştirmesinin ekipler açısından kısmen avantaj sağladığını belirterek, yerleşim yerlerinin çevresinde güvenlik hattı oluşturma çalışmalarının büyük ölçüde tamamlandığını aktardı.

“CAN KAYBIMIZ YOK”

Şahin, yangın nedeniyle şu ana kadar can kaybı yaşanmadığını ve herhangi bir yaralanma ihbarının bulunmadığını açıkladı.

Yangının yaklaşık 10 kilometrelik bir alanda etkili olduğunu belirten Şahin, sıcaklığın 30 derecenin üzerinde, nemin yüzde 30’un altında ve rüzgarın saatte 30 kilometrenin üzerinde olduğu dönemlerde vatandaşların daha dikkatli olması gerektiği uyarısında bulundu.

OGM: “YANGININ ENERJİSİNİ DÜŞÜRDÜK”

Orman Genel Müdürlüğü de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Muğla’nın Seydikemer ilçesinde başlayarak Antalya’nın Kaş ilçesine sıçrayan yangının enerjisinin düşürüldüğünü bildirdi.

Açıklamada, yangını tamamen kontrol altına almak amacıyla havadan ve karadan müdahalenin sürdüğü belirtildi.

🔥 ENERJİSİ DÜŞÜRÜLDÜ

📍 #Muğla #Seydikemer’de orman dışı alanda başlayarak #Antalya #Kaş’a sıçrayan yangının enerjisini düşürdük.

Yangını tamamen kontrol altına almak için havadan ve karadan mücadelemiz devam ediyor. pic.twitter.com/OyCUIbcccT

OGM, Antalya’nın Kaş ilçesinde çıkan yangına 4 uçak, 16 helikopter, 153 arazöz, 6 iş makinesi ve 853 personelle havadan ve karadan müdahalenin devam ettiğini açıkladı.

Yapılan açıklamada, "Yangını bir an evvel kontrol altına almak için ekiplerimiz tüm güçleriyle mücadele ediyor." ifadeleri kullanılmıştı.

🔥 MUĞLA / SEYDİKEMER – ANTALYA / KAŞ

✈️ 4 Uçak
🚁 16 Helikopter
🚒 153 Arazöz
🚜 6 İş Makinesi
👷 853 Personel#Muğla #Seydikemer’de orman dışı alanda başlayarak #Antalya #Kaş’a sıçrayan yangına havadan ve karadan müdahalemiz devam ediyor.

Yangını bir an evvel kontrol altına… pic.twitter.com/M8ssgxFJ45

SORUŞTURMADA YENİ GELİŞME

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında Cem Tekinoğlu hakkında gözaltı işlemi gerçekleştirildi. Tekinoğlu’nun, Yeni Parti İstanbul Milletvekili Cemal Enginyurt’un danışmanı olduğu öğrenildi.

İKAMETİNDE ARAMA SÜRÜYOR

Gözaltı işleminin ardından Tekinoğlu’nun Ankara’daki ikametinde arama yapıldığı belirtildi. Ekiplerin adresteki arama faaliyetlerinin devam ettiği öğrenildi.

Soruşturma kapsamında yürütülen işlemlerin sürdüğü bildirildi.

Mansur Yavaş, mesajında "Bugün bizlere düşen en büyük görev, atalarımızın canları ve emekleriyle bizlere emanet ettiği bağımsızlığımızı ve Cumhuriyetimizi korumak, demokratik değerlerimizi güçlendirmek ve bu eşsiz mirası gelecek nesillere daha güçlü bir şekilde taşımaktır." dedi.

“SARSILMAZ İRADENİN SİMGESİ”

Yavaş, 30 Ağustos Zaferi’nin Türk milletinin bağımsızlık ve özgürlük iradesini tüm dünyaya ilan ettiği tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirterek, bu anlamlı günü büyük bir gurur ve coşkuyla kutladıklarını ifade etti.

30 Ağustos’un yalnızca askeri bir başarı olmadığını vurgulayan Yavaş, zaferin yokluk ve imkânsızlıklar içinde dahi vatanına, bağımsızlığına ve geleceğine sahip çıkan Türk milletinin kararlılığının simgesi olduğunu kaydetti.

“MİLLETİMİZ ESARET ALTINDA YAŞAMAYACAĞINI TARİHE YAZDI”

Büyük Taarruz ile başlayan ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile zafere ulaşan mücadelenin, Türk milletinin hiçbir koşulda esaret altında yaşamayacağını bir kez daha gösterdiğini belirten Yavaş, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün başkomutanlığında kazanılan zaferin Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan yolu açtığını ifade etti.

“BAĞIMSIZLIĞIMIZI VE CUMHURİYETİMİZİ KORUMALIYIZ”

Yavaş, bugün gelecek nesillere karşı en önemli sorumluluklarının bağımsızlığı ve Cumhuriyet’i korumak, demokratik değerleri güçlendirmek ve bu mirası geleceğe taşımak olduğunu belirtti.

Mesajının sonunda Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları başta olmak üzere, vatan uğruna mücadele eden tüm kahramanları, şehitleri ve gazileri rahmet, minnet ve saygıyla anan Yavaş, “30 Ağustos Zafer Bayramı’mız kutlu olsun.” ifadelerini kullandı.

FESTİVAL KORTEJ YÜRÜYÜŞÜYLE BAŞLADI

Festival, Kahramankazan Belediyesi önünde vatandaşların ve protokol üyelerinin buluşmasıyla başladı. Renkli görüntülere sahne olan kortej yürüyüşünün ardından festival alanına geçildi. Burada düzenlenen etkinliklerle festival coşkusu devam etti.

"KAHRAMANKAZAN’IN GELİŞMESİNİ SAĞLIYORUZ"

Program öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kahramankazan Belediye Başkanı Selim Çırpanoğlu, AK Parti’ye katılım sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Belediye Başkanı Çırpanoğlu, “Sayın Cumhurbaşkanımızın gölgesinde siyaset yapmak gerek diye düşündük. Kahramankazan sadece Ankara’nın bir ilçesi değil, devletin bir ilçesi. Hem savunma sanayisiyle hem de tüm dünyaya açılan ihracatıyla devletin bir ilçesi olduğunu düşünüyoruz. Bu noktada devletle beraber Kahramankazan’ın gelişmesini sağlıyoruz.” dedi.

BÜROKRATLAR VE SİYASETÇİLER ÇIRPANOĞLU’NU YALNIZ BIRAKMADI

Kahramankazan Belediye Başkanı Çırpanoğlu’nun ev sahipliğinde gerçekleştirilen festivale , TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, Kahramankazan Kaymakamı Mustafa Yılmaz ve AK Parti Kahramankazan İlçe Başkanı Hasan Çidem, Ankara Milletvekili Adnan Beker ve Gölbaşı Belediye Başkanı Yakup Odabaşı da katıldı.

Festival kapsamında çeşitli etkinliklerin yanı sıra konser programları da düzenlenecek. Festival, iki gün boyunca vatandaşlara lezzet, müzik ve eğlence dolu anlar yaşatacak.

BİRÇOK ÜLKENİN HALK OYUNU KAHRAMANKAZAN’DA SERGİLENDİ

İki gün sürecek organizasyonda kavurma ve yöresel lezzetlerin yanı sıra çeşitli stantlar, uluslararası halk oyunları gösterileri, çocuk etkinlikleri, bubble show ve eğlenceli aktiviteler yer alıyor.

Festival kapsamında Kıbrıs, Ukrayna ve Gürcistan’dan gelen halk oyunları ekipleri, yörelerine özgü oyunlarını sergiledi. Gösterilerde Seymenler de sahne alarak festivale renk kattı.

KAHRAMANKAZAN’IN YÖRESEL ZENGİNLİKLERİ TANITILIYOR

Programın açılış konuşmasını yapan Kahramankazan Belediye Başkanı Çırpanoğlu, festivalin önemini ve ilçenin yöresel zenginliklerini katılımcılara anlattı.

Çırpanoğlu, “Kahramankazan’ın etini, lezzetini tüm Türkiye'ye tanıtmak için bir adım attık. Bu noktada bütün misafirlerimize çok teşekkür ediyorum.” dedi.

AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay ise Kurtuluş Savaşı’nda Ankara’nın önemine değinerek, “Cumhuriyeti kuran, yaşatan başkenttir Ankara.” diye konuştu.

Kahramankazan Kaymakamı Mustafa Yılmaz da etkinliği düzenleyen Kahramankazan Belediye Başkanı Selim Çırpanoğlu’na teşekkür etti.

2. Uluslararası Kahramankazan Kavurma ve Gastronomi Festivali, iki ayrı konserle sürdü. Festivalde DJ Emrah Karaduman ve Müzisyen Emre Fel sahne aldı.

TIR, OTOMOBİLLERE ÇARPTI

Kaza, saat 16.00 sıralarında Nallıhan-Ankara D-140 kara yolunun ilçe girişinde, bir kafe işletmesinin önünde meydana geldi.

Edinilen bilgilere göre, seyir halindeki TIR, henüz belirlenemeyen bir nedenle iki otomobile çarptı. Çarpmanın etkisiyle araçların karıştığı zincirleme trafik kazası meydana geldi.

YARALILAR OLDUĞU ÖĞRENİLDİ

Kazanın ardından bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Kazada yaralıların bulunduğu öğrenilirken, sağlık ekiplerinin olay yerindeki müdahalesi sürüyor.

KAZAYLA İLGİLİ İNCELEME BAŞLATILDI

Polis ekipleri bölgede güvenlik önlemi alırken, kazanın kesin nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

30 Ağustos, milletimizin bağımsızlık mücadelesinde kazandığı büyük zaferin simgesidir.

Büyük Zafer’in 104. yılında, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere bu toprakları bizlere vatan kılan tüm kahramanlarımızı saygı ve minnetle anıyorum.

30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu… pic.twitter.com/Dky6ffv8zl

Bakan Yardımcısı Yiğitbaşı, 15 Temmuz Darbe Girişiminde hayatlarını kaybeden Mehmet, Lütfi ve Hakan Gülşen'in kabirlerini ziyaret ederek, dua etti.

Kabir ziyaretinin ardından Yiğitbaşı, Gülşen kardeşlerin annesi Muzaffer Gülşen'i evinde ziyaret etti, bir süre sohbet etti.

Yiğitbaşı'na ziyaretlerde Kızılcahamam Belediye Başkanı Süleyman Acar da eşlik etti.

Acar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullandı:

İçişleri Bakan Yardımcımız, hemşehrimiz Sayın Kübra Güran Yiğitbaşı ile birlikte 15 Temmuz gecesi vatanımız, bayrağımız ve istiklalimiz uğruna şehadete yürüyen Mehmet, Lütfi ve Hakan Gülşen kardeşlerimizin kabirlerini ziyaret ederek dualarla yâd ettik. Ardından üç evladını bu aziz vatana emanet eden, şehitlerimizin kıymetli annesi Muzaffer Gülşen annemizi ziyaret ederek elini öptük, hayır duasını aldık. Bir annenin üç evladı… Bir milletin üç kahramanı… Gülşen kardeşlerimizin isimleri de aziz hatıraları da Kızılcahamam’ımızın ve milletimizin gönlünde daima yaşayacak. Rabbim tüm şehitlerimize rahmet eylesin. Muzaffer annemize sağlık, huzur ve hayırlı ömürler nasip etsin. Şehitlerimizin emaneti emanetimiz, aziz hatıraları başımızın tacıdır."

📍 Mahkemeağcin Mahallemizdeyiz…

İçişleri Bakan Yardımcımız, hemşehrimiz Sayın Kübra Güran Yiğitbaşı ile birlikte 15 Temmuz gecesi vatanımız, bayrağımız ve istiklalimiz uğruna şehadete yürüyen Mehmet, Lütfi ve Hakan Gülşen kardeşlerimizin kabirlerini ziyaret ederek dualarla yâd… pic.twitter.com/ZYPQqB9qrd

ALEVLERİ TARLALARA TAŞIDI

Yangını fark eden mahalle sakinleri, alevlerin tarım arazilerine ulaşmasını önlemek için zaman kaybetmeden harekete geçti.

Ankara'da tarla ve bahçelerde kaynak yapanlar dikkat: Valilikten 'alev kapanı' genelgesiAnkara Haberleri

TRAKTÖRLERLE ALEVLERE SET ÇEKTİLER

Mahalle sakinleri, traktörleriyle yangının ilerlediği bölgelerde toprağı sürerek alevlerin önüne set oluşturdu. Köylülerin koordineli ve zamanında müdahalesi, yangının daha geniş bir alana yayılmasının önüne geçti.

YANGIN BÜYÜMEDEN SÖNDÜRÜLDÜ

Vatandaşların yoğun çabası sayesinde yangın kontrol altına alınarak büyümeden söndürüldü. Mahalle sakinlerinin müdahalesi, alevlerin çevredeki tarlalara ve diğer hobi bahçelerine sıçramasını engelledi.

Yangının çıkış nedeniyle ilgili inceleme başlatıldı.

İSTANBUL DIŞINDA ÇEKİLEN DİZİLER HANGİLERİ?

Türkiye’de birçok dizi, hikâyenin geçtiği şehrin atmosferini yansıtmak amacıyla İstanbul dışındaki kentlerde çekildi. Bazı yapımlar için çekim mekânları yalnızca arka plan olarak kalmazken, şehirlerin kendisi dizilerin hafızalarda yer etmesini sağlayan unsurlardan biri oldu.

Asmalı Konak, Nevşehir’in Ürgüp ilçesinde çekilen ve bölgenin tarihi konaklarını televizyon izleyicisiyle buluşturan yapımlardan biri oldu. Özcan Deniz ve Nurgül Yeşilçay’ın başrollerini paylaştığı dizi, 2002-2003 döneminde yayımlandı ve 54. bölümde final yaptı.

Behzat Ç., İstanbul dışında çekilen diziler arasında Ankara’yı en belirgin biçimde merkeze alan yapımlardan biri oldu. Erdal Beşikçioğlu’nun canlandırdığı Behzat karakterinin Ankara’daki polisiye hikâyelerini konu alan dizi, 2010’da başladı ve farklı dönemlerde yeniden ekranlara geldi.

Karagül, çekimlerinin önemli bölümünü Şanlıurfa ve Gaziantep çevresinde gerçekleştiren yapımlardan biri olarak öne çıktı. Ece Uslu ve Yavuz Bingöl’ün başrollerinde yer aldığı dizi, 2013-2016 yılları arasında izleyiciyle buluştu.

Hercai, Mardin’in Midyat ilçesinin tarihi dokusunu ekranlara taşıdı. Akın Akınözü ve Ebru Şahin’in başrollerini paylaştığı dizi, 2019-2021 yılları arasında yayımlandı ve 69. bölümde final yaptı.

Gönül Dağı, Eskişehir’de gerçekleştirilen çekimleriyle Anadolu yaşamını merkeze alan diziler arasında yer aldı. Berk Atan, Gülsim Ali İlhan, Ecem Özkaya ve Ferdi Sancar gibi oyuncuların rol aldığı yapım, uzun soluklu televizyon projelerinden biri oldu.

Zerda, 2002-2004 yılları arasında yayımlanan ve Gaziantep’in Sakçagözü bölgesinde çekilen yapımlardan biriydi. Ece Uslu ve Yavuz Bingöl’ün başrollerini üstlendiği dizi, toplam 65 bölüm sürdü.

Hanımın Çiftliği, Orhan Kemal’in aynı adlı romanından televizyona uyarlandı. 2009 yılında yayımlanan dizi, Adana’daki yaşamı ve sınıfsal ilişkileri hikâyenin merkezine taşıdı; başrollerde Mehmet Aslantuğ, Özgü Namal ve Caner Cindoruk yer aldı.

Güzel Köylü, Muğla’nın Yatağan ilçesinde gerçekleştirilen çekimleriyle dikkat çekti. 2014 yılında başlayan ve 54 bölüm süren dizide İstanbul’dan kırsal bir yerleşime gelen Gül’ün yaşadığı olaylar anlatıldı.

Baba Ocağı, Muğla’nın Bozüyük köyünde çekildi. 2008-2009 döneminde yayımlanan dizinin oyuncu kadrosunda Burak Özçivit, Engin Şenkan ve Ali Sürmeli gibi isimler yer aldı.

Yabancı Damat, Gaziantep’i hikâyesinin önemli mekânlarından biri haline getiren dizilerden biri oldu. Türk Nazlı ile Yunan Niko’nun aşkını konu alan yapım, 2004-2007 yılları arasında yayımlandı.

Dila Hanım, Adana’da çekilen ve 2013-2014 yıllarında yayımlanan yapımlardan biri olarak televizyon tarihinde yer aldı. Erkan Petekkaya ve Hatice Şendil’in başrollerini paylaştığı dizi, 62. bölümde final yaptı.

Bodrum Masalı, Muğla’nın Bodrum ilçesini hikâyenin merkezine taşıdı. 2016-2017 yıllarında yayımlanan dizi 42. bölümde final yaparken başrollerde Timuçin Esen, Şevval Sam, Alperen Duymaz ve Dilan Çiçek Deniz yer aldı.

Sen Anlat Karadeniz, Karadeniz atmosferini ekranlara taşıyan yapımlardan biri oldu. Trabzon’da çekilen dizi, 2018 yılında başlayıp 2019’da final yaptı; başrollerini Ulaş Tuna Astepe ve İrem Helvacıoğlu paylaştı.

Fırtına, adını Karadeniz’in Fırtına Deresi’nden alan ve Trabzon’da çekilen diziler arasında bulunuyor. 2006-2007 döneminde yayımlanan yapımda Burçin Terzioğlu, Murat Yıldırım ve Erkan Can rol aldı.

Ege’nin Hamsisi, Karadeniz ile Ege kültürünü aynı hikâyede buluşturdu. Rize’den İzmir’e uzanan olayları anlatan dizi, İzmir’de çekildi ve 2018 yılında 23 bölüm yayımlandı.

İSTANBUL DIŞINDAKİ DİZİLER HANGİ ŞEHİRLERİ ÖNE ÇIKARDI?

İstanbul dışında çekilen diziler incelendiğinde Muğla, Gaziantep, Mardin, Trabzon, Adana, Nevşehir, Eskişehir, Ankara ve İzmir gibi şehirlerin öne çıktığı görülüyor. Özellikle tarihi dokusu güçlü olan Midyat ve Ürgüp ile doğal güzellikleriyle bilinen Karadeniz ve Ege bölgeleri, dizi yapımcılarının sık tercih ettiği çekim alanları arasında yer aldı.

MV Reyhan Sarı saldırısında yeni iddia: “Bir geminizi daha vururuz” tehdidiGüncel

KARADENİZ'DE İKİ TÜRK GEMİSİ ART ARDA HEDEF ALINDI

Uluslararası suların ve ticari seyrüseferin güvenliği açısından kritik önem taşıyan Karadeniz'de Türk işletmeciliğindeki deniz araçları hedef alındı. Edinilen bilgilere göre, 'Lider Bordo Mavi' adlı Türk işletmeli gemi, 26 Ağustos tarihinde Karadeniz'de Tuapse açıklarında silahlı saldırıyla vuruldu.

Saldırının ardından hasar alan gemiyi güvenli bir bölgeye çekmek ve müdahale etmek amacıyla 27 Ağustos'ta olay yerine gönderilen 'Lider Kocatepe' isimli ikinci geminin de benzer şekilde hedef alınması bardağı taşıran son damla oldu.

UKRAYNA BÜYÜKELÇİSİ DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI'NA ÇAĞRILDI

Peş peşe yaşanan ve ticari seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atan bu olayların akabinde Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı diplomatik kanalları derhal devreye soktu. Söz konusu saldırılara ilişkin Türkiye'nin duyduğu rahatsızlığı ve kararlı duruşu göstermek üzere, Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

"SEYRÜSEFER VE CAN EMNİYETİ SAĞLANMALI" UYARISI

Gerçekleştirilen görüşmede Ankara’nın mesajları Ukrayna Büyükelçisine açık ve net şekilde iletildi. Türkiye’nin ticari gemilerin hedef alınmasına yönelik tepkisi aktarılırken, Karadeniz’de can, mal, seyrüsefer ve çevre emniyetinin sağlanmasının uluslararası hukukun gereği ve hayati bir zorunluluk olduğu vurgulandı. Görüşmede ayrıca benzer provokasyonların ve tehlikeli olayların yeniden yaşanmaması için gerekli uyarıların yapıldığı belirtildi.

Türkiye'nin, Karadeniz'deki sivil deniz ticaretinin güvenliğini korumaya yönelik diplomatik ve güvenlik odaklı girişimlerini kararlılıkla sürdürmesi bekleniyor.

EN ÇOK TEKRAR BÖLÜMÜ YAYINLANAN DİZİLER HANGİLERİ?

En çok tekrar bölümü yayınlanan diziler denildiğinde Çocuklar Duymasın, televizyon tarihindeki en güçlü örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Habertürk'ün geçmiş yıllardaki değerlendirmesinde de dizinin eski bölümlerinin farklı saatlerde yoğun biçimde ekrana getirildiği ve tekrarlarının izleyici ilgisini koruduğu belirtilmişti.

Çocuklar Duymasın'ın tekrar performansıyla ilgili dikkat çekici bir başka veri ise oyuncu Tamer Karadağlı'dan geldi. Karadağlı, 2019 yılında yaptığı açıklamada dizinin her bölümünün tekrarlarla birlikte yaklaşık 900 ile 3 bin 500 arasında yayınlandığını ve Guinness Rekorlar Kitabı için başvuru yapıldığını söyledi.

HAFTADA EN ÇOK TEKRAR EDİLEN DİZİ HANGİSİ?

Haftada en çok tekrar edilen dizi, 2010 yılında yayımlanan Interpress araştırmasına göre Deniz Yıldızı oldu. Araştırmada Deniz Yıldızı'nın bir hafta içerisinde 16 kez tekrar yayınlandığı, Unutma Beni ve Tatlı Hayat'ın 10'ar, Yedi Numara'nın 9, Arka Sıradakiler ile Çocuklar Duymasın'ın ise 8'er tekrar aldığı belirlendi.

Aynı araştırmada Aşk-ı Memnu, Kalp Gözü ve Kaybolan Yıllar 7'şer tekrar; Arka Sokaklar ve Vazgeç Gönlüm 6'şar tekrar; Yabancı Damat, Kadın İsterse ve Bizim Evin Halleri ise 5'er tekrar ile listede yer aldı. Veriler 3-9 Mayıs 2010 haftasındaki ulusal kanal yayınlarını kapsıyordu.

ÇOCUKLAR DUYMASIN NEDEN TEKRARLARIYLA ÖNE ÇIKTI?

Çocuklar Duymasın, yeni bölümleri sona erdikten sonra da televizyon kanallarının tekrar kuşaklarında uzun süre yer alan yapımlardan biri oldu. Habertürk, diziyi eski bölümleri en fazla yayınlanan ve tekrarlarına rağmen izleyici ilgisini koruyan yapımlar arasında gösterdi.

Dizinin tekrarlarının yalnızca yayın sayısıyla değil, reyting performansıyla da dikkat çektiği dönemler oldu. CNN Türk'ün aktardığı bir reyting örneğinde Çocuklar Duymasın'ın tekrar bölümü, yeni bölümlerin ardından sıralamada ikinci olmuştu.

CENNET MAHALLESİ, SİHİRLİ ANNEM VE ARKA SOKAKLAR

Cennet Mahallesi, eski bölümleri uzun süre televizyon ekranlarında tutulan yapımlar arasında bulunuyor. Habertürk, 119 bölüm süren dizinin eski bölümlerinin yıllar sonra da sık sık yayınlandığını ve izleyiciler tarafından ilgi gördüğünü aktarmıştı.

Sihirli Annem, Bez Bebek, Akasya Durağı ve Doktorlar da geçmiş yıllarda tekrar kuşaklarının öne çıkan dizileri arasında yer aldı. Özellikle Gazete Vatan'ın 2014 tarihli derlemesinde bu yapımların gün içinde birden fazla kez ekrana getirildiği ve bazı dönemlerde tekrar sürelerinin oldukça yüksek olduğu belirtilmişti.

Arka Sokaklar da uzun yayın hayatı nedeniyle tekrar ekranlarının en bilinen yapımlarından biri haline geldi. Bununla birlikte Arka Sokaklar için “binlerce kez tekrarlandı” gibi toplam bir sayı verirken dönemsel yayın akışının ayrıca belirtilmesi gerekiyor; güvenilir kaynaklarda tüm yayın tarihini kapsayan standart bir tekrar sayısı bulunmuyor.

Bakan Göktaş Mardin'den seslendi: "Hiçbir evlat babasız büyümesin istiyoruz"Güncel

MHP DİYARBAKIR İL KONGRESİ'NDE NELER YAŞANDI?

Diyarbakır'daki MHP kongresi bölge siyaseti açısından kritik bir toplantıya sahne oldu. Ankara'daki genel merkez yönetiminin yakından takip ettiği kongreye tek aday olarak giren Hasan Özcoşkun, delegelerin oylarıyla yeni il başkanı olarak görevi devraldı. Resmi seçim sürecinin tamamlanmasının ardından etkinlikte, MHP liderinin bölgeye ve Türkiye geneline yönelik stratejik hedeflerini içeren mektubu okundu.

DEVLET BAHÇELİ DİYARBAKIR MESAJI NELERİ KAPSIYOR?

Devlet Bahçeli'nin Diyarbakır'da okunan mesajı, partinin güncel siyasi kaygılardan uzak durma hedefini net biçimde ortaya koydu. MHP lideri, alınan kararların günlük siyasete veya sandık sonuçlarına endekslenmediğini bildirdi. Gönderilen metinde doğrudan, "Siyasi tarihimiz boyunca olduğu gibi oy kaygısıyla değil, vatan sevdasıyla hareket edeceğiz. Gelecek seçimleri değil, gelecek nesilleri düşüneceğiz" ifadelerine yer verildi.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE VİZYONU NE ANLAMA GELİYOR?

Kongreye gönderilen metnin en dikkat çekici ayağını, güvenlik konseptinin sınırlarının genişletilmesi oluşturdu. Devlet Bahçeli'nin Diyarbakır'a verdiği mesajın içeriğinde, terörle mücadelenin yalnızca silahlı bir asayiş tedbiri olarak görülemeyeceği belirtildi. MHP Genel Başkanı, sürecin toplumsal ve sosyolojik boyutuna değinerek, "'Terörsüz Türkiye' vizyonu sadece güvenlik meselesi olmanın ötesinde kardeşliğimizin güçlenmesi, milli birlik ve dayanışmamızın tahkim edilmesi bakımından tarihi bir öneme sahiptir" sözlerini kullandı.

Galatasaray’ın Avrupa kupaları tarihindeki rakiplerine karşı aldığı galibiyetler incelendiğinde, listenin zirvesinde üç takımın bulunduğu görülüyor.

GALATASARAY’IN AVRUPA’DA EN ÇOK YENDİĞİ 3 TAKIM

Galatasaray’ın resmi Avrupa kupaları kayıtlarına göre sarı-kırmızılıların en fazla galibiyet aldığı rakipler Dinamo Bükreş, Rapid Wien ve Sion oldu. Galatasaray bu üç takımı da Avrupa kupalarında 4’er kez mağlup etti.

1. Dinamo Bükreş – 4 galibiyet

Galatasaray’ın Avrupa tarihindeki ilk galibiyeti de Dinamo Bükreş karşısında geldi. 1956-1957 sezonunda oynanan karşılaşmada rakibini 2-1 mağlup eden sarı-kırmızılı ekip, ilerleyen yıllarda Romanya temsilcisine karşı üç kez daha galip geldi.

Dinamo Bükreş, böylece Galatasaray’ın Avrupa kupalarında en fazla mağlup ettiği takımlardan biri oldu.

2. RAPİD WİEN – 4 GALİBİYET

Avusturya temsilcisi Rapid Wien de Galatasaray’ın Avrupa arenasında en fazla galibiyet aldığı rakipler arasında yer alıyor.

Sarı-kırmızılı ekip, Rapid Wien karşısında farklı dönemlerde önemli galibiyetler elde etti. Özellikle 1988-1989 sezonunda Şampiyon Kulüpler Kupası'nda oynanan eşleşmede Galatasaray, deplasmanda 2-1 kaybetmesine rağmen İstanbul’daki rövanşı 2-0 kazanarak turu geçti.

3. SİON – 4 GALİBİYET

İsviçre ekibi Sion da Galatasaray’ın Avrupa kupalarında dört kez mağlup ettiği takımlar arasında bulunuyor.

Sion ile Galatasaray arasındaki rekabette özellikle 1997-1998 sezonundaki karşılaşmalar dikkat çekiyor. Galatasaray, İsviçre temsilcisini hem deplasmanda hem de İstanbul’da 4-1'lik skorlarla mağlup etti.

REAL MADRİD DE LİSTENİN ÜST SIRALARINDA

Galatasaray’ın Avrupa’da en fazla mağlup ettiği takımlar arasında Real Madrid de dikkat çekiyor. Sarı-kırmızılı ekip, İspanyol devini Avrupa kupalarında 3 kez mağlup etti.

Galatasaray'ın Real Madrid karşısındaki en unutulmaz galibiyetlerinden biri ise 2000 UEFA Süper Kupa finalinde geldi. Mario Jardel’in golleriyle Real Madrid’i 2-1 mağlup eden Galatasaray, kupayı müzesine götürdü.

2001 yılında da Şampiyonlar Ligi çeyrek finalinde Real Madrid’i İstanbul’da 3-2 mağlup eden Galatasaray, Avrupa tarihindeki önemli galibiyetlerinden birine daha imza attı.

Bunların yanı sıra sarı-kırmızılı ekip; Milan, Juventus, Paris Saint-Germain, Monaco, PSV Eindhoven, Benfica, Olympiakos ve Panathinaikos gibi Avrupa futbolunun önemli kulüplerini de birden fazla kez mağlup etti.

KIZILAY ULAŞIMIN ANA MERKEZİ

Ankara toplu taşıma sisteminin en yoğun düğüm noktası konumundaki Kızılay, kentin tüm raylı sistem hatlarını tek bir merkezde topluyor. Ankaray (A1), M1 Batıkent, M2 Koru ve M4 Keçiören metro hatlarının kesiştiği nokta olan bölge; aynı zamanda Atatürk Bulvarı ve Ziya Gökalp Caddesi üzerindeki otobüs ile dolmuş hatlarının birleştiği ana aktarma merkezi işlevini yürütüyor.

AKM VE GAR BÖLGESİNDE KİLİT NOKTA

M4 Keçiören hattının uzatılmasıyla birlikte raylı sistemlerin kilit aktarma aksı haline gelen Atatürk Kültür Merkezi (AKM) ve Gar Bölgesi, şehir içi raylı sistemler ile şehirler arası tren ulaşımını birbirine bağlıyor. Kesişim noktasında M4 hatlarının yanı sıra M1, M2, M3 metro hatları, Başkentray, Yüksek Hızlı Tren (YHT) ve Ankaray'ın Maltepe bağlantısı yer alıyor.

SIHHIYE VE KURTULUŞ KORİDORU

Sincan-Kayaş hattındaki Başkentray yolcularının metro ve Ankaray ağına geçiş yaptığı en büyük aktarma koridorlarından biri Sıhhıye ve Kurtuluş hattı oluyor. Sıhhıye'de M1 ve M2 metrosu ile Başkentray entegre olurken, Kurtuluş durağında Ankaray aktarması sağlanıyor. Bölge ayrıca Celal Bayar Bulvarı üzerindeki otobüs ve dolmuş hatlarıyla yoğun bir yolcu trafiğine ev sahipliği yapıyor.

BATI AKSININ TOPLAMA MERKEZLERİ: BATIKENT VE KORU

Başkentin batı yönündeki toplu taşıma trafiği Batıkent ve Koru metro istasyonlarında yoğunlaşıyor. M1 Kızılay-Batıkent ve M3 Batıkent-OSB Törekent metro hatlarının kesiştiği Batıkent İstasyonu; Çakırlar, Eryaman ve Yenimahalle yönlü EGO ring otobüslerinin toplandığı ana merkez olarak hizmet veriyor. M2 hattının son durağı olan Koru İstasyonu ise Yaşamkent, Bağlıca, Türkkonut ve Çayyolu gibi çevre mahallelerden gelen otobüs yolcularının metroya aktarma yaptığı batıdaki son ana toplama noktası durumunda.

AŞTİ VE ULUS-DIŞKAPI HATTI

Şehir dışından gelen yolcu trafiğinin kent içi ulaşım ağına bağlandığı en büyük nokta olan AŞTİ, Ankaray (A1) son durağı ve EGO otobüs hatlarıyla entegre bir yapı sunuyor. Geleneksel aktarma merkezlerinden Ulus ve Dışkapı aksı ise M1 Ulus ve M4 Dışkapı metro istasyonlarının yanı sıra Keçiören, Mamak, Altındağ ve Pursaklar yönlü minibüs ile otobüs terminallerini bir araya getiriyor.

HAVA DURUMU VE İBADET VAKİTLERİ ZİRVEDE

"En çok yapılan sorgular" listesinde ilk üç sırayı yine meteoroloji kapladı. "ankara hava", "ankara hava durumu" ve "hava durumu ankara" sorguları yüzde 50 ile yüzde 70 arasında değişen artışlarla zirvedeki yerini korudu. İbadet vakitlerini kontrol eden başkentlilerin ilgisiyle "ankara ezan", "ezan ankara", "ankara namaz" ve "ankara namaz vakitleri" sorguları da ilk 10'daki yerini aldı. Öte yandan "ankara üniversitesi" aramaları yüzde 20, "otobüs bileti" ve "ankara uçak bileti" sorguları ise yüzde 10 oranında geriledi.

"BELEDİYE BAŞKANI" VE YANGIN ARAMALARINDA REKOR ARTIŞ

Haftanın "yükselişteki sorgular" listesine ise kentsel ve sıcak gelişmeler damga vurdu. Listenin ilk sırasına tam yüzde 2 bin 950'lik rekor bir artışla "ankara büyükşehir belediye başkanı" sorgusu yerleşti. Başkentte yaşanan son dakika olaylarının etkisiyle "ankara yangın son dakika" araması yüzde 950, "ankara yangın" araması ise yüzde 750 oranında yükseliş kaydetti.

ÖĞRENCİLERİN "OBS" VE ALTYAPI MESAİSİ

Eğitim tarafında öğrencilerin otomasyon yoğunluğu aramalara yansıdı. "ankara üniversitesi obs" ve "ankara üni obs" sorguları yüzde 250, "mebis ankara" araması ise yüzde 130 artış gösterdi. Altyapı ve kent içi takibinde ise "ankara su kesintisi", "ankara yatsı ezanı" ve "ankara gölbaşı hava durumu" başlıkları yüzde 90'lık ivmeyle yükselişteki sorgular arasına girdi.

DİJİTAL GÜNDEMDE DENGELER DEĞİŞİYOR

Veriler, Ankara'da arama eğilimlerinin hem rutin günlük ihtiyaçlar hem de kentteki sıcak gelişmeler ve eğitim süreçleri etrafında şekillendiğini gösteriyor. Meteoroloji ve ibadet vakti aramaları popülerliğini korurken, belediye başkanı ve yangın haberleri gibi başlıkların listeye üst sıralardan girmesi başkentin dinamik gündemini gözler önüne serdi.