Üretim cephesinde beklenmedik kayıp hangi sektörde?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Resmi açıklamaya göre, Türkiye ekonomisi yılın Ocak, Şubat ve Mart aylarını kapsayan ilk üç aylık döneminde, zincirlenmiş hacim endeksi olarak bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,5 oranında büyüme kaydetti. Paylaşılan TÜİK büyüme rakamları raporunda, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH endeksinin ise bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,1'lik sınırlı bir artış gösterdiği belirtildi.

BİLGİ VE İLETİŞİM SEKTÖRÜ BÜYÜMENİN LOKOMOTİFİ OLDU

Kurumun yayımladığı sektörel katma değer analizlerine göre, yılın ilk çeyreğinde en yüksek performans bilgi ve iletişim faaliyetlerinde görüldü. TÜİK büyüme rakamları detaylarında bu sektörün toplam katma değerinin yüzde 9,5 oranında arttığı kayıtlara geçti. Bilgi ve iletişimi yüzde 5,2 ile diğer hizmet faaliyetleri ve yüzde 4,6 ile tarım sektörü izledi.

Diğer ekonomik faaliyet kollarında da genel bir yükseliş trendi hakim oldu. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri sektörü yüzde 3,7 oranında büyüme yakalarken; finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 3,5, inşaat sektörü ise yüzde 3,2 oranında genişledi. Kamu yönetimi, eğitim ve sağlık hizmetleri grubu ise yüzde 1,8 ile en düşük büyüme gösteren hizmet alanlarından biri oldu.

SANAYİ ÜRETİMİNDE GERİLEME YAŞANDI

Ekonominin genelindeki büyüme eğilimine karşılık, üretimin ana damarlarından biri olan sanayi sektöründe daralma meydana geldi. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, sanayi sektörü toplam katma değeri 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 0,8 oranında azalış kaydetti.

Aynı dönemde milli gelirin parasal büyüklüğü de netleşti. Üretim yöntemiyle hesaplanan GSYH tahmini, cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 35,7 artarak 16 trilyon 999 milyar 977 milyon TL seviyesine ulaştı. Bu değerin ABD doları bazındaki karşılığı ise 389 milyar 598 milyon dolar olarak hesaplandı.

HANEHALKI TÜKETİMİ ARTTI, DIŞ TİCARET HIZ KESTİ

Raporda harcamalar yöntemiyle GSYH bileşenleri de detaylandırıldı. Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2026 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 4,8 oranında artış gösterdi. Devletin nihai tüketim harcamalarında yüzde 2,1, yatırımları temsil eden gayrisafi sabit sermaye oluşumunda ise yüzde 3,0 yükseliş yaşandı.

Dış ticaret verilerinde ise belirgin bir yavaşlama dalgası öne çıktı. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan verilere göre, mal ve hizmet ihracatı yılın ilk çeyreğinde yüzde 12,7 oranında gerilerken, ithalatta da yüzde 2,0'lik bir azalış meydana geldi.

İŞGÜCÜ ÖDEMELERİNİN PAYI SABİT KALDI

Milli gelirden alınan paylar ve işgücü maliyetleri de ilk çeyrek raporunun önemli başlıkları arasında yer buldu. Ülke genelindeki toplam işgücü ödemeleri, geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 35,9 oranında artış gösterdi. Şirketlerin kârlılık oranlarını gösteren net işletme artığı/karma gelir endeksindeki yükseliş ise yüzde 34,4 seviyesinde gerçekleşti.

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı, bir önceki yılın aynı döneminde olduğu gibi yüzde 42,7 düzeyini korudu. Buna karşılık, sermaye kesiminin payını temsil eden net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 36,3 seviyesinden yüzde 35,8 seviyesine geriledi.