Cinsiyete dayalı ücret farkı: Aynı işi yapan kadın ve erkek neden farklı ücretler alıyor?

Türkiye'de cinsiyet ücret farkı verileri açıklandı. TÜİK ve ILO verilerine göre kadınlar erkeklerden ne kadar az kazanıyor?

Cinsiyete dayalı ücret farkı: Aynı işi yapan kadın ve erkek neden farklı ücretler alıyor?

Türkiye'de cinsiyet ücret farkı, 2026 yılı itibarıyla çalışma hayatının en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve uluslararası çalışma örgütlerinin verileri, "eşit işe eşit ücret" ilkesine rağmen kadın çalışanların erkek meslektaşlarından anlamlı oranda daha az kazandığını işaret ediyor. Eğitim seviyesi yükseldikçe artan bu fark, yapısal sorunlar ve toplumsal dinamiklerle derinleşiyor.

ÜCRET FARKLARI ERKEKLERİN LEHİNE

Türkiye’de kadın ve erkek çalışanlar arasındaki gelir adaletsizliği, güncel istatistiklerle bir kez daha gözler önüne serildi. TÜİK’in "İstatistiklerle Kadın 2025" ve "Kazanç Yapısı İstatistikleri" raporlarından derlenen verilere göre, tüm eğitim düzeylerinde erkekler lehine bir ücret farkı bulunuyor.

EĞİTİM DÜZEYİ FARKI KAPATMAYA YETMİYOR

Veriler, şaşırtıcı bir şekilde eğitim düzeyi yükseldikçe ücret farkının da arttığını gösteriyor. Yükseköğretim mezunu kadınlar, aynı eğitim seviyesindeki erkeklerden %17,4 oranında daha az kazanç elde ediyor. En düşük fark ise %13,2 ile ilkokul ve altı mezunlarda görülüyor. Lise mezunlarında ise yıllık brüt kazanç farkının %20 seviyesine ulaştığı kaydedildi. Bu tablo, bir erkeğin 100 TL kazandığı senaryoda, kadının eğitim durumuna göre 80 ile 87 TL arasında bir gelir elde ettiğini kanıtlıyor.

SEKTÖREL DAĞILIM VE KÜRESEL VERİLER NE DİYOR?

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Global Fashion Agenda’nın 2026 yılı öngörülerine göre, tekstil ve hazır giyim gibi kadın emeğinin yoğun olduğu sektörlerde fark %15,6 ile %17,4 arasında seyrediyor. Araştırmalar, tam zamanlı kayıtlı çalışanlarda ortalama farkın %10,1 olduğunu, ancak evlilik sonrası bu makasın 10 puan daha açıldığını ortaya koyuyor.

TÜRKİYE VE AB KARŞILAŞTIRMASI

Türkiye’deki %15-20 aralığındaki ücret uçurumu, Avrupa Birliğinin %11-12 olan saatlik ücret farkı ortalamasının üzerinde yer alıyor. Küresel ölçekte kadınlar, erkeklerin kazandığı her 1 dolara karşılık ortalama 0,77 dolar kazanırken, Türkiye'deki oranların bu seviyenin altında kaldığı belirtiliyor.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kadın TÜİK