Ramazan kolisi 8 yılda ne kadar eridi? Bayram sevinci mi geçim derdi mi?
Bayramda emeklinin yüzünü güldürmesi için verilen ikramiye, artan gıda fiyatları karşısında eriyerek temel bir Ramazan kolisini bile karşılamakta zorlanan sembolik bir tutara dönüştü.
Emeklilere bayram sevinci yaşatması için verilen ikramiye, bugün temel gıda alışverişini bile karşılamakta zorlanıyor. CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Ramazan kolisi fiyatları üzerinden yaptığı karşılaştırmayla 2018–2026 döneminde emeklinin alım gücündeki sert düşüşü rakamlarla ortaya koydu.
Gürer’e göre, kâğıt üzerinde artmış görünen ikramiye gerçekte mutfakta hızla eriyor. “2018’de 1000 TL olan bayram ikramiyesi bugün 4 bin TL. Nominal olarak dört kat artış var. Ancak gıda fiyatlarındaki yükseliş bu artışı çoktan silip süpürdü. Emeklinin sofrasındaki eksilme her geçen yıl daha da derinleşiyor” dedi.
2018: BİR İKRAMİYE, AYLARCA MUTFAK DEMEKTİ
2018 yılında verilen bin TL’lik bayram ikramiyesiyle emekli, aynı ürün gruplarından oluşan Ramazan kolilerinden çok sayıda alabiliyordu. O yıl klasik ve süper koliden 16’şar adet, mega koliden 14 adet, lüks koliden ise 10 adet alınabiliyordu.
Gürer, “O dönem emekli aldığı ikramiye ile aylarca temel gıda ihtiyacını karşılayabiliyordu. Bugün bu tablo tamamen tersine döndü” ifadelerini kullandı.
2025: RAKAM BÜYÜDÜ, SOFRA KÜÇÜLDÜ
2025 yılında ikramiye 4 bin TL’ye çıkarıldı ancak koli fiyatları da aynı hızla arttı. Bu tutarla emekli artık klasik koliden 10, süper koliden 6, mega koliden ise yalnızca 5 adet alabiliyor.
Gürer’e göre mega kolide alım gücü 14’ten 5’e geriledi. Bu da yüzde 64’lük bir kayıp anlamına geliyor.
2026: EMEKLİNİN KOLİSİ ÜÇE DÜŞTÜ
2026 fiyatları ise tabloyu daha da ağırlaştırdı. Aynı ikramiyeyle klasik koliden 8, süper koliden 5, mega koliden ise sadece 3 adet alınabiliyor.
Gürer, “2018’de 14 mega koli alan emekli, bugün ancak 3 koli alabiliyor. Bu yüzde 78’lik bir alım gücü kaybıdır. Lüks koliler piyasadan silindi, mega koli bile lüks hale geldi” diye konuştu.
FİYATLAR UÇTU, İKRAMİYE GERİDE KALDI
Gürer’in hesaplamalarına göre klasik kolinin fiyatı 2018’de 59,9 TL iken 2026’da 499 TL’ye çıktı. Bu, yaklaşık yüzde 733’lük bir artış anlamına geliyor. Mega kolide ise artış daha da çarpıcı: 69,9 TL’den bin 99 TL’ye yükselen fiyat, yüzde bin 472’lik bir artışı gösteriyor.
Aynı dönemde bayram ikramiyesi yalnızca yüzde 300 artabildi.
“BAYRAM İKRAMİYESİ ARTIK SEMBOLİK”
Mega kolinin içinde bulunan ayçiçek yağı, pirinç, mercimek, bulgur, makarna, şeker, çay ve salça gibi temel gıda ürünlerinin artık emekli için “lüks” sayıldığını belirten Gürer, şunları söyledi:
“Bunlar sofranın olmazsa olmazları. 2018’de emekli bu ürünlerden 14 koli alabiliyordu. Bugün aynı kişi ancak 3 koli alabiliyor. Bu tablo, ülkedeki ekonomik gerçeğin en somut göstergesidir.”
“EMEKLİ BAYRAMDA HESAP YAPIYOR”
Gürer, bayram ikramiyesinin yılda iki kez verildiğini hatırlatarak, tutarın asgari ücret seviyesine çıkarılması gerektiğini söyledi:
“Emekli artık bayram öncesi torununa harçlık vermeyi değil, mutfağa ne koyabileceğini hesaplıyor. Bayram ikramiyesi gerçek alım gücünü koruyacak bir düzeye çıkarılmadıkça bu tablo değişmez.”
