Raflardaki yangın sönecek: Ayçiçeğinde vergiler sıfırlandı!
Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, iç piyasada ayçiçek yağı fiyatlarını dengelemek ve arz güvenliğini sağlamak amacıyla ithalat hamlesi başlatıldı. Kararla hem ithalat vergileri düşürüldü hem de yerli üreticiyi koruyacak sıkı şartlar getirildi.
İç piyasadaki ayçiçek yağı fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların önüne geçmek ve arz güvenliğini garanti altına almak adına ekonomi yönetimi düğmeye bastı. Bugün (4 Temmuz 2026) Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ve Ticaret Bakanlığı tebliği ile yağlık ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçeği yağı ithalatında tarife kontenjanı açılırken, gümrük vergilerinde de indirimlere gidildi.
1,25 MİLYON TONLUK KONTENJAN
Piyasadaki arz talebini eksiksiz karşılamak ve spekülatif fiyat hareketlerini engellemek amacıyla yüksek hacimli bir tarife kontenjanı (düşük vergili ithalat kotası) tanımlandı. Belirlenen limitlere göre; 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu VEYA bunun karşılığı olan 500 bin ton ham ayçiçeği yağı ithalatı için kontenjan sınırı getirildi.
VERGİLER SIFIRLANDI VE AŞAĞI ÇEKİLDİ
Belirlenen bu özel kontenjan dahilinde yapılacak ithalat işlemleri için gümrük vergilerinde sanayiciye çok ciddi maliyet avantajları sağlandı. Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi yüzde 0 olarak uygulanacak. Ham ayçiçeği yağı ithalatında ise gümrük vergisi yüzde 20 seviyesine indirildi.
Bu avantajlı vergi oranları yalnızca açılan özel kontenjan miktarı dolana kadar geçerli olacak. Kontenjan sınırı aşıldığı anda normal İthalat Rejimi Kararı’ndaki yüksek vergi oranları devreye girecek.
HASAT DÖNEMİ UNUTULMADI: YERLİ ÜRETİCİYE KALKAN
Kararın zamanlaması, yerli çiftçinin hasat döneminde mağdur olmaması için titizlikle planlandı. İthalat kapısı hemen açılmayacak; sevkiyatlar 11 Ocak 2027 – 31 Mayıs 2027 tarihleri arasında gerçekleştirilebilecek.
Devlet, sıfır ve düşük vergili ithalat iznini ancak "yerli çiftçiyi destekleme" şartıyla verecek. Buna göre kontenjan hakkı, öncelikli olarak 1 Temmuz 2026 – 30 Kasım 2026 tarihleri arasında iç piyasada yerli çiftçiden ayçiçeği tohumu alımı yapan yerli sanayicilere ve ham/rafine ayçiçek yağı üreten firmalara tahsis edilecek. Bu hamleyle, fabrikaların ithalata yönelmeden önce yerli mahsulü tamamen satın alması teşvik ediliyor.
KAR BORSASINA "LİSANS" ENGELİ
Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından verilecek olan ithalat lisanslarına yönelik çok sıkı bir güvenlik tedbiri getirildi. Alınan lisanslar üçüncü kişilere hiçbir şekilde devredilemeyecek. Bu kural sayesinde, kontenjan hakkının piyasada kar amacıyla el değiştirmesi, satılması ve suistimal edilmesinin önüne geçilecek.
BU KARAR TEZGAHA VE CÜZDANA NASIL YANSIR?
Ekonomi yönetiminin bu hamlesi, önümüzdeki dönemin ayçiçek yağı arzını bugünden teminat altına almayı amaçlıyor. Yağ fabrikalarının hammaddeye (tohum ve ham yağ) sıfır veya oldukça düşük vergiyle ulaşacak olması, üretim maliyetlerini ciddi oranda aşağı çekecektir. Maliyetlerin düşmesiyle birlikte, market raflarındaki ayçiçek yağı fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının kırılması ve fiyatların istikrara kavuşması bekleniyor.
