OVP, maaşları nasıl etkileyecek? Emekli, memur ve asgari ücret zammı...

Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yıllık yol haritasını belirleyen Orta Vadeli Program’ın (OVP) açıklanmasının ardından milyonlarca çalışan ve emeklinin gözü maaş zamlarına çevrildi. OVP’de 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 28,4 olarak açıklanması, 2027 Ocak ayında yapılması beklenen maaş ve aylık artışlarına ilişkin hesaplamaları da değiştirdi.

Ekonomist ve Yeni Ankara yazarı Zafer Özci̇van, OVP sonrasında emekli, memur ve asgari ücretlinin maaşlarında oluşabilecek tabloyu değerlendirdi. Özci̇van’ın değerlendirmelerine göre OVP’de açıklanan enflasyon tahmini, tüm maaşların aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. Her gelir grubunun zam hesabında farklı bir mekanizma bulunuyor.

Türkiye'nin 3 yıllık yeni ekonomi haritası açıklandı! OVP'de dejavu!Ekonomi

OVP SONRASI EMEKLİ VE ÇALIŞANLARIN MAAŞ HESABI DEĞİŞTİ

OVP’deki yüzde 28,4’lük yıl sonu enflasyon tahmini gerçekleşirse, 2027 Ocak ayında SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yaklaşık yüzde 9,04 oranında artış hesaplanıyor. Memur ve memur emeklileri açısından ise toplu sözleşme artışı ile enflasyon farkının etkisiyle yaklaşık yüzde 7 seviyesinde bir zam ihtimali ortaya çıkıyor.

Ancak bu oranların henüz kesinleşmiş zamlar olmadığına dikkat çekiliyor. Yılın kalan bölümünde gerçekleşecek enflasyon verileri, ocak ayında uygulanacak nihai artışların da değişmesine neden olabilecek.

SSK VE BAĞ-KUR EMEKLİSİNİN ZAM ORANINI ENFLASYON BELİRLEYECEK

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaş artışlarında temel kriter, altı aylık enflasyon olacak. Bu nedenle 2026 yılının ikinci yarısında gerçekleşecek tüketici enflasyonu, emeklilerin 2027 Ocak ayında alacağı zam oranını doğrudan belirleyecek.

Özcivan'a göre OVP’de öngörülen yüzde 28,4'lük yıl sonu enflasyonunun gerçekleşmesi durumunda ikinci altı aylık enflasyonun yaklaşık yüzde 9 seviyesinde olması öngörülüyor.

"Böyle bir tabloda SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak zammının yaklaşık yüzde 9,04 olması bekleniyor."

Örneğin 25 bin lira maaş alan bir emeklinin aylığı yüzde 9,04'lük artışla yaklaşık 27 bin 260 liraya yükselebilecek. Ancak maaştaki nominal artış, satın alma gücünün aynı oranda yükseldiği anlamına gelmeyecek.

EMEKLİNİN GERÇEK KAZANCINI HAYAT PAHALILIĞI BELİRLEYECEK

Zafer Özci̇van’a göre emekliler açısından önümüzdeki dönemde yalnızca zam oranı değil, maaşın satın alma gücü de önem taşıyacak. Kira, gıda, enerji, sağlık ve ulaşım gibi temel harcamalardaki artışın maaş zammını aşması halinde emeklinin reel geliri üzerindeki baskı devam edecek.

Bu nedenle yüzde 9,04'lük artışın emeklinin bütçesine sağlayacağı katkı, önümüzdeki aylarda temel tüketim kalemlerinde yaşanacak fiyat değişimleriyle birlikte değerlendirilecek.

MEMUR MAAŞLARINDA TOPLU SÖZLEŞME VE ENFLASYON FARKI HESAPLANACAK

Memur ve memur emeklilerinin zam hesabı ise SSK ve Bağ-Kur emeklilerinden farklı işliyor. Bu grupta toplu sözleşmeyle belirlenen zam oranlarının yanı sıra oluşabilecek enflasyon farkı da hesaba katılıyor.

2026 yılının ikinci yarısı için memur ve memur emeklilerine yüzde 7 toplu sözleşme artışı uygulanması öngörülürken, 2027 yılının ilk yarısı için toplu sözleşme zammı yüzde 5 olarak belirlendi.

OVP’deki enflasyon tahmininin mevcut haliyle gerçekleşmesi durumunda 2027 Ocak ayında memur ve memur emeklileri için yaklaşık yüzde 7 seviyesinde bir artış hesaplanıyor.

Dolayısıyla OVP’de enflasyonun yüzde 28,4 olarak öngörülmesi, memur maaşlarına doğrudan yüzde 28,4 oranında zam yapılacağı anlamına gelmiyor.

"Bu oranlar kesinleşmiş rakamlar değil; yıl sonuna kadar gerçekleşecek enflasyonun bugünkü OVP tahmini doğrultusunda seyretmesi halinde ortaya çıkacak senaryolar."

ASGARİ ÜCRETTE ZAM ORANI KOMİSYON KARARINA BAĞLI

Özci̇van, asgari ücrette otomatik bir enflasyon endekslemesi bulunmadığına dikkat çekiyor. Asgari ücretliler açısından ise farklı bir tablo bulunuyor. Asgari ücret, gerçekleşen enflasyona otomatik olarak endekslenmediği için zam oranı doğrudan OVP’deki enflasyon tahminine bağlı değil.

Yeni asgari ücret, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapacağı görüşmeler sonucunda belirlenecek. Bununla birlikte OVP’de yer alan enflasyon tahminleri, pazarlık sürecinde önemli ekonomik göstergeler arasında bulunacak.

Mevcut net asgari ücretin 28 bin 75,50 lira olduğu dikkate alındığında olası zam senaryoları şöyle:

1. Yüzde 20 zam: Yaklaşık 33 bin 691 lira
2. Yüzde 25 zam: Yaklaşık 35 bin 94 lira
3. Yüzde 30 zam: Yaklaşık 36 bin 498 lira

Bu rakamlar yalnızca farklı zam oranları üzerinden yapılan matematiksel hesaplamaları gösteriyor. Herhangi bir resmi asgari ücret artış oranı anlamına gelmiyor.

MAAŞ ZAMLARINDA REFAH PAYI GÜNDEME GELEBİLİR

OVP sonrasında maaşlarla ilgili tartışmaların önemli başlıklarından birinin de refah payı olması bekleniyor.

Enflasyonun düşürülmesi hedeflenirken geçmiş dönemde çalışan ve emeklilerin yaşadığı satın alma gücü kayıplarının nasıl telafi edileceği de önem taşıyor. Sadece enflasyon oranında yapılan artış, geçmişte meydana gelen gelir kaybını tek başına ortadan kaldırmayabiliyor.

Bu nedenle emekli ve memurlar açısından enflasyon farkının yanı sıra refah payı, taban aylık düzenlemesi ve seyyanen zam gibi seçenekler de gündemde kalabilir.

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞINDA DA YENİ DÜZENLEME BEKLENEBİLİR

Emekliler açısından yalnızca genel zam oranı değil, en düşük emekli aylığının seviyesi de kritik olacak.

Kök aylığı düşük olan emeklilerde genel zam oranının uygulanması, her zaman aynı oranda fiilen alınan aylık artışı anlamına gelmeyebiliyor. Bu nedenle 2027 Ocak döneminde en düşük emekli aylığının hangi seviyeye yükseltileceği ayrıca önem taşıyor.

Mevcut hesaplamalara göre 23 bin 552 liralık en düşük emekli aylığına yüzde 9,04 oranında artış uygulanması halinde aylık yaklaşık 25 bin 681 liraya çıkabilecek. Ancak bu hesaplama da mevcut enflasyon varsayımına dayalı bir senaryo niteliğinde.

MAAŞLARDA ASIL BELİRLEYİCİ SATIN ALMA GÜCÜ OLACAK

Önümüzdeki dönemde maaş tartışmasının yalnızca “Maaş ne kadar olacak?” sorusu üzerinden yürütülmesi yeterli olmayacak. Asıl belirleyici, elde edilen gelirle ne kadar mal ve hizmet satın alınabildiği olacak.

Enflasyonun kalıcı biçimde düşürülmesi halinde maaşların satın alma gücünü korumak için sürekli yüksek oranlı artışlara ihtiyaç azalabilir. Buna karşılık fiyat artışlarının beklentilerin üzerinde seyretmesi, çalışan ve emeklilerin reel gelirleri üzerindeki baskının sürmesine neden olabilir.

Bu nedenle OVP’nin başarısı, yalnızca büyüme ve enflasyon göstergeleriyle değil, vatandaşın gelirinin hayat pahalılığı karşısındaki durumuyla da değerlendirilecek.

OCAK AYINA KADAR ZAM HESAPLARI DEĞİŞEBİLİR

OVP sonrasında gündeme gelen yüzde 9,04'lük emekli zammı ve yaklaşık yüzde 7'lik memur maaşı artışı, kesinleşmiş oranlar değil. Bunlar, mevcut OVP enflasyon tahmini üzerinden yapılan projeksiyonlar.

Yılın kalan aylarında açıklanacak enflasyon rakamları, ocak ayında uygulanacak zam oranlarını değiştirebilir. Yıl sonu enflasyonunun yüzde 28,4'lük OVP tahmininin üzerinde gerçekleşmesi halinde emekli ve memurlar için hesaplanan artışların da yükselmesi mümkün.

Sonuç olarak OVP, maaş zamlarını kesinleştiren bir düzenleme değil, önümüzdeki dönemin ekonomik hesaplamaları için yeni bir çerçeve oluşturuyor.

"Emekli için altı aylık enflasyon, memur için toplu sözleşme ve enflasyon farkı, asgari ücretli için ise komisyon kararı belirleyici olacak."

Yeni Ankara yazarı Zafer Özci̇van’ın değerlendirmesine göre, önümüzdeki dönemin temel meselesi yalnızca maaşların nominal olarak ne kadar artacağı değil, bu artışların vatandaşın satın alma gücünü ne ölçüde koruyacağı olacak.