Mahfi Eğilmez’den kritik uyarı! Asgari ücret artıyor ama sorun büyüyor
Mahfi Eğilmez, asgari ücretin dolar bazında artmış olmasının çalışanların refahını artırmadığını, asıl sorunun giderek çoğalan asgari ücretli sayısı olduğunu vurguladı.
Ekonomist Mahfi Eğilmez, “2000 ve 2025 Asgari Ücret Karşılaştırması” başlıklı analizinde, son 25 yılda asgari ücretin dolar bazında artışını ve asgari ücretli ailelerin alım gücündeki değişimi değerlendirdi. Eğilmez, tartışmaların çoğunlukla yalnızca ücretin nominal düzeyine odaklandığını, oysa asıl sorunun asgari ücretle çalışan sayısındaki artış olduğunu vurguladı.
DOLAR BAZINDA ARTIŞ GERÇEK, AMA…
Bazı yorumcular, günümüzdeki asgari ücretin 2000 yılıyla karşılaştırıldığında dolar bazında ciddi şekilde yükseldiğini ve bunun çalışanlar için olumlu bir gelişme olduğunu savunuyor. Eğilmez ise bu yaklaşımın eksik olduğunu belirtti: “Sadece iki yılın asgari ücretini karşılaştırmak yeterli değil. Sağlıklı bir değerlendirme için asgari ücretli bir ailenin giderlerini de göz önüne almak gerekiyor.” dedi.
2000 yılı verilerinin sınırlı olması nedeniyle analizinde yapay zekâdan yararlandığını belirten Eğilmez, hesaplamaları Türk Lirası yerine dolar üzerinden yapmanın yüksek enflasyon ve kur değişimlerinden kaynaklı yanıltıcı sonuçları önlediğini ifade etti.
GİDERLER ARTIYOR, ALIM GÜCÜ DÜŞÜYOR
Eğilmez’in hazırladığı tabloda, üç kişilik bir çekirdek ailenin yalnızca temel harcamaları ele alındı. Buna göre, aile herhangi bir lüks tüketim, tatil, dışarıda yemek, sağlık, eğitim veya giyim harcaması yapmadığı varsayıldı.
Analiz sonuçları, 2025’te asgari ücretin dolar bazında 2000 yılına göre daha yüksek olduğunu gösterse de, giderlerdeki artışın çok ciddi olduğunu ortaya koyuyor. Eğilmez, gıda harcamalarına erişimin 2000 yılında daha kolay olduğunu vurguladı. Konut giderleri ise her iki dönemde de temel bir sorun olarak devam ediyor.
Eğilmez “Tek asgari ücretle geçinmek mümkün değil. Bu nedenle ailelerde ya iki kişi çalışmak zorunda kalıyor, ya dışarıdan destek sağlanıyor, ya da borçlanılıyor.” diye ekledi.
ASIL SORUN: ASGARİ ÜCRETLİ SAYISININ ARTIŞI
Eğilmez’in analizine göre, asgari ücretin dolar bazında artmış olması, asgari ücretli ailelerin yaşam standartlarının yükseldiği anlamına gelmiyor. Giderler dikkate alındığında hem 2000 hem de 2025 yıllarında asgari ücret, temel ihtiyaçları karşılamaya yetmiyor.
Ekonomi yazarı Alaattin Aktaş da bugün yaptığı değerlendirmede, Türkiye’de çalışanların neredeyse yarısının asgari ücretle geçindiğini sayısal olarak ortaya koydu. Eğilmez’in ifadesiyle, “Asıl ciddi sorun, asgari ücretle çalışan sayısının giderek artması ve orta sınıfın düşük gelirli konuma gerilemesi.”
