Kira ödemelerinde IBAN tuzağı: Yanlış hesaba ödeme yapan kiracı tahliye edilebilir
Kira ödemelerinde usul hatası yapan kiracılar tahliye riskiyle karşı karşıya kalabilir. Uzmanlar, sözleşmede adı geçmeyen kişilere yapılan ödemelerin hukuki bir geçerliliği olmadığı konusunda uyarıyor.
Türkiye'de son dönemde artan kira uyuşmazlıkları, ödeme yöntemlerindeki hatalar nedeniyle kiracıları zor durumda bırakıyor. Kira bedellerinin yatırılacağı hesaplar konusunda mülk sahiplerinden gelen talepler, hukuki bir zemine dayanmadığı takdirde büyük riskleri beraberinde getiriyor. Uzmanlar ve hukukçular, kira sözleşmesinde ismi bulunmayan üçüncü kişilere, mülk sahibinin eşine ya da çocuklarına gönderilen paraların hukuken "borcu sona erdiren bir ödeme" olarak kabul edilmeyebileceğini belirtiyor. Eğer mülk sahibi, paranın kendi hesabına gelmediğini iddia ederek icra takibi başlatırsa, kiracı ödeme yaptığını ispatlasa bile parayı yanlış kişiye gönderdiği için borçlu duruma düşebilir. Bu durum, kiracıların hem parayı tekrar ödemesine hem de tahliye süreciyle karşı karşıya kalmasına neden olabiliyor. Dolayısıyla, güvenli bir süreç için ödemelerin sadece ve sadece sözleşmedeki kiralayan şahsın adına kayıtlı IBAN numarasına yapılması hayati önem taşıyor.
ELDEN KİRA ÖDEMESİ YAPANLARA AĞIR PARA CEZALARI GELİYOR
2024 yılında yürürlüğe giren Gelir Vergisi Genel Tebliği ile birlikte, konut ve iş yeri kiralarının elden ödenmesi dönemi tamamen kapandı. Bursa Barosu avukatlarından Ahmet Muaz Gezgin'in aktardığı bilgilere göre, kira ödemelerinin banka veya PTT üzerinden yapılmaması durumunda hem ev sahibine hem de kiracıya ciddi idari para cezaları uygulanıyor. Yapılan düzenlemeyle birlikte, kiranın elden verildiğinin tespit edilmesi halinde, kira bedelinin yüzde 10’u oranında ceza kesiliyor. Bu ceza miktarı mükellefiyet durumuna göre değişiklik gösteriyor; birinci sınıf tüccarlar için alt sınır 28 bin TL, ikinci sınıf tüccarlar için 14 bin TL ve diğer mükellefler için ise en az 7 bin TL olarak uygulanıyor. Vergi dairesinin takibine girmemek ve yüksek cezalarla karşılaşmamak için banka kanallarını kullanmak artık yasal zorunluluk haline gelmiş durumda.
ÜÇÜNCÜ KİŞİLER ÜZERİNDEN YAPILAN ÖDEMELERİN HUKUKİ RİSKLERİ
Ev sahiplerinin vergi kaçırmak ya da hacizden korunmak amacıyla kiranın başkasının hesabına yatırılmasını istemesi, kiracıyı korumasız bırakıyor. Avukat Ahmet Muaz Gezgin, kira ödemesi yapılırken banka dekontunun açıklama kısmına mutlaka ödemenin ait olduğu ay ve yılın yazılması gerektiğini vurguluyor. Eğer ev sahibi kiranın bir yakınına yatırılmasında ısrar ediyorsa, bu durumun mutlaka ana sözleşmeye ek maddeyle eklenmesi veya yazılı muvafakatname alınması gerekiyor. Aksi takdirde, mülk sahibi "bana ödeme yapılmadı" diyerek temerrüt nedeniyle tahliye davası açma hakkına sahip oluyor. Mahkemeler, yazılı bir kanıt olmadığı sürece üçüncü kişiye yapılan ödemeyi kiralayan kişiye yapılmış saymıyor. Bu mağduriyetleri yaşamamak için dijital ortamda yapılan her transferde alıcı isminin sözleşmedeki isimle birebir uyuşması gerekiyor.
