Hürmüz Boğazı kapatıldı, gözler petrol fiyatlarına çevrildi: Küresel enerji krizi kapıda mı?

Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan enerji sevkiyatı, İran ile ABD ve İsrail arasındaki çatışmalar nedeniyle küresel piyasaların en kritik risk noktası haline geldi. Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesi sonrası tırmanan misillemeler, Boğaz'ın tamamen kapatılma tehdidini beraberinde getirdi. İran Devrim Muhafızları, 28 Şubat’ta radyo yoluyla "hiçbir geminin geçişine izin verilmediğini" duyurdu.

İran-ABD/İsrail çatışması, küresel petrol tüketiminin yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı stratejik bir kördüğüme dönüştürdü. Günlük 20-21 milyon varil ham petrol ve küresel LNG ihtiyacının %25’inin taşındığı rota, 1980’lerden bu yana görülen en büyük enerji şoku riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

STRATEJİK GEÇİŞ NOKTASINDA SON DURUM

İran ile Umman arasındaki 33 kilometrelik dar geçit, bölgedeki altı petrol üreticisi ülkenin ihracat damarı konumunda. İran yönetimi, düzenlenen saldırılara yanıt olarak Boğaz'ı "güvensiz" ilan ettiğini açıkladı. ABD Donanması ise ticari gemilerin güvenliğini garanti edemeyeceğini bildirdi. Bu gelişme üzerine bazı büyük petrol şirketleri ve tüccarların sevkiyatları askıya aldığı öğrenildi.

PETROL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ BEKLENTİSİ

Brent ham petrolü 28 Şubat itibarıyla varil başına yaklaşık 73 dolardan işlem görürken, uzmanlar olası bir tam blokaj durumunda fiyatların 90-130 dolar bandına, hatta 240 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulunuyor. Rystad Energy analisti Jorge León sürece ilişkin, "İran'ın tepkisi belirleyici; 24-72 saat kritik" tespitinde bulundu.

KÜRESEL EKONOMİ FELÇ OLABİLİR

Blokajın sürmesi halinde küresel enflasyonun 2 ila 4 puan artabileceği öngörülüyor. Özellikle petrol ithalatının büyük kısmını buradan sağlayan Çin ve Hindistan, krizden en çok etkilenecek ülkeler arasında gösteriliyor. Hindistan için petrol fiyatlarındaki her 1 dolarlık artışın, ithalat faturasına 2 milyar dolar ek yük getireceği hesaplanıyor.