İhracat yüzde 15 arttı: Büyümeyi hangi ürünler taşıdı?

Türkiye’nin ihracatı eylül ayında güçlü artış kaydetti.

Ticaret Bakanlığının 3 Ekim’de açıkladığı geçici dış ticaret verilerine göre ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,4 artarak 25 milyar 976 milyon dolara yükseldi.

İthalat ise yüzde 5,9 artışla 31 milyar 208 milyon dolar oldu.

Böylece dış ticaret açığı 6 milyar 957 milyon dolardan 5 milyar 232 milyon dolara gerilerken ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 76,4’ten yüzde 83,2’ye çıktı.

2026 Yılı Eylül Ayı Dış Ticaretimiz (03.10.2026) https://t.co/O33Mr7RRem

— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) October 3, 2026

EYLÜL DIŞ TİCARET TABLOSU

Eylül ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 3,46 milyar dolar arttı. İthalattaki artış ise yaklaşık 1,74 milyar dolar oldu.

Bu nedenle aylık dış ticaret açığında belirgin bir daralma görüldü.

OTOMOTİV LİDER AMA BÜYÜMENİN TEK TAŞIYICISI DEĞİL

Eylülde en fazla ihracat yapan sektör yine otomotiv oldu.

Otomotiv endüstrisinin ihracatı 3 milyar 657 milyon dolardan 3 milyar 940 milyon dolara çıktı. Yıllık artış yüzde 7,7 oldu.

Ancak toplam ihracattaki büyümeye bakıldığında daha farklı bir tablo ortaya çıkıyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisinin verilerine göre ihracatını değer bazında en fazla artıran sektörler mücevher, kimyevi maddeler ve elektrik-elektronik oldu.

Bu üç sektördeki toplam yıllık artış 2,2 milyar dolara yaklaştı.

MÜCEVHER İHRACATINDA SERT ARTIŞ

Mücevher sektörünün ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık üç katına çıktı.

Sektörün ihracatı yaklaşık 498 milyon dolardan 1 milyar 512 milyon dolara yükseldi.

Artış oranı yüzde 203’ü aştı.

Böylece yalnızca mücevher sektöründeki yıllık değer artışı yaklaşık 1 milyar dolar seviyesine ulaştı.

ELEKTRİK-ELEKTRONİKTE YÜZDE 36,9 ARTIŞ

Elektrik-elektronik sektörü de eylül ayında güçlü performans gösterdi.

Sektör ihracatı 1 milyar 507 milyon dolardan 2 milyar 63 milyon dolara yükseldi.

Yıllık artış yaklaşık 556 milyon dolar olurken oran yüzde 36,9 olarak gerçekleşti.

Kimyevi maddeler ve mamulleri ise 3 milyar doların üzerindeki ihracatıyla otomotivden sonra en yüksek ihracat yapan sektörlerden biri oldu.

SAVUNMA İHRACATI 634 MİLYON DOLARA ÇIKTI

Savunma ve havacılık sanayisinin eylül ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,7 arttı.

Sektör ihracatı yaklaşık 634 milyon dolara ulaştı.

Ocak-eylül dönemindeki toplam savunma ve havacılık ihracatı ise 6,9 milyar doların üzerine çıktı.

Savunma sektörü toplam ihracat büyümesinin en büyük kalemi değil. Ancak yüksek katma değerli yapısı ve Ankara merkezli şirketlerin ağırlığı nedeniyle başkent açısından ayrı önem taşıyor.

MAKİNE İHRACATINDA ARTIŞ DAHA SINIRLI

Makine ve aksamları sektöründe eylül ihracatı yaklaşık 955 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

Yıllık artış yüzde 1,5 civarında kaldı.

Bu tablo, eylül ihracatındaki büyümenin bütün sanayi sektörlerine aynı ölçüde yayılmadığını gösteriyor.

Elektrik-elektronik, mücevher ve kimya daha güçlü artış kaydederken makine tarafındaki artış sınırlı kaldı.

ENERJİ ÇIKARILDIĞINDA DIŞ TİCARET DENGESİ DEĞİŞİYOR

Eylül verilerinin en dikkat çekici ayrıntılarından biri enerji hariç dış ticaret dengesi.

Toplam dış ticarette ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83,2 iken enerji ürünleri dışarıda bırakıldığında oran yüzde 100,3’e çıktı.

Başka bir ifadeyle enerji hariç hesaplamada ihracat, ithalatı çok sınırlı da olsa geçti.

Bu sonuç enerji ithalatının Türkiye’nin dış ticaret açığı üzerindeki etkisini bir kez daha gösteriyor.

ALTIN DA ÇIKARILINCA YENİDEN AÇIK OLUŞUYOR

Enerji ve altın birlikte hesap dışı bırakıldığında ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 97,7 oldu.

Bu karşılaştırma, eylül ayında enerjinin dış ticaret açığını büyüten en önemli kalemlerden biri olduğunu gösteriyor.

Altın işlemlerinin ise aylık dengeyi görece olumlu etkilediği anlaşılıyor.

Ancak Ticaret Bakanlığının geçici bülteninde enerji ve altın hariç ihracat ile ithalatın ayrı dolar tutarları yayımlanmadığı için bu başlıkta yalnızca karşılama oranları üzerinden değerlendirme yapılabiliyor.

İHRACAT DEĞERİ ARTTI, MİKTAR GERİLEDİ

İhracattaki yüzde 15,4’lük artışın tamamı daha fazla miktarda ürün satılmasından kaynaklanmadı.

TİM verilerine göre eylül ayında ihracat dolar bazında güçlü biçimde artarken miktar bazında yüzde 0,6 geriledi.

Ocak-eylül döneminde de ihracat değeri artmasına karşın miktar tarafında düşüş görüldü.

Bu nedenle toplam ihracat artışını değerlendirirken birim fiyat, ürün kompozisyonu ve yüksek değerli ürünlerin toplam içindeki payı da dikkate alınmalı.

ANKARA YAKLAŞIK 1,7 MİLYAR DOLARLA ÖNE ÇIKTI

Eylül ayında Ankara da ihracatta üst sıralarda yer aldı.

TİM verilerine göre İstanbul 9,5 milyar doların üzerinde ihracatla ilk sırada yer alırken Kocaeli yaklaşık 2,2 milyar dolarla ikinci oldu.

Ankara ise yaklaşık 1,7 milyar dolarlık ihracatla üçüncü sıraya çıktı.

Başkent ihracatının yapısı Türkiye genelinden belirli ölçüde ayrışıyor.

Savunma ve havacılık, elektrik-elektronik, makine ve teknoloji yoğun üretim Ankara ihracatında önemli paya sahip.

ANKARA İÇİN ÜÇ SEKTÖR AYRI OKUNMALI

EYLÜL RAKAMLARI HENÜZ TÜİK’İN KESİNLEŞMİŞ AYLIK BÜLTENİ DEĞİL

Eylül verilerinde kaynak ayrımı önemli.

Ticaret Bakanlığının 3 Ekim’de açıkladığı rakamlar idari kayıtlara dayalı geçici dış ticaret verileri.

TÜİK’in şu anda yayımlanmış son aylık dış ticaret bülteni ağustos dönemine ait.

Eylül 2026 dış ticaret istatistiklerinin TÜİK tarafından 28 Ekim’de açıklanması bekleniyor.

NOT: TÜİK verisi yayımlandığında rakamlar yeniden karşılaştırılmalı.

EYLÜL İHRACATINDAKİ ARTIŞI NE TAŞIDI?

Eylül tablosu tek bir sektörle açıklanamıyor.

Otomotiv 3,94 milyar dolarla ihracatta liderliğini korudu.

Ancak yıllık artışa bakıldığında mücevher, kimya ve elektrik-elektronik daha güçlü katkı sağladı.

Savunma ve havacılık ihracatı da yükselirken makine sektöründeki artış sınırlı kaldı.

Enerji hariç dış ticaret dengesinin fazlaya dönmesi ise enerji ithalatının toplam açık üzerindeki belirleyici etkisini yeniden gösterdi.

Dolayısıyla eylül ayındaki yüzde 15,4’lük ihracat artışının arkasında tek bir sektör yok.

Büyüme, yüksek değerli ürünler ile farklı sanayi kollarındaki eş zamanlı artıştan geldi.