Emekli maaşına bloke tehdidi

Türkiye'deki milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren emekli maaşına bloke uygulamasıyla ilgili yargı sürecinde, bankalar lehine çok konuşulacak bir gelişme yaşandı. Emekli bir vatandaşın, kredi borçları nedeniyle maaş hesabına konulan engelin kaldırılması ve kesilen tutarların iadesi talebiyle açtığı davada İstinaf Mahkemesi, tartışmalı bir karara imza attı. Mahkeme, kredi sözleşmelerinde yer alan özel maddeler ve tüketicinin verdiği yetki doğrultusunda, bankaların emekli maaşına bloke koyma ve borç tahsilatı yapma hakkının yasal olduğunu tescilledi. Bu karar, daha önce benzer davalarda verilen ve maaşın korunmasına yönelik hükümlerle çelişmesi bakımından hukuk dünyasında yeni bir dönemin kapısını araladı. Bankaların, müşterileriyle imzaladıkları genel ve bireysel kredi sözleşmelerine dayanarak maaşın tamamı üzerinde tasarrufta bulunabilmesinin önü bu emsal karar ile resmen açılmış oldu.

YEREL MAHKEMENİN İADE KARARI ÜST MAHKEMEDEN DÖNDÜ

Davanın geçmişine bakıldığında, bir emekli vatandaşın ticari kredi borçları sebebiyle 2016 yılından itibaren emekli maaşına bloke konulması üzerine hukuk mücadelesi başlattığı görülüyor. Davacı vatandaş, yasal mevzuata göre emekli maaşlarından en fazla dörtte bir oranında kesinti yapılabileceğini savunarak, hesabına uygulanan tam blokenin kaldırılmasını ve geçmişe dönük ödemelerin iadesini talep etti. Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, yaptığı incelemeler ve bilirkişi raporları doğrultusunda vatandaşı haklı bularak bankanın parayı iade etmesine karar vermişti. Ancak bankanın bu karara itiraz ederek dosyayı Adana Bölge Adliye Mahkemesi'ne taşıması süreci tamamen değiştirdi. Üst mahkeme, yerel mahkemenin kararını bozarak bankanın mahsup, takas ve bloke yetkisini kullanabileceğine hükmetti.

SÖZLEŞMEDEKİ BLOKE YETKİSİ BANKALARA HAK TANIYOR

İstinaf Mahkemesi tarafından verilen kararın gerekçesinde, müşterinin bankadaki mevduat hesabı ve emekli maaşına bloke işlemi yapılmasına dair sözleşme imzalarken "açık yetki" verdiği vurgulandı. Mahkeme heyeti, hesap hareketlerini incelediğinde kesintilerin bu talimatlara uygun şekilde gerçekleştirildiğini tespit etti. Kararda, hem ticari kredilere ilişkin kesintilerin genel kredi sözleşmesine hem de bireysel kredi kesintilerinin ilgili sözleşme hükümlerine uygun olduğu sonucuna varıldı. Bu durum, bankaların kredi verirken imzalattığı "tüm alacaklar üzerinde mahsup yetkisi" içeren maddelerin hukuki geçerliliğini pekiştirdi. Dolayısıyla, emekli maaşına bloke konulmasını kabul eden bir sözleşmeye imza atan vatandaşların, icra takibi olmasa dahi bankaların doğrudan tahsilat yapmasına engel olamayacağı kesinleşmiş oldu. Bu karar, banka ile imzalanan belgelerin içeriğinin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.