Borçlar yeniden mi hesaplanacak? Helalleşme Endeksi devrede

İskenderun Teknik Üniversitesi’nde geliştirilen “Helalleşme Endeksi”, borçlu ve alacaklı arasındaki uyuşmazlıklara hakkaniyet temelli bir çözüm sunmayı hedefliyor. Yeni model, enflasyon başta olmak üzere çok sayıda ekonomik göstergeyi dikkate alarak daha adil bir borç değerlendirmesi yapılmasını sağlıyor.

İSTE Ekonomi ve Finans Anabilim Dalı’nda yürütülen doktora çalışması kapsamında geliştirilen sistem; Prof. Dr. Nazif Çalış ve Öğr. Gör. Durmuş Baysal tarafından tasarlandı. Rektör Mehmet Duruel, modelin özellikle finansal uyuşmazlıkların daha hızlı, şeffaf ve adil biçimde çözümlenmesine katkı sunacağını söyledi.

TEK GÖSTERGEYE DEĞİL, ÇOK BOYUTLU HESABA DAYANIYOR

Helalleşme Endeksi’nin, yalnızca enflasyon oranına bağlı kalmadığını vurgulayan Duruel, sistemin TÜFE, deflatör, asgari ücret artışları, konut fiyat endeksi, gram altın, reel efektif döviz kuru ve petrol fiyatları gibi birçok veriyi birlikte değerlendirdiğini belirtti.

Bu sayede gecikme faizlerinin yetersiz kaldığı durumlarda, tarafların mağduriyetini azaltan daha gerçekçi bir borç güncelleme yöntemi sunuluyor.

TOPLUMSAL GERİLİMİ AZALTMAYI HEDEFLİYOR

Modelin şeffaf ve anlaşılır bir yapıya sahip olduğuna dikkat çekilirken, adalet algısını güçlendirdiği ve borç kaynaklı toplumsal gerilimleri azaltabileceği ifade edildi. Sistem, borçlu ve alacaklı arasında “kazan-kazan” temelli bir uzlaşma zemini oluşturmayı amaçlıyor.

AYM KARARIYLA DA ÖRTÜŞÜYOR

Yetkililer, Anayasa Mahkemesi’nin 8 Temmuz 2025 tarihli kararında yüksek enflasyonun alacakların reel değerini aşındırdığına dikkat çektiğini ve TBMM’ye bu konuda düzenleme çağrısı yaptığını hatırlatarak, geliştirilen modelin bu yaklaşımla uyumlu olduğunu belirtti.

UYGULAMASI VE MAKALESİ ERİŞİME AÇIK

Kadim helalleşme anlayışını modern finansal uzlaştırma yöntemleriyle birleştiren sistemin uygulamasına helallesmeendeksi.com üzerinden, akademik çalışmasına ise bmij.org adresinden erişilebiliyor.