AVM sektöründe alarm: Yatırımlar durdu, yabancı markalar yer bulamıyor!
AYD Başkanı Nuri Şapkacı, Türkiye'deki AVM yatırımları durma noktasına geldi. Pandemi öncesi başlayan projeler hariç yeni yatırım yok.
Türkiye'de alışveriş merkezlerinin (AVM) sayısı 450'ye ulaşırken, sektörün devasa yatırım hacmi ve istihdam potansiyeline rağmen yeni yatırımların durma noktasına geldiği açıklandı. Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı, mevcut AVM'lerin artık sektörün büyüme yükünü taşıyamadığını belirterek, özellikle yabancı perakende markalarının Türkiye'de yer bulmakta zorlandığına dikkat çekti. AYD'nin düzenlediği XVI. Alışveriş Ekonomisi Zirvesi, yatırımlardaki bu keskin yavaşlamanın damgasını vurduğu bir atmosferde gerçekleşti.
METREKARE VERİMLİLİĞİ ENFLASYONUN GERİSİNDE KALDI
Zirvenin açılışında konuşan AYD Başkanı Nuri Şapkacı, sektörün ekonomik performansını değerlendirdi. Şapkacı'nın verdiği bilgilere göre, 2025 yılının ilk 10 aylık döneminde AVM'lerdeki metrekare verimliliğinde yüzde 29 büyüme kaydedildi. Ancak bu oran, aynı dönemde enflasyonun %32'nin üzerinde seyretmesi karşısında geride kaldı. Ziyaret sayılarında ise yüzde 3,4 düşüş yaşandı. Şapkacı, bu tablonun enflasyon hedeflerine yönelik sıkı politikaların doğal bir sonucu olduğunu belirtti.
AYD Başkanı, 2026 yılında açılması beklenen 6 yeni AVM projesi olduğunu, ancak bu projelerin tamamının pandemi veya diğer ekonomik gelişmeler nedeniyle yavaşlayan pandemi öncesi yatırımlardan oluştuğunu vurguladı.
"YATIRIMLAR DURDU, YABANCI MARKALARA YER BULAMIYORUZ"
1987'de Galeria AVM ile başlayan ve bugün 450 merkez, 43 bin mağaza ve 2,1 milyon istihdam ile 50 milyar dolarlık yatırım hacmine ulaşan sektörün mevcut tıkanıklıkla karşı karşıya olduğunu belirten Şapkacı, şu kritik tespiti yaptı:
"Mevcut yatırımlar artık büyümenin yükünü taşıyamıyor, yeni yatırım ise durma noktasında. Yeni yatırımlar olmadan bu faydanın sürdürülebilir olması mümkün değil."
Bu durumun, perakendenin küreselleşmesinde kaldıraç etkisi yaratan AVM ekosistemini tercih eden yabancı markaları da olumsuz etkilediğini söyledi. Şapkacı, "Yabancı perakendecilere yer bulmakta zorlanıyoruz" diyerek hükümete çağrıda bulundu.
KAMUDAN "SÖZLEŞME SERBESTİSİ" VURGUSU
Sektördeki tıkanıklığı aşmak için kamudan beklentilerini dile getiren Şapkacı, yatırımların yeniden çekici hale gelmesi amacıyla uluslararası normlarla uyumlu bir düzenlemeye ihtiyaç olduğunu belirtti. Bu düzenlemenin özellikle:
Sosyal konut ile ayrılan,
Sözleşme serbestisine dayanan,
Ticari gayrimenkul kira rejimini kapsaması gerektiğini söyledi.
Şapkacı, tüm perakendecilere de ciroları ve verimliliği artırmanın yollarını masada konuşma daveti yaptı.
YABANCI TURİST İÇİN KDV İADESİ ORANLARI YÜKSELTİLEBİLİR
Zirvede söz alan İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç ise, AVM'lerin kayıtlı ekonominin akıncıları olduğunu vurguladı. Avdagiç, İstanbul'a gelen turistlerin AVM alışverişlerini artırma hedefinde olduklarını belirterek, "Tax free'lerin etkin bir şekilde uygulanması ve iade edilen KDV oranlarının yükseltilmesi ile ilgili çalışmalar yapılıyor" bilgisini verdi. Avdagiç, hem fiyat avantajı hem de ürün çeşitliliği açısından İstanbul'un cazibesinin artırılması gerektiğini sözlerine ekledi.
