Ar-Ge’ye bütçeden dev kaynak: 2026 ödeneği 308 milyar lirayı aştı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar, 2026" verilerini açıkladı. Açıklanan verilere göre, Türkiye'nin araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine ayırdığı finansal kaynaklarda belirgin bir artış kaydedildi.

2025 AR-GE HARCAMASI 253,5 MİLYAR TL OLARAK GERÇEKLEŞTİ

Hesaplamalara göre, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden yapılan toplam Ar-Ge harcaması 253 milyar 544 milyon TL seviyesinde gerçekleşti.

Yapılan harcamaların toplam merkezi yönetim bütçesi içerisindeki payı %1,58 oldu.

Toplam 63 trilyon 20 milyar 906 milyon TL olarak gerçekleşen Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) dikkate alındığında, Ar-Ge harcamalarının GSYH’deki karşılığı %0,40 olarak kaydedildi.

2026 BÜTÇESİNDE AR-GE PAYI 308,5 MİLYAR TL’YE YÜKSELDİ

Bütçe başlangıç ödenekleri baz alınarak yapılan projeksiyonlara göre, 2026 yılında Ar-Ge faaliyetlerine tahsis edilen kaynak 308 milyar 568 milyon TL'ye ulaştı.

ASLAN PAYI YİNE ÜNİVERSİTELERİN

Ar-Ge harcamaları sosyo-ekonomik hedeflerine göre incelendiğinde, kaynağın büyük bir kısmının akademiye aktarıldığı görüldü:

2025 Dağılımı: En fazla Ar-Ge fonlaması %64,9 ile genel bilgi gelişimi amacıyla üniversitelere sağlandı. Üniversiteleri; %11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, %5,0 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, %4,4 ile tarım ve %4,4 ile eğitim takip etti.

2026 Tahsisi: 2026 bütçe başlangıç ödeneklerinde de liderlik değişmedi. Üniversitelerin genel bilgi gelişimi için ayrılan pay %69,5’e yükseldi. İkinci sırada %8,9 ile endüstriyel üretim ve teknoloji yer alırken; bu alanı %5,5 ile diğer genel bilgi gelişimi, %4,7 ile tarım ve %4,0 ile savunma sanayi izledi.

ULUSLARARASI AR-GE PROJELERİNE 1,95 MİLYAR TL TAHSİS

Küresel ölçekteki bilimsel iş birliklerine ayrılan bütçede de artış görüldü:

2025 Yılı: Uluslararası Ar-Ge programlarına bütçeden 1,82 milyar TL aktarıldı. Bu tutarın 987 milyon TL'si Avrupa çapındaki programlara, 435 milyon TL'si ikili veya çok taraflı kamu projelerine, 402 milyon TL'si ise uluslararası Ar-Ge kuruluşlarına kamu fonu olarak gönderildi.

2026 Yılı: Uluslararası programlara ayrılan başlangıç ödeneği 1,95 milyar TL'ye çıkarıldı. Yeni bütçeden Avrupa çapındaki programlara 1 milyar TL, uluslararası Ar-Ge kuruluşlarına 489 milyon TL ve ikili/çok taraflı programlara 460 milyon TL kaynak sağlandı.