26 yıllık vergi röntgeni: Şampiyonlar değişti, "gizlilik" rekor kırdı!

Türkiye’nin son 26 yıllık vergi serüveni incelendiğinde, gelir vergisi şampiyonları listesinde hem ekonomik değişimlerin hem de sosyal tercihlerin çarpıcı bir tablosu ortaya çıkıyor. 1998 yılından bu yana tutulan kayıtlar, vergi rekortmenlerinin ödediği meblağların enflasyon, dolar kuru ve asgari ücret karşısındaki değişimini gözler önüne sererken, listedeki en dikkat çekici yükselişin "ismini gizleyenler" kategorisinde yaşandığı görülüyor.

ZİRVEDEKİ İSİMLERİN TARİHSEL SEYRİ

1998’den bugüne listenin zirvesinde yer alan isimler, Türkiye ekonomisinin aktörlerindeki değişimi de yansıtıyor. Aydın Doğan, 5 kez ile listenin en çok zirvesinde yer alan isim olurken, onu 4'er kezle Semahat Sevim Arsel ve son yılların lideri Selçuk Bayraktar takip ediyor. Rahmi Koç 3 kez liderlik koltuğuna otururken; Şarık Tara, Talip Kahraman ve Demir Sabancı 2’şer kez vergi şampiyonu oldu.

REEL ARTIŞ NE DURUMDA?

Vergi tutarları nominal olarak artsa da, enflasyon hesabı yapıldığında farklı bir manzara oluşuyor. Listenin başında yer alan Aydın Doğan’ın ödediği yaklaşık 4,5 milyon TL'lik vergi, bugünün satın alma gücüyle 939,5 milyon TL’ye tekabül ediyor. Selçuk Bayraktar’ın tahakkuk eden 2,7 milyar TL'lik vergisi (güncel değerle 3,6 milyar TL), geçmiş dönemlerin reel rekorlarını geride bırakan bir yükselişe işaret ediyor.

DOLAR VE ASGARİ ÜCRET KARŞISINDA REKORLAR

Vergi şampiyonlarının ödediği tutarlar, dolar bazında incelendiğinde ilginç bir istikrar göze çarpıyor. 1998’de Aydın Doğan, 2014’te Şarık Tara ve 2021’de Selçuk Bayraktar’ın ödediği vergiler ortalama 17-18 milyon dolar seviyelerinde seyrediyor. Asgari ücret kıyaslamasında ise 1998’deki rekor tutar 110 bin 123 asgari ücrete denk geliyordu. 2007 yılında bu oran 18 bin 221 ile en düşük seviyesini gördü. 2023 yılında ise Selçuk Bayraktar’ın ödediği vergi, 196 bin 159 asgari ücretlik değeriyle tarihi bir zirveye ulaştı.

EN BÜYÜK ARTIŞ "GİZLİ" REKORTMENLERDE

Listenin en tartışmalı ve hızlı büyüyen bölümü ise isminin açıklanmasını istemeyenler. 1998 yılında ilk 100 kişi içinde ismini gizleyenlerin sayısı sadece 11 iken, bu sayı 2024 yılında 79’a yükseldi. Hatta 2018, 2019 ve 2020 yıllarında Türkiye’nin vergi şampiyonlarının kim olduğu, kendileri istemediği için kamuoyuyla paylaşılamadı.