Ortak Payda eğitim: "600 bin çocuk okuldan tamamen koptu!"

Türkiye'de okullaşma oranlarının gerilemesi ve nitelikliği eğitimde 600 bin çocuğun saf dışı kalması, Prof. Dr. Necla Kurul tarafından Yeni Ankara'da yayınlanan Ortak Payda programında değerlendirildi. "Ortak Payda" programına konuk olan Kurul, Türkiye’deki eğitim sistemini ekonomi ve nitelik penceresinden yorumladı. Eğitimdeki kaynak dağılımından özel okullaşma oranlarına, hijyen sorunlarından "ev gençlerine" kadar pek çok konuya değinen Kurul, sistemdeki yapısal çarpıklıklara dikkat çekti.

"600 BİN ÇOCUK EĞİTİMDEN KOPTU"

Son 20 yılda eğitime ayrılan mali kaynakların kağıt üzerinde arttığını belirten Prof. Dr. Necla Kurul, bu artışın niteliğe ve her öğrenciye erişime yansımadığını vurguladı. Çeyrek yüzyıl önce ilkokulda yüzde 100 olan okullaşma oranının bugün yüzde 90-95 bandına gerilediğini ifade eden Kurul, "Bugün Türkiye'de 600 binden fazla çocuğun okulla hiçbir bağı yok. Kaynakların 2025 bütçesinde Milli Eğitim Bakanlığı payı üzerinden düştüğünü görüyoruz. Sorun sadece kaynağın ayrılması değil, bu kaynağın nasıl paylaşıldığı ve kırılgan kesimlerin dışlanmasıdır" dedi.

ÖZEL OKULLAŞMA "İTİLEN" BİR SÜREÇ HALİNE GELDİ

Kurul, ailelerin bütçelerini zorlayarak özel okullara yönelmesini bir "tercih" değil, devlet okullarındaki nitelik kaybı ve otoriterleşme nedeniyle bir "kaçış" olarak tanımladı. Kurul'un paylaştığı verilere göre özel okullardaki öğrenci oranı yüzde 9.1’e ulaşarak her 10 öğrenciden birinin özel sektöre geçtiğini gösteriyor. Devlet okullarında kaynakların kasıtlı olarak azaltılması ve okul içi demokrasinin zayıflatılması, velileri astronomik rakamlı özel okullara yönlendiriyor. Gelir düzeyi yüksek aileler özel okullara yöneldiğini ifade eden Kurul, en alt yüzde 20’lik gelir grubundaki aileler çocuğuna içme suyu dahi alamayacak noktaya geldiğini vurguladı.

OKULLARDA HİJYEN VE GÜVEN SORUNU

Eskiden velilerin dayanışmasıyla çözülen temizlik ve hijyen meselelerinin günümüzde polemik konusu haline geldiğini hatırlatan Kurul, eğitim hakkının sadece derslerden ibaret olmadığını belirtti. Sağlıklı içme suyuna ve bir öğün ücretsiz yemeğe erişimin hayati olduğunu, okullardaki güven ortamının ise denetim mekanizmaları üzerinden zedelendiğini ifade etti.

"EV GENCİ" VE KADIN İSTİHDAMI ÇIKMAZI

Eğitim sistemindeki ikili öğretim uygulamasının toplumsal yan etkilerine değinen Kurul, ilkokullarda yüzde 40’a varan bu sistemin anneleri iş hayatından kopardığını belirtti. Ayrıca ne eğitimde ne de istihdamda olan "ev gençleri" sorununa dikkat çekerek; kız çocuklarında bu oranın yüzde 30’lara çıktığını, gençlerin sosyal ve kültürel alanların çoraklaşması nedeniyle evin içine hapsolduğunu belirtti.