Okullarda ortak sınav dönemi başlıyor: Yeni soru tarzı nasıl olacak?

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), eğitimde ölçme ve değerlendirme sistemini baştan aşağı yenileyecek stratejik bir adım attı. Ortaöğretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen uzun soluklu çalışmalar sonucunda hazırlanan yeni rehber, Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in imzasıyla eğitim paydaşlarına resmen iletildi. İlgili açıklama yazısı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK), TÜBİTAK ve ÖSYM başta olmak üzere temel kurumlara gönderilerek yeni sınav modelinin detayları paylaşıldı.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE ORTAK DİL HEDEFLENİYOR

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde hazırlanan bütüncül sistemin, öğrencinin sadece teorik bilgisini değil, öğrendiklerini gerçek yaşam senaryolarına ne kadar uygulayabildiğini ölçeceği bildirildi. Bakanlık tarafından kurumlara gönderilen resmi yazıda, ölçme sistemindeki bu yeni felsefenin amacı şu ifadelerle açıklandı:

"Bu anlayışın doğal bir uzantısı olarak ölçme ve değerlendirme süreçlerinin de yalnızca öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerini belirlemeye yönelik teknik uygulamalar olarak değil; öğretim sürecini destekleyen, geliştiren ve yönlendiren beceri odaklı bir yapı içinde planlanması ve yürütülmesi önem arz etmektedir."

MEB YENİ SORU YAZIM KILAVUZU 12 PİLOT İLDE TEST EDİLDİ

Yeni sistemin sahada nasıl karşılık bulduğunu ölçmek amacıyla öncelikle 12 ilde kapsamlı bir pilot sınav uygulaması gerçekleştirildi. Sürece dair Bakanlık yazısında, katılımcı sayısı ve test edilen derslerle ilgili detaylı bir değerlendirme metnine yer verildi:

"Söz konusu süreçte geliştirilen ölçme modeli ile soru yapılarının sahada test edilmesi amacıyla 12 ilde pilot sınav uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamaya, temel eğitim düzeyinde 4 bin 361 altıncı sınıf öğrencisi, ortaöğretim düzeyinde ise 10 bin 195 onuncu sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 14 bin 556 öğrenci katılmıştır. Pilot uygulama ortaöğretim düzeyinde Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya ile din kültürü ve ahlak bilgisi; temel eğitim düzeyinde ise Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler ile din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinde yürütülmüştür.

Pilot uygulamadan elde edilen nicel veriler ile öğrencilerle gerçekleştirilen sesli düşünme protokollerine dayalı bilişsel görüşme sonuçları esas alınarak "Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu" hazırlanmıştır. Söz konusu kılavuzda, öğrencinin edindiği bilgi ve becerileri karşılaştığı yeni ve otantik durumlarda ne ölçüde uygulayabildiğinin, transfer edebildiğinin ve kullanabildiğinin ölçülmesi merkeze alınmıştır. Kılavuzda yer verilen açıklamalar, öneriler, kontrol listeleri ve örnek sorular; sahadaki uygulamalarda karşılaşılan yapısal sorunların giderilmesi, soru yazım sürecinin standartlaştırılması ve ölçme-değerlendirme alanında ortak bir dilin oluşturulması amacıyla hazırlanmıştır."

YÖK, TÜBİTAK VE ÖSYM'YE BAĞLAM TEMELLİ SORU YAZISI

Üniversitelerden akademisyenlerin ve alanında uzman eğitimcilerin katkılarıyla son şekli verilen kılavuzun, eğitim yöneticilerinden soru yazarlarına ve öğretmenlere kadar geniş bir kitle için yegâne referans noktası olacağı vurgulandı. Bakanlık, yayımlanan bu kılavuzun sınav süreçlerinde kullanılmasını kesin bir talimatla mecburi tuttuğunu şu alıntıyla duyurdu:

"Bu bağlamda, alan uygulamalarından elde edilen bulgular doğrultusunda hazırlanan Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu'nun merkezî sınav, ortak sınav, okul geneli yazılı, ders kitabı, yardımcı materyal ve ölçme araçlarının hazırlanması süreçlerinde temel başvuru kaynağı olarak esas alınması zorunludur."

Kılavuza göre, bağlam temelli çoktan seçmeli soruların ezbere dayalı bir format değişikliği olmadığı aktarıldı. Bu soruların, öğrencinin bir metin, veri seti, problem durumu veya görsel senaryo ile karşılaşarak karar vermesini gerektirdiği belirtildi. Kılavuzun içeriğinde hatalı soru yaklaşımlarına, doğru örneklere ve soru yazım aşamalarına detaylı şekilde yer verildi.