Okul servislerinde velilerin bilmesi gereken kurallar neler?

2026-2027 eğitim öğretim yılı 14 Eylül 2026 Pazartesi günü başlayacak. Milyonlarca öğrenci ders başı yapmaya hazırlanırken, velilerin en çok dikkat etmesi gereken konuların başında okul servisleri geliyor. Servis araçlarının teknik donanımından şoförlerin taşıması gereken şartlara, servis ücretlerinden öğrencilerin araçta bekleme süresine kadar birçok konuda belirli kurallar uygulanıyor.

Okul servislerine ilişkin temel düzenlemeler, Okul Servis Araçları Yönetmeliği ve buna bağlı olarak hazırlanan usul ve esaslar üzerinden yürütülüyor. Yönetmelikte son önemli değişikliklerden biri 19 Ağustos 2025 tarihinde yapıldı.

OKUL SERVİSLERİNDE HANGİ GÜVENLİK DONANIMLARI BULUNMALI?

Servis araçlarının öğrencilerin güvenliğini sağlayacak belirli teknik özelliklere sahip olması gerekiyor. Araçlarda araç takip sistemi bulunması ve takip kayıtlarının en az 30 gün süreyle muhafaza edilmesi şartı aranıyor.

Bunun yanında öğrencilerin kullandığı koltuklarda 3 nokta emniyet kemeri ve gerekli koruyucu tertibatın bulunması gerekiyor. Koltuklarda öğrencinin oturup oturmadığını tespit edebilen oturmaya duyarlı sensör sistemi de yönetmelikte yer alan güvenlik donanımları arasında bulunuyor.

Servislerde ayrıca aracın içini ve dışını görebilecek şekilde kamera ve kayıt sistemi bulunması gerekiyor. Kamera kayıtlarının da en az 30 gün süreyle saklanması gerekiyor.

Öğrencilerin araçtan güvenli şekilde inip binmesini sağlamak amacıyla kırmızı ışıklı “DUR” işaretinin bulunması da zorunlu ekipmanlar arasında yer alıyor.

SERVİS ARACININ YAŞI DA ÖNEMLİ

Okul servis araçlarının belirli bir yaş sınırını aşmaması gerekiyor. Yönetmeliğe göre araçların yaşı 12 yıldan büyük olamıyor.

Ancak sözleşme sırasında yaş şartını kaybeden araçlar için eğitim öğretim yılının sonuna kadar devam edebilmelerine yönelik geçiş hükmü bulunuyor.

Bu nedenle velilerin yalnızca aracın dış görünüşüne veya model yılına bakarak karar vermemesi gerekiyor. Aracın yönetmelikte belirtilen güvenlik donanımlarına sahip olup olmadığı da mutlaka kontrol edilmeli.

ESKİ MODEL SERVİS ARAÇLARINDA GEÇİŞ SÜRESİ DEVAM EDİYOR

2026-2027 eğitim öğretim döneminde özellikle eski model servis araçları konusunda önemli bir ayrıntı bulunuyor. 2015 ve daha eski model servis araçlarında 3 nokta emniyet kemeri ve koltuk sensörü şartı, 1 Temmuz 2027 tarihinden sonraki ilk periyodik muayeneye kadar aranmayabiliyor. 2016 model araçlar için bu süre 1 Temmuz 2028'e, 2017 model araçlar için ise 1 Temmuz 2029'a kadar uzanıyor.

Buna karşılık kamera sistemlerine ilişkin geçiş süresi 1 Mart 2025 tarihinde sona erdi. Dolayısıyla servis aracının eski model olması, kamera sisteminin bulunmaması için gerekçe oluşturmuyor.

OKUL SERVİSİ ŞOFÖRÜNDE HANGİ ŞARTLAR ARANIYOR?

Öğrencileri taşıyacak şoförlerin de belirli koşulları karşılaması gerekiyor. Okul servis şoförlerinin 26 yaşından gün almış ve 66 yaşından gün almamış olması gerekiyor. Kullanılan ehliyet türüne göre de belirli bir sürücülük deneyimi aranıyor.

D sınıfı sürücü belgesine sahip şoförlerin en az 2 yıllık, D1 sınıfı sürücü belgesine sahip şoförlerin ise en az 5 yıllık sürücü belgesine sahip olması gerekiyor. Şoförlerin ayrıca her yıl aile hekiminden okul servis şoförlüğü yapmaya uygun olduğuna ilişkin rapor alması, 5 yılda bir de psikoteknik değerlendirmeden geçmesi gerekiyor.

Bunun yanı sıra gerekli mesleki yeterlilik belgesinin ve Bakanlık tarafından öngörülen eğitime ilişkin sertifikanın bulunması gerekiyor.

ŞOFÖRÜN TRAFİK GEÇMİŞİ DE KONTROL EDİLİYOR

Servis şoförlüğü için yalnızca ehliyet sahibi olmak yeterli değil. Şoförlerin geçmiş trafik kayıtları açısından da belirli şartları karşılaması gerekiyor. Son 5 yıl içerisinde bilinçli taksirle ölümlü trafik kazasına karışmamış olmak, alkollü araç kullanma veya hız ihlali nedeniyle sürücü belgesinin birden fazla kez geri alınmamış olması gibi koşullar aranıyor.

Bu nedenle velilerin servis hizmetini seçerken şoförün kim olduğunu ve gerekli şartları taşıyıp taşımadığını okul yönetimi veya ilgili taşımacı üzerinden sorgulaması önem taşıyor.

REHBER PERSONEL KONUSUNDA DİKKAT ÇEKEN AYRINTI

Okul servislerinde rehber personelin görevleri arasında öğrencilerin araca güvenli şekilde binip inmesine yardımcı olmak, emniyet kemerlerini kontrol etmek ve gerektiğinde öğrencilerin karşıdan karşıya geçmesine yardımcı olmak bulunuyor. Rehber personelin ayrıca taşıma öncesinde ve sonrasında araç içerisinde kontrol yapması gerekiyor.

Yönetmelikte rehber personelin 22 yaşını doldurmuş ve 61 yaşından gün almamış olması, eğitim ve sağlık şartlarını karşılaması öngörülüyor. Ancak rehber personel bulundurulmasına ilişkin genel zorunluluk hükmünün Danıştay tarafından yürütmesinin durdurulduğu da göz önünde bulundurulmalı.

Bununla birlikte birçok okulun kendi servis sözleşmesi ve şartnamesinde rehber personel bulundurma şartı yer alabiliyor. Bu nedenle velilerin yalnızca genel yönetmeliğe değil, çocuklarının eğitim gördüğü okulun servis şartlarına da bakması gerekiyor.

SERVİSTE FAZLA ÖĞRENCİ TAŞINABİLİR Mİ?

Okul servislerinde aracın belirlenen kapasitesinden fazla öğrenci taşınması mümkün değil. Ayakta öğrenci taşınmasına da izin verilmiyor. Özellikle sabah ve okul çıkış saatlerinde kapasitenin üzerinde öğrenci alınması, velilerin göz ardı etmemesi gereken önemli bir konu.

ÖĞRENCİLER OKULDA SAATLERCE BEKLETİLEMEZ

Servis planlamasında öğrencilerin okula gereğinden çok erken götürülmemesi de önem taşıyor. 2026-2027 döneminde uygulanan servis şartnamelerinde öğrencilerin ders başlangıcından en az 15 dakika önce okulda bulunacak şekilde taşınması öngörülüyor. Amaç, öğrencinin ders başlamadan çok uzun süre önce okulda bırakılmasının önüne geçmek.

Ders bitiminde ise öğrencinin okuldan bekletilmeden alınarak evine götürülmesi gerekiyor. Servis güzergâhlarının da öğrencilerin güvenliğini riske atmayacak şekilde oluşturulması ve öğrencilerin belirlenen adreslerden alınıp yine belirlenen adreslere bırakılması esas alınıyor.

SERVİS ÜCRETLERİNDE TEK BİR TÜRKİYE TARİFESİ YOK

Velilerin merak ettiği konulardan biri de okul servis ücretleri. Türkiye genelinde bütün iller için geçerli tek bir servis ücreti bulunmuyor. İlgili belediyelerin belirlediği fiyat tarifeleri servis ücretlerinin belirlenmesinde önem taşıyor. Büyükşehirlerde ise büyükşehir belediyesi ve UKOME kararları belirleyici olabiliyor.

Bu nedenle velilerin kendilerinden talep edilen servis ücretini ilgili yerel tarife ve okulun servis sözleşmesiyle karşılaştırması gerekiyor.

SERVİS SÖZLEŞMESİNDE HANGİ BİLGİLER BULUNMALI?

Servis hizmeti alınırken yalnızca ücretin konuşulması yeterli değil. Sözleşmede güzergâh, ödeme şekli ve hizmet koşullarının açık şekilde belirtilmesi gerekiyor. MEB'in servis sözleşmelerine ilişkin usul ve esaslarında ücretin yıllık veya en fazla 9 taksit halinde ödenebilmesine yönelik düzenlemeler bulunuyor.

Taşımacının aldığı ücret karşılığında belge, makbuz veya fatura vermesi de gerekiyor. Öğrencinin okuldan ayrılması, ikamet veya okul değişikliği gibi durumlarda hizmetin sona ermesi halinde kullanılmayan döneme ilişkin ücretlerin iadesine yönelik hükümler de bulunuyor.

VELİLER SERVİS SEÇERKEN BU 8 NOKTAYI KONTROL ETMELİ

Çocuğunu okul servisine gönderecek velilerin birkaç temel noktayı özellikle kontrol etmesi gerekiyor.

1. Servis aracının plakasını kontrol edin.
Çocuğun taşındığı araç ile okul yönetimine bildirilen aracın aynı olup olmadığına bakılmalı.

2. Kamera ve takip sistemini sorun.
Araç takip sisteminin ve kamera kayıt sisteminin bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli.

3. Emniyet kemerini mutlaka kontrol edin.
Çocuğun koltuğundaki emniyet kemerinin kullanılabilir durumda olduğundan emin olunmalı ve araç hareket etmeden kemerin takılması sağlanmalı.

4. Araç kapasitesini gözden geçirin.
Serviste kapasitenin üzerinde öğrenci bulunup bulunmadığı ve ayakta öğrenci taşınıp taşınmadığı takip edilmeli.

5. Güzergâh ve saatleri netleştirin.
Çocuğun sabah kaçta alınacağı, okula kaçta ulaşacağı ve ders sonrasında ne kadar sürede eve bırakılacağı önceden öğrenilmeli.

6. Şoför değişikliğini takip edin.
Serviste farklı bir şoför görevlendirildiğinde bu değişikliğin okul yönetimine bildirilip bildirilmediği kontrol edilmeli.

7. Ödeme belgesini alın.
Servis ücretinin ödenmesinin ardından makbuz, fatura veya ödeme belgesi alınmalı.

8. İniş ve biniş noktasına dikkat edin.
Öğrencinin araçtan indirildiği veya araca bindirildiği noktanın trafik açısından güvenli olması gerekiyor. “DUR” işaretinin de öğrencilerin iniş ve binişlerinde kullanılması önem taşıyor.

ANKARA'DA SERVİSLER İÇİN YENİ EĞİTİM YILI HAZIRLIĞI

Ankara'da da yeni eğitim öğretim yılı öncesinde okul servislerine yönelik hazırlıklar devam ediyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından 9 Eylül 2026 tarihinde servis şoförleri ve rehber personele güvenli sürüş ve ilk yardım eğitimi verildi.