NATO'nun geçen yılki Lahey Zirvesi'nde hangi kararlar alındı?
Bir sonraki büyük buluşmanın Ankara’da yapılacağının ilan edildiği ve üye ülkelerin askeri yükümlülüklerini baştan yazan geçen yılki NATO Lahey Zirvesi, ittifak tarihinin en radikal kararlarına sahne oldu.
2025 yılında Hollanda’nın Lahey kentinde bir araya gelen NATO liderleri, ittifakın geleceğini, mali yapısını ve küresel askeri stratejilerini kökten değiştiren tarihi bir deklarasyona imza attı. Resmi olarak "Lahey Zirvesi Beyannamesi" adıyla yayımlanan kararlar, savunma sanayisinden bütçe kotalarına kadar yeni bir dönemin kapısını araladı.
İşte geçen yıl düzenlenen tarihi zirvede alınan tüm ana kararlar ve perde arkası:
1. SAVUNMA HARCAMALARINDA %5 RADİKALİZMİ
Zirvenin mali açıdan en çok konuşulan ve küresel piyasaları hareketlendiren kararı, savunma bütçesi alt sınırının yükseltilmesi oldu. Üye ülkelerin savunma harcamalarını Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarının (GSYİH) %5'ine çıkarma hedefi üzerinde uzlaşma sağlandı.
Kabul edilen %5'lik taahhüdün %3,5'i "temel savunma" harcamalarına, %1,5'i ise savunma ile ilgili diğer maliyetlere aktarılacak.
Ukrayna'ya yapılacak askeri yardımların, üye ülkelerin bu %5'lik savunma harcaması kotasına sayılması kabul edildi.
Bu yeni mali hedefin gidişatı ve ülkelerin uyumu 2029 yılında liderler seviyesinde yeniden masaya yatırılacak.
İspanya gibi bazı ülkelere bu hedefe kesin olarak bağlanmama konusunda esneklik tanınırken; Türkiye gibi kritik üyelerin bu yeni kotayı yakalamak adına mevcut savunma bütçelerini yaklaşık iki katından fazla artırması gerekeceği öngörüldü.
2. 5. MADDEYE BAĞLILIK VE TEHDİT TANIMLARI
İttifakın temel taşı olan ve ortak savunmayı taahhüt eden 5. Maddeye olan sarsılmaz bağlılık, tüm liderler tarafından en güçlü şekilde yeniden teyit edildi.
Küresel güvenlik mimarisini sarsan unsurların başında yine Rusya ve terörizm yer aldı. Bu iki unsur, NATO için "en büyük ve doğrudan tehdit" olarak resmiyetini korudu.
3. SAVUNMA SANAYİSİNDE BÜROKRASİYE SAVAŞ
Müttefik ülkelerin ordularının ortak çalışabilirliğini artırmak ve askeri tedarik zincirini güvenceye almak adına savunma sanayisinde yeni bir dönem başlatıldı.
Üye devletlerin kendi aralarındaki savunma ticareti ve sanayi ortaklıklarında karşılaştığı bürokratik engellerin kaldırılması kararlaştırıldı.
Ortak askeri tedarik stratejilerinin hızlandırılması, üretim kapasitelerinin artırılması ve teknolojik inovasyona daha fazla fon aktarılması öncelikli hedef haline getirildi.
4. GELECEK ZİRVELERİN ADRESLERİ BELİRLENDİ
Lahey'de müttefiklerin oy birliğiyle aldığı stratejik kararlardan biri de gelecek zirvelerin ev sahipleri oldu.
Lahey Zirvesi kararlarına göre, bir sonraki NATO Liderler Zirvesinin Türkiye'de (Ankara'da) gerçekleştirilmesine karar verilmişti.
Ankara'daki zirvenin ardından, ondan sonraki liderler buluşmasına ise Arnavutluk ev sahipliği yapacak.
Lahey Zirvesi sadece Atlantik ittifakını değil, Asya-Pasifik hattını da yakından ilgilendiren kararlara sahne oldu. İttifakın küresel ortakları olan Avustralya, Güney Kore, Yeni Zelanda ve Japonya zirveye üst düzey katılım göstererek NATO'nun yeni genişleme ve küresel güvenlik vizyonuna tam destek verdiklerini ilan ettiler.
