İran'dan Hürmüz Boğazı açıklaması: "Tam açılması ABD'nin tutumuna bağlı

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman ile Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin geçişine ilişkin yürütülen müzakerelerin son aşamaya geldiğini açıkladı. İran ile Umman arasında üzerinde uzlaşılan yeni güzergâhın geçici nitelikte olduğunu belirten Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması konusunda ise henüz karar verilmediğini ifade etti.

"YENİ GÜZERGÂH GEÇİCİ OLACAK"

İran resmi haber ajansı IRNA'ya konuşan Garibabadi, Umman ile varılan mutabakat kapsamında oluşturulacak yeni deniz koridorunun kalıcı değil, 2 ila 4 ay veya daha uzun süre uygulanabilecek geçici bir güzergâh olduğunu söyledi.

Garibabadi, İran ile Umman arasında anlaşmanın tamamlanmasının ardından ikinci aşamaya geçilebilmesi için yeni bir karar alınması gerektiğini belirtti.

"ABD İLE HİÇBİR GÖRÜŞME YAPILMADI"

ABD yönetiminin açıklamalarının aksine Hürmüz Boğazı'na ilişkin müzakerelerin yalnızca İran ile Umman arasında yürütüldüğünü vurgulayan Garibabadi, "Bu süreçte ABD ile hiçbir görüşme yapılmadı." dedi.

İranlı yetkili, iki kıyı devleti olarak İran ve Umman'ın yeni geçiş güzergâhı konusunda uzlaştığını kaydetti.

Yeni geçiş modeli uygulanacak
Garibabadi, Umman ile varılan uzlaşı kapsamında Lark Adası yakınındaki kuzey güzergâhı ile Umman kara sularındaki güney güzergâhının kapatılacağını belirtti.

Yeni anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde gemilerin İran ile Umman'ın üzerinde uzlaştığı yeni deniz koridorunu kullanacağını ifade eden Garibabadi, bu modelin İran'ın ulusal güvenlik kaygıları ve ulusal çıkarları doğrultusunda hazırlandığını söyledi.

"ETKİN EGEMENLİK STRATEJİSİ" VURGUSU

Hürmüz Boğazı'nda etkin egemenlik kurabilmek için gemilerin tamamen İran kara sularından geçmesinin gerekli olmadığını savunan Garibabadi, savaş öncesinde yaklaşık 60 yıl boyunca giriş ve çıkışların Umman kara sularından gerçekleştiğini hatırlattı.

Yeni modelle birlikte geçiş koridorunun bazı bölümlerinin İran kara sularından geçeceğini belirten Garibabadi, bunun İran'ın Hürmüz Boğazı'nda etkin egemenlik stratejisinin bir parçası olduğunu ifade etti.

"ABD'DEN MESAJ ALDIK"

Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasının ABD'nin tutumuna bağlı olduğunu belirterek, Washington'dan İslamabad Mutabakatı kapsamındaki taahhütlerine dönmeye hazır olduğuna ilişkin mesajlar aldıklarını söyledi.

Ancak İran'ın, mutabakatın ikinci aşamasına geçerek Hürmüz Boğazı'nı tamamen açıp açmayacağı konusunda henüz nihai kararın verilmediğini ve konunun değerlendirilmeye devam ettiğini dile getirdi.

HÜRMÜZ BOĞAZI GÖRÜŞMELERİNDE YENİ SÜREÇ

İran ile ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan'ın arabuluculuğunda varılan mutabakat kapsamında, ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın 60 gün boyunca geçiş ücreti almaması öngörülmüştü.

İran, ABD'nin mutabakattaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunarak Boğaz'daki geçişleri kısıtlamış, bunun ardından bölgede tansiyon yükselmişti. Daha sonra İran, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişi için Umman ile yeniden teknik ve siyasi müzakerelere başlamıştı.