İklimde "yalnız kovboy" dönemi: ABD, Paris Anlaşması'na veda etti!
Dünyanın en büyük ekonomisi ve en yüksek emisyon kaynaklarından biri olan ABD için Paris İklim Anlaşması defteri bugün resmen kapandı.
Küresel ısınmayı durdurmak adına 2015 yılında Paris’te atılan tarihi imzalar, ABD cephesinde ikinci kez rafa kalktı. 20 Ocak 2025’te ikinci görev dönemine başlar başlamaz çekilme talimatı veren Donald Trump’ın bu kararı, Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki bir yıllık bekleme süresinin dolmasıyla bugün itibarıyla resmileşti.
İKLİM DİPLOMASİSİNDE "GÜÇ KAYBI"
Stockholm Çevre Enstitüsü Kıdemli Araştırma Görevlisi Richard J. T. Klein, kararın pratikte son bir yıldır yaşanan "sessiz ayrılığın" tescili olduğunu belirtti. ABD’nin zaten bir yıldır iklim zirvelerinde düşük profil sergilediğini hatırlatan Klein, asıl kaybın diplomasi masasında yaşanacağını vurguladı. ABD; Çin ve Suudi Arabistan gibi ülkeleri iklim hedefleri konusunda sorumlu tutan, emisyon azaltımı için küresel baskı kuran en büyük müzakere gücüydü.
"ULUSLARARASI HUKUK ÇIKMAZI" RİSKİ
Trump’ın bir sonraki hedefinin ABD’yi, Paris Anlaşması’nın ana çatısı olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nden (UNFCCC) tamamen çıkarmak olabileceği belirtiliyor. Eğer bu gerçekleşirse bir sonraki ABD yönetimi Paris Anlaşması’na kolayca dönemeyecek; öncelikle Senato onayıyla UNFCCC’ye yeniden katılması gerekecek. BM İklim Sekreteryası, en büyük finansörlerinden birini kaybederek ciddi bir bütçe kriziyle karşı karşıya kalacak.
PARİS ANLAŞMASI NEDİR?
2015 yılında 195 ülkenin onayıyla kabul edilen Paris Anlaşması, insanlığın iklim krizine karşı en kapsamlı savunma hattı olarak kabul ediliyor. Anlaşmanın hedefleri arasında şu başlıklar yer alıyor:
- Küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2°C’nin altında tutmak, mümkünse 1,5°C ile sınırlamak.
- Ülkelerin her 5 yılda bir güncellediği gönüllü emisyon azaltım hedefleri.
- Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkelere iklim eylemleri için yıllık 100 milyar dolar destek sağlama taahhüdü.
"EKONOMİ FOSİL YAKITTAN KAÇACAK"
Richard J. T. Klein’a göre, ABD anlaşmadan çıksa bile piyasa gerçekleri emisyonları azaltmaya zorlayacak. Yenilenebilir enerji yatırımlarının fosil yakıtlardan daha kârlı hale gelmesi, ABD ekonomisinin "kendi çıkarı için" karbonsuzlaşmaya devam etmesini sağlayabilir. Ancak ABD’nin yokluğu, yüzyıl sonundaki sıcaklık artışının 2°C hedefinden saparak daha tehlikeli seviyelere ulaşması riskini artırıyor.
