Hürmüz Boğazı kapalı! 7 günün bilançosu ve 21. gün senaryosu

İran Devrim Muhafızları, ABD-İsrail ortak harekatına misilleme olarak 3 Mart 2026'da Hürmüz Boğazı'nı tüm deniz trafiğine kapattı.

Kapanışın ilk yedi gününde Brent petrol yüzde 24 artarak 85 dolara ulaştı, 700'den fazla tanker Basra Körfezi'nde mahsur kaldı ve büyük sigorta şirketleri körfez teminatlarını askıya aldı. Boğazın 24 Mart'a kadar kapalı kalması halinde ham petrolün 100-150 dolar bandına çıkabileceği öngörülüyor.

DEVRİM MUHAFIZLARI BOĞAZI KAPATTI, PİYASALAR SERT TEPKİ VERDİ

ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da İran'a yönelik ortak hava harekatı başlatmasının ardından Tahran, Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. İran Devrim Muhafızları Komutan Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, 3 Mart sabahı devlet televizyonundan yaptığı açıklamada "Basra Körfezi'nden tek bir damla petrolün dışarı çıkmasına izin vermeyeceğiz" dedi ve boğazdan geçmeye çalışan her geminin hedef alınacağını bildirdi.

Günlük 17-20 milyon varil ham petrol ile küresel LNG ticaretinin yaklaşık dörtte birini taşıyan bu su koridorunun kapanması, enerji piyasalarında anlık bir fiyat şokuna yol açtı. Brent petrol ilk günün kapanışında yüzde 6 artışla 85 doları test etti; Avrupa'nın doğalgaz göstergesi TTF ise 48 saat içinde MWh başına 56 euroya yükseldi. Bugün ise ham petrol fiyatı yüzde 13 artarak 100 doları aştı.

700'DEN FAZLA TANKER MAHSUR, SİGORTACILAR TEMİNATI ÇEKTİ

UKMTO ve Umman Sahil Güvenliği'nin aktardığına göre 3-4 Mart tarihlerinde Hürmüz açıklarında Palau bayraklı "Skylight" tankeri ile en az bir başka gemi füzeyle vuruldu; Umman'ın Duqm limanına İHA saldırısı düzenlendi. Kapanışın ilk günlerinde 700'den fazla tanker Basra Körfezi girişinde ya da Umman açıklarında demirlemeye zorlandı.

Lloyd's of London başta olmak üzere büyük sigorta kuruluşları körfeze yönelik savaş riski teminatlarını geri çekti. Çin'e petrol taşıyan tankerlerin navlun bedelleri tek haftada yüzde 95 artarken büyük konteyner hatları da bölge güzergâhlarını geçici olarak dondurduğunu açıkladı.

ASYA'DA STOK SAYIMI BAŞLADI, KATAR MÜCBİR SEBEP UYARISI VERDİ

Petrol ithalatının yüzde 44'ü Hürmüz üzerinden geçen Çin, kapanışın ilk günlerinde acil stok tüketimine başladı. Japonya ve Güney Kore'de rafineriler kapasiteyi düşürürken her iki ülke de petrol ürünleri ihracatını askıya aldı. ING Group kıdemli ekonomisti Rico Luman, boğazın kapanmasının yalnızca enerji değil, konteyner taşımacılığını da doğrudan etkilediğini; tanker kapasitesinin hızla daraldığını belirtti.

Katar Enerji Bakanı, çatışmaların sürmesi ve ihracatın bloke kalması durumunda körfezdeki tüm üreticilerin mücbir sebep ilan edebileceğini kamuoyuyla paylaştı. Güney Kore Kospi endeksi iki günde yüzde 10'un üzerinde geriledi; altın ise yüzde 4 artışla 5.134 dolara yükseldi.

İran Hürmüz Boğazı'nı kapattı: "Geçen her gemiye saldıracağız"Dünya

ASKERİ HAZIRLIK VE DİPLOMATİK ARKA KANAL

ABD Başkanı Trump, kapanışın ikinci gününde DFC aracılığıyla deniz taşımacılığına siyasi risk sigortası tahsis edilmesi talimatını verdi. Analistler bu adımı "kısmi ve geçici" olarak nitelendirdi; petrol fiyatlarındaki artış yavaşladı ancak durmadı. ABD 5. Filosu yüksek hazırlık seviyesine çıkarılırken müttefik unsurlar tanker korumasını devraldı.

New York Times, 7-9 Mart döneminde İranlı yetkililerin ateşkes koşullarını görüşmek amacıyla ABD ile arka kanallardan temasa geçtiğini aktardı. Bu gelişme TTF'yi kısa vadede geriletti; ancak sahadaki askeri tablo değişmediğinden piyasalar ihtiyatlı konumunu korudu.

21. GÜN SONUNDA NE OLACAK?

RBC Capital Markets, boğazın beş haftayı aşan süre kapalı kalması halinde Brent petrolün 100 doların üzerine çıkacağını öngörüyor. Rystad Energy ise aynı senaryoda fiyatın 90-150 dolar bandında hareket edebileceğini hesaplıyor. Suudi Arabistan'ın Yanbu boru hattı maksimum kapasitede günlük 2,5 milyon varil taşıyabiliyor; bu rakam boğazın kapanmasıyla oluşan açığın çok küçük bir bölümüne karşılık geliyor.

Batı Afrika ve Amerika kaynaklı arzın Asya pazarlarına ulaşması 1,5-2 ay aldığından, bu süreçte oluşacak arz boşluğunun kapatılması mümkün görünmüyor. Küresel enflasyonun yeniden ivmelenmesi ve merkez bankalarının faiz indirim takvimlerini ertelemesi bekleniyor.

RAFİNERİLER KAPASİTEYİ DÜŞÜRÜYOR, TEDARİK ZİNCİRİ KIRILIYOR

Üçüncü haftanın sonunda Japonya ve Güney Kore rafinerilerinin kapasitelerini yüzde 50'nin altına çekmesi öngörülüyor. Çin'de bazı petrokimya tesislerinin üretimi durdurması, plastik, gübre ve çelik maliyetlerini zincirleme biçimde yukarı çekecek; bu etki kısa sürede gıda fiyatlarına yansıyacak. George Mason Üniversitesi'nden enerji güvenliği uzmanı Umud Shokri, Brent'in kısa vadede yüzde 20-50 aralığında yükselebileceğini; arz kanalları devreye girdiğinde dengelenmenin mümkün olduğunu, ancak spekülatif hareketler ve jeopolitik risk priminin dalgalanmayı sürdüreceğini ifade etti.

İran, günde 2 milyonu aşan varil ihracatının büyük bölümünü Hürmüz üzerinden gerçekleştiriyor. Bu durum, kapanmanın yalnızca küresel değil İran ekonomisi açısından da tahrip edici olduğuna işaret ediyor.

ÇÖZÜM PENCERESİ ÜÇ DEĞİŞKENE BAĞLI

Analistler, krizin 21 günü aşmadan çözüme kavuşmasını mümkün kılabilecek üç temel değişkeni öne çıkarıyor:

1. ABD ile İran arasındaki diplomatik kanalların işlevsel kalması
2. Petrol ithalatının yüzde 44'ü boğaza bağlı olan Çin'in Tahran üzerinde ekonomik baskı uygulaması
3. ABD Donanması'nın geçidi zorla yeniden açma kapasitesini sahaya koyması.

Bu üç değişkenin devreye girmediği senaryoda boğaz kapalı kalmaya devam edecek; küresel enerji piyasaları 1973 ambargosundan bu yana görülmemiş bir fiyat ve arz baskısıyla karşı karşıya kalacak.

Kaynaklar: Reuters, Bloomberg, Anadolu Ajansı, ING Group, RBC Capital Markets, Rystad Energy, UKMTO, New York Times