Dünyanın kalbi durdu: Hürmüz Boğazı kapanırsa petrol ne olur?

İran Devrim Muhafızları, küresel petrol ticaretinin beşte birinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı üzerinden gemi geçişlerini durdurduğunu açıkladı. Pazartesi günü yapılan resmi duyuruda, boğazdan geçmeye çalışan gemilere müdahale edileceği ve enerji hatlarının hedef alınacağı belirtildi. Bu kararın ardından küresel piyasalarda petrol fiyatları hızla yükselişe geçerken, Asya merkezli ekonomilerde enerji güvenliği endişesi en üst seviyeye çıktı.

İRAN DEVRİM MUHAFIZLARI'NDAN SERT TEHDİT

İran Devrim Muhafızları Generali Serdar Cabbari, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nı gemi geçişlerine kapattıklarını duyurdu. Cabbari, bölgeden petrol çıkışına izin vermeyeceklerini belirterek, "Petrol boru hatlarına da saldıracağız ve bölgeden tek bir damla petrolün bile çıkmasına izin vermeyeceğiz. Petrol fiyatları önümüzdeki günlerde 200 dolara ulaşacak" ifadelerini kullandı.

KÜRESEL PETROL ARZININ BEŞTE BİRİ TEHLİKEDE

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, dünyanın en önemli petrol geçiş güzergahı olan boğazdan günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve yakıt taşınıyor. Bu rakam, küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine tekabül ediyor. Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt ve Irak gibi OPEC ülkelerinin ihracat rotası olan bu hat, Cumartesi gününden bu yana fiilen kapalı durumda bulunuyor.

ENERJİ TESİSLERİ HEDEF ALINDI

Bölgedeki gerilim sadece sevkiyatı değil, üretimi de vurdu. Suudi Arabistan’ın enerji devi Aramco'nun tesislerine düzenlenen saldırıların ardından ülkenin en büyük rafinerisi kapatıldı. Benzer şekilde Katar’ın LNG üretimini durdurması, Avrupa piyasalarında doğal gaz fiyatlarının fırlamasına neden oldu. Capital Economics ekonomisti William Jackson, çatışmanın uzaması durumunda petrolün varil fiyatının 100 doları hızla aşabileceğini öngörüyor.

ASYA EKONOMİLERİ ALARM VERİYOR

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, boğazdan geçen petrolün yüzde 82'si Asya pazarına gidiyor. Başta Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore olmak üzere bölge devleri, tedarik zincirindeki bu aksamadan en çok etkilenecek ülkeler arasında gösteriliyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, "Enerji güvenliğini korumak için gerekli önlemleri alacağız" diyerek tarafları istikrara davet etti.

ALTERNATİF ROTALAR YETERLİ Mİ?

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın tamamen devre dışı kalması durumunda alternatiflerin kısıtlı olduğunu belirtiyor. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattı ve BAE’nin Fujairah terminali üzerinden günlük yaklaşık 2,6 milyon varil petrolün boğazı baypas edebileceği tahmin ediliyor. Ancak bu kapasite, boğazdan geçen 20 milyon varillik toplam trafiğin yalnızca küçük bir kısmını karşılayabiliyor.