Avrupa Parlamentosu'ndan ağır suçlama: Dışişleri neden geç kaldı?

Avrupa Parlamentosu Kıbrıs raporu oylamasının ardından Ankara siyasetinde diplomatik bir kriz tartışması yaşanıyor. Strazburg'da 8 Temmuz'da gerçekleşen oturumda, 575 oyla kabul edilen ve Türkiye'nin Kıbrıs Barış Harekatı'ndaki rolünü "işgal ve taciz" ekseninde suçlayan metin, Avrupa'da geniş yankı buldu. Kararın kendisinden ziyade, Türkiye'nin Avrupa nezdindeki diplomatik kurumlarının ve parlamento üyelerinin raporun hazırlık sürecindeki 14 aylık eylemsizliği, kamuoyunda eleştirilerin temel dayanağı haline geldi.

AVRUPA PARLAMENTOSU KIBRIS RAPORU SÜRECİ NASIL BAŞLADI?

AP Kadın Hakları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komitesi (FEMM) adına Yunan Parlamenter Eleonora Meleti tarafından yürütülen çalışmalar, resmi olarak 23 Mayıs 2025 tarihinde parlamento bültenlerinden duyuruldu. İlgili komite, sürecin şeffaf bir biçimde ilerleyeceğini ve raporun ana omurgasının 28 Mayıs 2025'te tamamlanacağını ilan etti. Takvim planlandığı gibi işlerken, kararın nihai oylama tarihinin geçtiğimiz ayın ilk haftasında netleşmesine rağmen Türkiye'nin ilgili misyonlarından konuya dair kamuoyu oluşturacak resmi bir girişim gözlemlenmedi.

RAPORUN ARKA PLANINDAKİ VAKIF TEMASLARI

Avrupa Parlamentosu heyeti, resmi duyurunun hemen ardından 26-28 Mayıs 2025 aralığında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne geniş çaplı bir ziyaret gerçekleştirdi. Eleonora Meleti başkanlığındaki heyet, Ada'daki temasları sırasında özellikle Türk karşıtı kampanyalarıyla tanınan ZOE Savaş Şiddetine Karşı Vakfı temsilcilerinden Aliki Hatzigeorgiou ile kapalı kapılar ardında görüşmeler yaptı. Söz konusu vakfın sunduğu tek taraflı veriler, 14 ay boyunca yazılan raporun ana delil klasörünü oluşturdu.

TÜRK DİPLOMASİSİ VE 25 MİLLETVEKİLİ NEDEN ADIM ATMADI?

Diplomatik çevrelerdeki asıl kırılma noktası, aleyhte hazırlanan metnin engellenmesi veya dengelenmesi adına kurumların harekete geçmemesi üzerine yoğunlaşıyor. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi'nde 18, AB Türkiye Karma Parlamento Komisyonu'nda ise AKP milletvekili Emrah Karayel başkanlığında 25 vekilin Türkiye'yi temsil etme hakkı bulunuyor. Güçlü bir lobi kapasitesi olmasına rağmen, kararın AP Genel Kurulu'ndan geçmesinin ardından Dışişleri Bakanlığı'nın ancak bir gün sonra kınama mesajı yayımlaması, mekanizmaların çalışmadığı yönündeki iddiaları güçlendirdi.