ABD İsrail ilişkilerinde Rahm Emanuel'den tarihi çıkış!

Washington kulislerinden sızan son belgelere göre ABD İsrail ilişkileri, köklü bir politika değişikliğinin eşiğinde bulunuyor. Demokrat Parti'nin önde gelen isimlerinden ve muhtemel başkan adayları arasında adı geçen Büyükelçi Rahm Emanuel'in, İsrail ziyareti sırasında on yıllardır süregelen Amerikan dış politikasını temelden sarsacak açıklamalara imza atması bekleniyor. Dış politika analistleri, bu sert çıkışın Demokrat Parti içindeki ilerici kanadın artan baskısının doğrudan bir yansıması olduğunu değerlendiriyor.

ABD İSRAİL İLİŞKİLERİ NEDEN YOL AYRIMINDA?

Associated Press (AP) haber ajansının ulaştığı konuşma taslağı, Çarşamba günü Tel Aviv Üniversitesi kürsüsüne çıkacak olan Rahm Emanuel'in geleneksel müttefiklik anlayışını reddedeceğini gösteriyor. Belgeye göre Emanuel, Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail arasındaki mevcut bağların sürdürülemez olduğunu vurgulayarak rotanın tamamen değişmesi gerektiğini savunacak. Sızdırılan metinde Emanuel'in, geçmiş dönem Amerikan dış politikasını eleştirdiği şu ifadeler dikkat çekiyor: "Çok uzun bir süre boyunca Amerikan politikası, Washington'ın Kudüs için yapabileceği en iyi şeyin, anlaşmazlığa düştüğümüzde hiçbir koşul, talep ve sonuç olmaksızın, hükümetinizin (İsrail) arkasında körü körüne ve sessizce durmak olduğu varsayımıyla işledi. Bu bizim hatamızdı." Bu yaklaşımın, İsrail tarafında Amerika'nın endişelerini hiçe sayan bir başbakan profili yarattığı öne sürülüyor.

NETANYAHU YÖNETİMİNE HANGİ YAPTIRIMLAR YOLDA?

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun politikaları, sızdırılan konuşmanın ana hedef tahtasında yer alıyor. Taslağa göre Netanyahu, savaşı sonlandıracak diplomatik adımları atmamakla ve ülkesini küresel çapta bir darboğaza sokmakla eleştiriliyor. Emanuel'in İsrail kamuoyuna, "Avrupa'yı kaybettiniz. Bilim insanlarınız uluslararası araştırma ağlarından dışlanma tehlikesiyle karşı karşıya." uyarısını yapması bekleniyor. Washington'ın önereceği radikal politika değişiklikleri arasında, uluslararası hukukun yasa dışı kabul ettiği sivil yerleşimleri destekleyen banka ve şirketlere yönelik doğrudan ekonomik yaptırımlar bulunuyor. Ayrıca, ABD'nin İsrail savunma sanayisine sağladığı mali imtiyazların kaldırılarak, silah alımlarının diğer tüm müttefik ülkelerle aynı hukuki ve mali denetimlere tabi tutulması gerektiği savunuluyor.

ORTADOĞU İÇİN "23 DEVLETLİ ÇÖZÜM" PLANI NE İÇERİYOR?

Diplomatik çevrelerde uzun yıllardır tartışılan iki devletli çözüm modeli, Demokrat adayın metninde itibarını yitirmiş bir formül olarak nitelendiriliyor. Bunun yerine bölgesel entegrasyonu şart koşan "23 devletli çözüm" vizyonu ilk kez bu kadar net çerçeveleniyor. Bu yeni model; Filistin, İsrail ve Arap Birliği'ne üye diğer 21 devletin masada olduğu geniş çaplı bir mutabakatı ifade ediyor. Belgeye göre Emanuel, Arap ülkelerine yönelik sorumluluk çağrısında bulunarak, Filistin davasını sloganlaştıran 21 ülkenin somut adım atması ve Yahudilerin bölgedeki tarihi bağlarını tanıyan yeni bir yönetim otoritesinin kurulmasına destek vermesi gerektiğini belirtecek.