ABD-İran savaşında son 48 saatte neler yaşandı? Kağıt üzerinde ateşkes, denizde savaş

Nisan 2026 itibarıyla küresel güvenliğin bir numaralı gündem maddesi olan ABD-İran savaşında, arabuluculuk faaliyetleri sahada yaşanan sıcak çatışmaların gölgesinde ilerlemeye çalışıyor. Son 48 saatte peş peşe gelen askeri, diplomatik ve ekonomik hamleler, sürecin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Hürmüz Boğazı gerilimi büyüyor: İran ilk kez gemiye el koyduGüncel

TRUMP'TAN "SÜRESİZ ABLUKA" VE "İMHA" TEHDİDİ

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asim Munir'in talebi üzerine, İranlı liderlerin bir barış teklifi sunabilmesi için ateşkesin uzatılması talimatını verdiğini açıkladı. Ancak Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımlarda İran'a yönelik çok sert ifadeler kullandı. Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması nedeniyle günde 500 milyon dolar kaybettiğini iddia ederek, "Liderleri de dahil olmak üzere ülkelerinin geri kalanını havaya uçurmadığımız sürece İran ile asla bir anlaşma yapılamaz." ifadelerini kullandı.

Öte yandan, İsrail basınının "Trump anlaşma için pazar gününe kadar süre verdi" iddialarının ardından Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt bir düzeltme yaparak, kesin bir son tarih belirlenmediğini, kartların tamamen ABD'nin elinde olduğunu duyurdu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise abluka stratejisini doğrulayarak, İran'ın kalbi sayılan Hark Adası'ndaki petrol kuyularını kapatıp rejimi ekonomik olarak "felç edeceklerini" açıkladı.

İRAN'DAN ÇİFTE YANIT: MASADA "DİYALOG", SAHADA "GEMİ BASKINI"

ABD'nin abluka ve tehditlerine İran'ın yanıtı çok yönlü oldu. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, tehdit ve ablukaların "gerçek müzakerelerin önündeki en büyük engel" olduğunu belirterek ABD'yi çelişkili davranmakla suçladı. Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise, deniz ablukası sürerken ateşkesin anlamsız olduğunu vurguladı. İran Dışişleri Sözcülüğü de ikinci tur görüşmelere katılıp katılmama konusunda henüz resmi bir karar alınmadığını duyurdu.

Sahadaki tablo ise diplomasiden çok daha sert. İran ordusu ve Hatem Enbiya Merkez Karargahı, kuvvetlerinin "yüzde 100 hazır ve tetikte" olduğunu, olası bir ABD saldırısında önceden belirlenmiş hedeflerin derhal vurulacağını açıkladı. Tahran'da düzenlenen dev ABD karşıtı gösterilerde ordunun balistik füzeleri sergilemesi gövde gösterisi olarak yorumlandı. Çatışmaların faturası da netleşmeye başladı; İranlı yetkililer son savaşta elektrik altyapısındaki 2 binden fazla noktanın vurulduğunu ve 68 sivil personelin öldüğünü açıkladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA KRİTİK SAATLER: İNGİLTERE VE FRANSA DEVREDE

Ablukanın merkezi olan Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi'nde deniz güvenliği ise çökmüş durumda. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü, bölgede seyreden konteyner ve kargo gemilerine ateş açıldığını, bazı gemilerde ciddi hasar oluştuğunu doğruladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), deniz güvenliğini ihlal ettikleri gerekçesiyle "İsrail bağlantılı" MSC-Francesca ve Epaminondas adlı iki gemiye el koyduklarını açıklayarak operasyon görüntülerini yayınladı.

Bu kaosa rağmen Financial Times, 34 tankerin ablukayı delerek Körfez'e giriş-çıkış yaptığını ve yaklaşık 10.7 milyon varil petrolün sevk edildiğini raporladı. Gelişmeler üzerine İngiltere ve Fransa, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemileri korumak ve mayın temizlemek amacıyla 30 ülkenin katılımıyla "sürdürülebilir ateşkes sonrasına" yönelik askeri bir plan hazırlamak için Londra'da toplandı.

İSTİHBARAT SAVAŞLARI: CASUSLUK TUTUKLAMALARI VE "İDAM" POLEMİĞİ

Cephedeki savaşın yanı sıra, taraflar arasında derin bir istihbarat savaşı da yürütülüyor. İsrail'in Tel Nof Hava Üssü'nde görevli iki F-15 teknisyeni, Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir ve Eski Genelkurmay Başkanı Halevi hakkında İran'a istihbarat sağladıkları gerekçesiyle vatana ihanet suçlamasıyla tutuklandı. İran ise, ülkenin hassas kurumlarındaki bilgileri Tel Aviv'e sızdıran Mossad ajanı Ferid Mehdi'nin idam edildiğini duyurdu.

İdam konusu, liderler arasında da polemiğe neden oldu. Trump, talebi üzerine İran'ın idama mahkum edilen 8 kadın protestocuyu affettiğini iddia etti. Ancak İran Yargı Erki bu iddiayı anında yalanlayarak, söz konusu kadınların hiçbirinin idam cezası almadığını, Trump'ın "Elinin boş olması nedeniyle yalan haberlerden başarı devşirmeye çalıştığını" bildirdi.

KRİZİN BÖLGESEL ETKİLERİ: IRAK'A BASKI, İSRAİL'DE "KAOS" ELEŞTİRİSİ

ABD'nin İran'ı izole etme çabaları bölge ülkelerini de zor durumda bırakıyor. Washington yönetimi, İran bağlantılı milisleri dizginlemesi için Irak hükümetine güvenlik fonlarını kesme tehdidinde bulundu. Lübnan sınırında ise İsrail'in İHA saldırıları can almaya devam ederken, Beyrut yönetimi Washington'da ateşkesin 1 ay uzatılmasını talep etmeye hazırlanıyor. İsrail cephesinde ise üst düzey yetkililer, ABD'nin hamlelerini sadece medyadan ve Trump'ın sosyal medya paylaşımlarından öğrendiklerini belirterek ortada bir "koordinasyon kaosu" olduğundan şikayet ediyor.