9 Mayıs Zafer Günü'nde ne oluyor? Putin dünyaya ne mesaj veriyor?

9 Mayıs Zafer Günü, modern Rusya'nın küresel siyasetteki askeri ve diplomatik konumunu sergilediği en kritik tarih olarak dikkat çekiyor. Her yıl Kızıl Meydan'da düzenlenen 9 Mayıs Zafer Günü etkinlikleri, sadece tarihi bir anmayı değil, Moskova yönetiminin uluslararası topluma yönelik stratejik ve caydırıcı vizyonunu da gözler önüne seriyor. İkinci Dünya Savaşı'nın bitişini simgeleyen bu anma, artık dünya başkentlerinin yakından izlediği bir jeopolitik barometreye dönüşmüş durumda.

9 MAYIS ZAFER GÜNÜ KÖKLERİ VE SOVYET MİRASI

Nazi Almanyası'nın 1945 yılında Sovyetler Birliği'ne karşı kayıtsız şartsız teslimiyetini ilan ettiği bu tarih, Rus toplumu tarafından "Büyük Anayurt Savaşı" adıyla anılıyor. Yaklaşık 27 milyon sivil ve askeri kayıpla sonuçlanan bu dönemin anısı, ülkenin toplumsal hafızasında en güçlü birleştirici unsur işlevini görüyor. Siyasi analistlerin değerlendirmesine göre Vladimir Putin yönetimi, ülkenin bu ortak travmasını ve gururunu, Sovyetler sonrası yeni Rus milliyetçiliğinin temel taşını oluşturmak için stratejik bir araç olarak konumlandırıyor.

KÜRESEL ARENADA 9 MAYIS ZAFER GÜNÜ ETKİSİ

Başkent Moskova'daki geçit törenleri, son teknoloji tanklar, savaş uçakları ve gelişmiş balistik füzelerle büyük bir askeri güç gösterisine sahne oluyor. Bu askeri şov, Batılı müttefiklerin uyguladığı yaptırımlara ve izolasyon politikalarına karşı bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor. Törene katılım sağlayan Orta Asya, Çin ve Hindistan gibi ülkelerden gelen yabancı liderlerin varlığı, Moskova'nın alternatif ittifak ağının ve küresel arenadaki yalnızlık derecesinin ölçüldüğü önemli bir gösterge kabul ediliyor.

PUTİN'İN KONUŞMASINDAKİ JEOPOLİTİK ŞİFRELER

Rusya liderinin resmi tören konuşmalarında, Ukrayna'da devam eden askeri operasyonlar ile 1945'teki anti-faşist mücadele arasında güçlü bir paralellik kuruluyor. Uzman raporlarına göre Putin, ülkesinin Batı kaynaklı varoluşsal bir tehdit altında olduğunu savunarak küresel kamuoyuna, "Bizi yenebileceğinizi düşündünüz ama biz hala buradayız ve güçlüyüz." mesajını veriyor. Geçit töreninde kasıtlı olarak ön plana çıkarılan nükleer kapasiteli silah sistemleri ise, dış müdahale ihtimallerine karşı oluşturulan sessiz ancak son derece sert bir sınır uyarısı niteliği taşıyor.

VLADİMİR PUTİN'İN DÜNYAYA VERDİĞİ MESAJLAR

Rusya'da Büyük Anavatan Savaşı olarak anılan zaferin 81. yıldönümü onuruna geçit töreni düzenlendikten sonra Moskova'daki Kızıl Meydan'da Putin konuşma yaptı.

Bu özel günü "kutsal bir bayram" olarak tanımlayan Putin, dünyayı Nazizm tehdidinden kurtaran asıl gücün Sovyetler Birliği halkı olduğunun altını çizdi.

Vatanı savunma bilincinin tüm Rusya'yı tek yürek haline getirdiğini vurgulayan Putin, konuşmasında şu sözlere yer verdi:

"Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın gerçeklerini, şanlı tarihimizi ve hakiki kahramanlarımızın hatırasını yaşatmak bizler için bir onur meselesidir. Sovyet halkının sergilediği destansı kahramanlığı hiçbir zaman unutmayacağız."

Rus halkının, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nda mücadele eden askerlerin anısına ve bıraktıkları mirasa derin bir saygı duyduğunu ifade eden Putin; Rus ordusunun, Avrupa halklarının özgürlüğe kavuşması uğruna geçmişte eşsiz fedakarlıklarda bulunduğunu belirtti.

Konuşmasında Nazilerin Sovyetler Birliği'ne yönelik hain saldırısına ve ülkenin çok uluslu yapısını ortadan kaldırma emellerine de değinen Rus lider, "Kıymetli dostlar, 22 Haziran 1941, tarihimizin en acı ve en trajik günlerinden biri olarak hafızalarımıza kazınmıştır" ifadelerini kullandı.

9 MAYIS ZAFER GÜNÜ ANKARA'DA DA KUTLANDI

Nazi Almanyası'nın İkinci Dünya Savaşı'nda bozguna uğratılmasının 81. yıl dönümü, Rusya'nın Ankara Büyükelçiliği tarafından düzenlenen özel bir törenle anıldı.

Büyükelçilik bahçesinde gerçekleştirilen Zafer Günü etkinliklerinin en dikkat çeken bölümü geleneksel "Ölümsüz Alay" yürüyüşü oldu. Türkiye'de ikamet eden Rus vatandaşlarının yoğun katılım gösterdiği yürüyüşte, savaşta görev almış aile büyüklerinin portreleri taşındı ve hep bir ağızdan marşlar okundu.

Anma yürüyüşünün ardından katılımcılara hitap eden Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Sergey Vershinin, Zafer Bayramı'nın tarihi önemine vurgu yaptı. Vershinin yaptığı konuşmada, "Bu bayram; kendi vatanımızın ve diğer ulusların egemenliğini güvence altına alan, dünyayı faşizm tehlikesinden kurtaran tüm kahramanlarımıza olan minnet ve anma borcumuzu yerine getirdiğimiz gündür" ifadelerine yer verdi.

AVRUPA NEDEN 8 MAYIS'TA RUSYA NEDEN 9 MAYIS'TA KUTLAMA YAPIYOR?

9 Mayıs, Nazi Almanyası’nın 1945 yılında Sovyetler Birliği karşısında kayıtsız şartsız teslimiyetini bildirdiği gündür. Ruslar bu sürece İkinci Dünya Savaşı değil, "Büyük Anayurt Savaşı" (Velikaya Otechestvennaya Voyna) derler. Rusya halkı için bu gün, tarihin en kanlı savaşının bitişini simgeler.

• Avrupa "8 Mayıs" diyor: Nazi Almanyası teslimiyet belgesini Berlin saatiyle 8 Mayıs gecesi 23:01'de imzaladı.
• Rusya "9 Mayıs" diyor: O an Moskova saatiyle çoktan gece yarısını geçmişti ve tarih 9 Mayıs 1945 olmuştu.

Batı dünyası "V-E Day" (Avrupa Zafer Günü) olarak 8 Mayıs’ı kutlarken, Rusya ve eski Sovyet ülkeleri 9 Mayıs’ı esas alır.

Sovyetler Birliği, savaş boyunca yaklaşık 27 milyon vatandaşını kaybetti. Bu, tarihteki en yüksek kayıp sayısıdır. Bayram, sadece bir askeri zaferi değil, bu devasa trajediyi ve halkın fedakarlığını unutmamak için ilan edildi. İlk kez 1945'te kutlandı, ancak her yıl düzenlenen devasa geçit törenleri geleneği 1965 ve sonrasında kurumsallaştı.

Modern Rusya için ne ifade ediyor?

Vladimir Putin yönetiminde 9 Mayıs, Rusya’nın askeri gücünü ve nükleer caydırıcılığını dünyaya hatırlattığı bir "stratejik gövde gösterisi" haline geldi. Milyonlarca Rus, savaşta ölen yakınlarının fotoğraflarıyla yürüyüşlere katılarak geçmişle bugün arasında duygusal bir bağ kurar.