Atatürk’ten Kemal Kılıçdaroğlu'na CHP’nin genel başkanları: Kim kaç yıl görev yaptı?

Türkiye siyasi tarihinin en köklü partilerinden CHP’de genel başkanlık görevini bugüne kadar 8 farklı isim üstlendi. Peki CHP genel başkanları kimlerdi ve hangi isim partinin başında ne kadar süre kaldı? İşte kuruluşundan bugüne CHP genel başkanlarının görev süreleri ve siyasi yolculukları...

CHP’NİN İLK GENEL BAŞKANI MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Cumhuriyet Halk Partisi’nin temelleri 9 Eylül 1923’te atılırken, partinin ilk genel başkanı Mustafa Kemal Atatürk oldu. Atatürk, CHP’nin kuruluşundan 10 Kasım 1938’deki vefatına kadar genel başkanlık görevini sürdürdü. Böylece partinin kuruluşundan itibaren yaklaşık 15 yıl 2 ay genel başkanlık yaptı.

Atatürk dönemi, CHP’nin örgütlenmesinin ve siyasi kimliğinin şekillendiği dönem olarak öne çıktı. Cumhuriyet’in ilk yıllarında gerçekleştirilen siyasi ve toplumsal dönüşümlerde CHP önemli bir siyasi aktör haline geldi.

CHP’NİN EN UZUN SÜRE GÖREV YAPAN GENEL BAŞKANI: İSMET İNÖNÜ

Atatürk’ün 10 Kasım 1938’de hayatını kaybetmesinin ardından CHP’nin genel başkanlığına İsmet İnönü seçildi. İnönü, 26 Aralık 1938’de başladığı genel başkanlık görevini 8 Mayıs 1972’ye kadar sürdürdü. Yaklaşık 33 yıl 4 aylık görev süresiyle CHP tarihinde bu koltukta en uzun süre kalan isim oldu.

İnönü’nün genel başkanlığı, CHP’nin tek parti döneminden çok partili siyasi hayata geçiş sürecine kadar uzanan geniş bir dönemi kapsadı.

BÜLENT ECEVİT DÖNEMİ 8 YILI AŞKIN SÜRDÜ

İsmet İnönü’nün genel başkanlıktan ayrılmasının ardından CHP’nin başına Bülent Ecevit geçti. Ecevit, 14 Mayıs 1972’de genel başkan seçildi. Yaklaşık 8 yıl 5 ay görevde kalan Ecevit, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından 30 Ekim 1980’de genel başkanlıktan ayrıldı. Ecevit döneminin sona ermesiyle CHP’nin siyasi faaliyetleri de uzun süre kesintiye uğradı.

12 EYLÜL SONRASI CHP’DE ZORUNLU SİYASİ ARA

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye’de siyasi partiler kapatıldı. CHP de bu süreçte faaliyetlerini sürdüremedi. Parti, 9 Eylül 1992’de yeniden siyasi hayata döndü. CHP’nin yeniden açılmasının ardından genel başkanlık görevine Deniz Baykal getirildi.

Bu nedenle Ecevit’in 1980’deki ayrılışı ile Baykal’ın 1992’deki göreve gelişi arasında CHP’nin genel başkanlık tarihinde siyasi bir kesinti yaşandı.

DENİZ BAYKAL ÜÇ FARKLI DÖNEMDE CHP’NİN BAŞINDA KALDI

Deniz Baykal, CHP Genel Başkanlığı görevini üç ayrı dönemde üstlendi. İlk olarak 9 Eylül 1992’de genel başkan olan Baykal, 18 Şubat 1995’e kadar görev yaptı.

Baykal’ın ikinci dönemi 11 Eylül 1995’te başladı ve 22 Nisan 1999’a kadar sürdü. 1999 seçimlerinin ardından genel başkanlık görevinden ayrılan Baykal, kısa bir aranın ardından 2000 yılında yeniden CHP’nin başına geçti. Üçüncü genel başkanlık dönemi 30 Eylül 2000’de başlayan Baykal, 10 Mayıs 2010’a kadar görev yaptı.

Bu üç dönem birlikte hesaplandığında Baykal’ın CHP Genel Başkanlığı süresi yaklaşık 15 yıl 8 ay oldu.

HİKMET ÇETİN’İN GENEL BAŞKANLIĞI YAKLAŞIK 7 AY SÜRDÜ

Deniz Baykal’ın 1995 yılında genel başkanlıktan ayrılmasının ardından CHP’nin başına Hikmet Çetin geçti. Çetin, 18 Şubat 1995’te genel başkan seçildi ve 11 Eylül 1995’te görevini bıraktı. Böylece CHP Genel Başkanlığı yaklaşık 6 ay 24 gün sürdü.

Çetin’in dönemi, CHP tarihinde en kısa süreli genel başkanlık dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

ALTAN ÖYMEN YAKLAŞIK 1 YIL 4 AY GÖREV YAPTI

1999 seçimlerinin ardından Deniz Baykal’ın genel başkanlıktan ayrılmasıyla CHP’de yeni bir dönem başladı. 23 Mayıs 1999’da Altan Öymen genel başkan seçildi.

Öymen’in genel başkanlığı 30 Eylül 2000’e kadar devam etti. Yaklaşık 1 yıl 4 ay görev yapan Öymen’in ardından CHP Genel Başkanlığına yeniden Deniz Baykal geldi.

BAYKAL 2000’DE YENİDEN GENEL BAŞKAN OLDU

Altan Öymen döneminin sona ermesiyle Deniz Baykal, 30 Eylül 2000’de üçüncü kez CHP Genel Başkanı seçildi. Baykal, bu görevini yaklaşık 10 yıl boyunca sürdürdü. 10 Mayıs 2010’da istifa eden Baykal’ın ardından CHP’de genel başkanlık koltuğuna Kemal Kılıçdaroğlu geçti.

Baykal’ın üç farklı dönemi bir arada değerlendirildiğinde toplam görev süresi yaklaşık 15 yıl 8 ay olarak hesaplanıyor.

KEMAL KILIÇDAROĞLU CHP’NİN BAŞINDA 13 YILI AŞKIN KALDI

Deniz Baykal’ın istifasının ardından CHP’de yeni genel başkanlık dönemi başladı. 22 Mayıs 2010’da gerçekleştirilen kurultayda Kemal Kılıçdaroğlu genel başkan seçildi. Kılıçdaroğlu, yaklaşık 13 yıl 5 ay boyunca CHP’nin başında kaldı.

Görev süresi 8 Kasım 2023’te sona eren Kılıçdaroğlu, CHP tarihinde uzun süre genel başkanlık yapan isimlerden biri oldu.

ÖZGÜR ÖZEL 2023’TE CHP’NİN BAŞINA GEÇTİ

CHP’de 2023 yılında yapılan 38. Olağan Kurultay, parti tarihinde önemli bir değişimin başlangıcı oldu. 5 Kasım 2023’te yapılan kurultayda Özgür Özel, Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı genel başkanlık yarışını kazanarak CHP’nin yeni Genel Başkanı seçildi. Özel, görevi 8 Kasım 2023’te resmen devraldı. 24 Mayıs 2026 itibarıyla Mutlak Butlan kararı nedeniyle CHP Genel Başkanlığı koltuğunu yeniden Kemal Kılıçdaroğlu’na devretti.

CHP’DE GEÇİCİ GENEL BAŞKANLIK YAPAN İSİMLER

CHP tarihinde olağan genel başkanların yanı sıra, bazı dönemlerde geçici genel başkanlık görevini üstlenen isimler de oldu. Genel başkanlık makamındaki geçiş süreçlerinde görev yapan bu isimler, kısa sürelerle partinin yönetimini yürüttü.

CHP’de geçici genel başkanlık yapan isimler ve görev süreleri şöyle:

• Celal Bayar (vekil): 10 Kasım 1938 - 26 Aralık 1938 tarihleri arasında 46 gün görev yaptı.
• Kâmil Kırıkoğlu (vekil): 8 Mayıs 1972 - 14 Mayıs 1972 arasında 6 gün görev yaptı.
• Mustafa Üstündağ (vekil): 30 Ekim 1980 - 16 Ekim 1981 tarihleri arasında 351 gün geçici genel başkanlık yaptı.
• Cevdet Selvi (vekil): 22 Nisan 1999 - 23 Mayıs 1999 arasında 31 gün, 10 Mayıs 2010 - 22 Mayıs 2010 arasında ise 12 gün görev yaptı.

Böylece CHP tarihinde genel başkanlık görevini asaleten üstlenen isimlerin yanı sıra, geçiş dönemlerinde partinin yönetimini vekaleten sürdüren isimler de bulunuyor.

⁠CHP ilk kurulduğunda adı CHP değildi: İşte partinin ilk adıCHP