Eğitim mi sömürü mü? MESEM kapsamında çalışan çocuklar ölüyor!
İSİG Meclisi çocuk işçi raporu verilerine göre Mayıs ayında 7 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. MESEM uygulamalarındaki denetimsizlik iddialarını yeniden gündeme taşıyan raporda, tehlikeli iş kollarında çocuk emeği sömürüsüne ve iş güvenliği ihmallerine dikkat çekildi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından derlenen verilere göre, Mayıs ayında 7 çocuk işçi çalışırken yaşamını yitirdi. Yaşamını yitiren çocukların 4'ü tarım, 1'i ticaret, 1'i inşaat ve 1'i metal işkolunda emek veriyordu. Raporda, Hatay İskenderun’da MESEM bünyesinde stajyerlik yapan 15 yaşındaki Mahir Buğra Karagön’ün elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmesi, sistemdeki güvenlik açıklarının en acı örneği olarak gösterildi.
MESEM SİSTEMİ NEDEN BU KADAR SERT ELEŞTİRİLİYOR?
Açılımı Mesleki Eğitim Merkezi olan ve kamuoyunda eski adıyla "çıraklık okulları" olarak bilinen MESEM uygulaması, yasal olarak çocukların çalıştırılmasının yasak olduğu tehlikeli iş kollarını staj adı altında çocuklara açtığı gerekçesiyle tepki topluyor. İSİG Meclisi, haftada bir gün okul ve dört gün işyeri mantığına dayanan bu sistemin, kamu kaynaklarıyla patronlara ucuz çocuk emeği sağlayan bir mekanizmaya dönüştüğünü savunuyor. Denetimsizlik, koruyucu ekipman eksikliği ve öğrencilerin ağır sanayi makinelerinde yalnız bırakılması, Arda Tonbul ve Mahir Buğra Karagön gibi çocukların iş cinayetlerine kurban gitmesine yol açıyor.
MAYIS AYINDA İŞ CİNAYETLERİ HANGİ SEKTÖRLERDE YOĞUNLAŞTI?
Mayıs ayında yaşanan 212 iş cinayetinin sektörel dağılımında sanayi 78 ölümle ilk sırada yer alırken, tarım ve hizmet sektörleri 48'er ölümle onu takip etti; inşaat işkolunda ise 38 işçi can verdi. En fazla can kaybı yaşanan ilk üç işkolu sırasıyla 48 ölümle tarım/orman, 38 ölümle inşaat/yol ve 33 ölümle taşımacılık oldu. Ölümlerin birincil nedenleri arasında aşırı çalışmaya bağlı kalp krizleri, beyin kanamaları, ezilme, göçükler ve inşaatlardaki yüksekten düşmeler yer alıyor.
YAŞ GRUPLARINA VE SENDİKASIZLIĞA GÖRE ÖLÜM DAĞILIMI NASIL OLDU?
Rapordaki yaş grubu istatistiklerine göre Mayıs ayında 0-14 yaş arası 1 çocuk, 15-17 yaş arası 6 çocuk, 18-29 yaş arası 37 genç ve 65 yaş üstü 13 kıdemli işçi hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenlerin yüzde 95'inin (192 işçi) herhangi bir sendikaya üyeliği bulunmazken, yalnızca yüzde 5'inin (10 işçi) sendikal güvence altında çalıştığı belirlendi. İSİG Meclisi, verilerin yüzde 68'ini ulusal basından, yüzde 32'sini ise saha ağlarından derlediklerini belirterek bu sayıların "en az"ı ifade ettiğini hatırlattı.
