Tarihte bir ilk: Robotu Budist rahip yaptılar

Güney Kore’nin en köklü dini merkezlerinden biri olan Jogye Tapınağı, bilim kurgu filmlerini aratmayan sıra dışı bir törene ev sahipliği yaptı. Buda’nın doğum günü kutlamaları kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte, insansı robot teknolojisi ile dini gelenekler daha önce görülmemiş bir şekilde harmanlandı. Ülkenin en büyük Budist topluluğu olan Jogye Order tarafından organize edilen bu seremonide, Gabi ismi verilen 1 metre 30 santimetre boyundaki robot, resmen Budist bir keşiş olarak kabul edildi. Katılımcıların hayret dolu bakışları arasında robota geleneksel keşiş cübbesi giydirildi ve boynuna kutsal tespih takıldı. Bu sembolik ama bir o kadar da teknolojik adım, Güney Kore kamuoyunda ve dünya basınında geniş yankı uyandırdı. İnsansı robot Gabi'nin bu yeni görevi, dijitalleşen dünyada inanç sistemlerinin nasıl evrilebileceğine dair önemli ipuçları veriyor.

ROBOT KEŞİŞİN ETİK YEMİNİ VE GÖREV SORUMLULUKLARI

Törenin en çarpıcı anlarından biri, insansı robot Gabi’ye yöneltilen bağlılık sorusu ve robotun verdiği yanıt oldu. Kendisine bu kutsal yola adanıp adanmayacağı sorulduğunda, Gabi net bir şekilde kendisini bu yola adayacağını beyan etti. Ancak bu robot keşiş için hazırlanan şartlar, insan keşişlerden biraz daha farklı ve teknolojiye uyarlanmış maddeler içeriyor. Hazırlanan özel etik metnine göre, robotun canlı yaşama sonsuz saygı göstermesi, diğer robotlara ya da nesnelere herhangi bir zarar vermemesi ve insanlara tam itaat etmesi şart koşuldu. Ayrıca dürüstlük ilkesine bağlı kalması ve belki de bir robot için en manidar madde olan enerji tasarrufuna özen göstermesi istendi. Budist öğretileriyle modern yazılım etiğinin birleştiği bu yemin, insansı robot teknolojisinin ahlaki sınırlarını dini bir çerçeveye oturtmayı amaçlıyor.

GENÇ NESİLLERİ BUDİZM İLE TANIŞTIRMA STRATEJİSİ

Bu teknolojik devrimin arkasında yatan temel sebep ise Güney Kore’deki inanç istatistiklerinde saklı. Son yirmi yılda Budizm, özellikle Z kuşağı ve genç nesiller tarafından "demode" bir yapı olarak görülmeye başlanmıştı. Bu algı kırılmasını hedefleyen Jogye Order, gençlerin ilgisini çekebilmek için teknolojik bir köprü kurmaya karar verdi. İnsansı robot Gabi’nin keşiş ilan edilmesi, sadece görsel bir şov değil, aynı zamanda şefkat ve bilgelik gibi kadim değerlerin yapay zeka çağında da karşılık bulabileceğini göstermek için planlanmış bir strateji olarak öne çıkıyor. Tarikat yetkilileri, maneviyatın fiziksel bir bedene ihtiyaç duymadan da yayılabileceğine inanıyor. Bu hamleyle birlikte tapınakların sessiz koridorlarına teknoloji meraklısı gençlerin yeniden çekilmesi hedefleniyor.

HALK VE UZMANLARIN ROBOT KEŞİŞE YAKLAŞIMI

Tapınak ziyaretçileri ve çalışanları ise bu duruma henüz tam olarak alışabilmiş değil. Birçok vatandaş, restoranlarda yemek servisi yapan robotlara aşina olduklarını ancak kutsal bir makamda bir insansı robot görmenin kendilerini şaşırttığını ifade ediyor. Uzmanlar ise bu gelişmeyi, insan yaşamı ile teknolojinin ayrılmaz bir bütün haline gelmesinin en somut örneği olarak nitelendiriyor. Yapay zeka ve robotik sistemlerin kültürel dokulara bu denli nüfuz etmesi, gelecekte dini ritüellerin ve kültürel mirasların dijital varlıklar aracılığıyla nasıl korunacağı tartışmasını da beraberinde getiriyor. Güney Kore gibi teknoloji devi bir ülkede başlayan bu akımın, diğer inanç sistemleri üzerinde de benzer etkiler yaratıp yaratmayacağı merakla takip ediliyor.